Kiedy spoglądamy w nocne rozgwieżdżone niebo fascynują nas tam gwiazdy, które mogą być Słońcami dla innych planet, na których teoretycznie może istnieć jakaś inna forma życia. Gdy jednak wpatrujemy się w stanowiącą tło dla gwiazd czerń przestrzeni kosmicznej, ogarnia nas co najwyżej niepokój. To zrozumiałe, wszak albo patrzymy w przerażającą pustkę, albo – co chyba […]

Debaty dotyczące tego, czy potwór Tully’ego był kręgowcem, czy bezkręgowcem, można uznać za zakończone. Najnowsze skany 3D wyjaśniły prawdziwą naturę tego stworzenia sprzed 300 mln lat. Tullimonstrum gregarium to wymarły gatunek prymitywnych zwierząt wodnych z późnego karbonu, który został znaleziony przez paleontologa-amatora, Francisa Tully’ego. Nazwa rodzajowa Tullimonstrum jest eponimem mającym na celu upamiętnienie odkrywcy, dlatego […]

Jestem przekonany, że jeszcze dwie dekady temu, na przełomie wieków nikt nie uwierzyłby, że Chiny mogą wkrótce stać się nie tylko jednym z graczy, ale wręcz pretendentem do miana lidera w sektorze eksploracji przestrzeni kosmicznej. Ostatnie lata wskazują jednak wyraźnie, że tak się właśnie dzieje. Ogłoszone właśnie plany załogowej misji księżycowej tylko to potwierdzają. Jeszcze […]

Naukowcy badający losy wikingów postanowili wyjaśnić, co doprowadziło ich do porzucenia Grenlandii. Winowajcą okazały się zmiany pogodowe. Dokładniej rzecz biorąc, chodziło o rosnący poziom morza, który był konsekwencją nieszczęśliwego splotu wydarzeń mających miejsce na całym świecie w odległej przeszłości. Wzrost rzędu trzech metrów sprawił, że wiele zamieszkanych obszarów Grenlandii stało się niezdatnych do życia, co […]

Czasami nawet niepozorne artefakty mogą okazać się wyjątkowo cennymi znaleziskami. Świetnym tego przykładem jest kamień znaleziony w Australii Zachodniej. Właśnie tam, w obrębie jednej z wychodni skalnych, udało się zlokalizować kryształ cyrkonu. Być może nie byłoby w tym niczego szczególnego, gdyby nie fakt, iż okazał się on mieć około 4,4 miliarda lat. Taki wynik zapewnia […]

Hodowanie psów z ras brachycefalicznych było już modne w starożytności. Tak możemy wnioskować po szczątkach zwierzęcia sprzed około 2000 lat. Anatomia czaszki wskazuje, że w starożytnym Rzymie celowo hodowano psy o skróconym pysku. W ruinach antycznego miasta Tralleis, które obecnie znajdują się niedaleko tureckiego miasta Aydın, natrafiono w 2007 roku na kości jakiegoś psa. Początkowo […]

Jak wynika z informacji dostarczonych przez Bloomberga, chińskie władze rozważają wprowadzenie zakazu eksportu, który miałby obejmować panele słoneczne. Jaka byłaby motywacja takich działań? Chiny odpowiadają za aż 97 procent światowej produkcji tzw. wafli krzemowych. Tego typu płytki stosuje się do tworzenia zarówno czipów jak i modułów fotowoltaicznych. Chińskie Ministerstwo Handlu oraz Ministerstwo Nauki i Technologii […]

U wybrzeży Galapagos została odkryta dziewicza rafa koralowa. Znajduje się na głębokości 400-600 m, na szczycie wcześniej nieopisanych gór podwodnych i stanowi dowód na to, że przyroda walczy ze zmianami klimatycznymi, choć nie wiadomo, jak długo jeszcze. Rozległa, nieznana wcześniej rafa koralowa w rezerwacie morskim Galapagos (GMR) jest pierwszym tego typu odkryciem, którego dokonano wewnątrz […]

Dwieście pięćdziesiąt milionów lat świetlnych od Ziemi w kierunku gwiazdozbioru Węża znajduje się obiekt skatalogowany pod numerem Arp 220. To wprost doskonały cel obserwacji dla Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, bowiem jest on zdecydowanie najjaśniejszy w zakresie promieniowania podczerwonego, do obserwacji którego James Webb był od samego początku tworzony. Jeden rzut oka na najnowsze zdjęcie opublikowane […]

Czytanie aktywuje w mózgu dwie różne sieci neuronowe, które współpracują, aby zintegrować znaczenie poszczególnych słów i wydobyć ich sens. Nowe badanie potwierdza, jak korzystny wpływ ma czytanie na naszą kondycję intelektualną. Ludzki mózg zawiera ok. 10 miliardów neuronów i ok. 10 bilionów synaps. Procesy zachodzące podczas różnych czynności często wymagają aktywacji kilku odrębnych części kory […]

Spoglądasz przez teleskop na nocne rozgwieżdżone niebo. Widzisz jak na tle nieruchomych gwiazd przelatuje kometa. Jej położenie, a przede wszystkim jasność zmieniają się stosunkowo szybko. Myślisz „oho, jak zaraz coś tam na powierzchni nie wybuchnie, to będę bardzo zdziwiona/y”. Obserwujesz dalej i wtem, jak na twoje zawołanie jasność komety gwałtownie wzrasta, a za nią pozostaje […]

Naukowa wiedza oraz ludzka świadomość odnoszące się do stosowania pewnych substancji chemicznych wciąż się powiększają, dlatego pewne związki zostały wycofane z użycia. Nie oznacza to jednak, że związane z nimi problemy zniknęły z dnia na dzień. Najlepiej świadczy o tym historia tzw. polichlorowanych bifenyli. Przez kilka dekad stosowano je w formie izolatorów elektrycznych oraz cieczy […]

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w obrębie budynku wywodzącego się z połowy III wieku doprowadziły naukowców do kilku zaskakujących wniosków.  Rzeczony obiekt, położony wzdłuż Via Appia Antica, znajduje się w okolicach Rzymu i nosi nazwę Villa Quintilii. Zlokalizowana tam winiarnia była naprawdę luksusowa, a przebywające na miejscu osoby mogły podziwiać marmurowe kafelki oraz korzystać z fontann zawierających […]

Z jednej strony Afryka wydaje się kolebką ludzkiej cywilizacji, jednak historia tego kontynentu, szczególnie na przestrzeni ostatnich setek i tysięcy lat, okazuje się naprawdę zawiła i słabo poznana. Aby to zmienić, naukowcy wykorzystują analizy DNA. Badania na poziomie genetycznym pozwalają wykryć pewne podobieństwa i różnice zauważalne w obrębie odmiennych populacji zamieszkujących Afrykę dawniej i obecnie. […]

Walenie są jednymi z najlepiej poznanych zwierząt, ale w historii ich ewolucji wciąż są pewne luki. Niedawno odkryte skamieniałości w Charleston mogą pomóc je wypełnić. Fiszbinowce, parvordo waleni, są wyjątkowo zróżnicowane pod względem wymiarów, np. walenik mały ma 6 m długości i waży 3 tony, podczas gdy płetwal błękitny osiągający 34 mi długości i ważący […]

16 października 2021 roku o godzinie 11:34 polskiego czasu, gdy większość z nas była w pracy, czy w szkole z Przylądka Canaveral na Florydzie w swoją dwunastoletnią misję wystartowała sonda kosmiczna Lucy. Jej głównym zadaniem jest zbadanie tzw. planetoid trojańskich, które poruszają się wokół Słońca po tej samej orbicie co Jowisz, ale 60 stopni przed […]

Łuskowce to wyjątkowe ssaki, które mają ciało pokryte dachówkowato ułożonymi łuskami i długi język. Mimo iż przypominają amerykańskie mrówkojady i australijskie kolczatkowate, występują w Afryce i Azji Południowo-Wschodniej. Dzisiaj jeszcze można zobaczyć je na wolności, ale wkrótce może się to zmienić. Winny? Jak zawsze: człowiek. Najnowsze badania wskazują, że populacja łuskowców w całej Azji i […]

Kiedy na początku 2021 roku SpaceX niemal co tydzień wykonywał próbne loty kolejnych prototypów Starshipa, wznosząc je na wysokość 9-12 kilometrów, a następnie próbując nimi wylądować wydawało się, że do pierwszej próby orbitalnego lotu potrzeba zaledwie kilku miesięcy. Wszystko jednak zakończyło się wraz z pierwszym udanym lądowaniem, po którym Starship nie eksplodował. Niemal dwa lata […]

Dzięki postępom w badaniach poświęconym Xiongnu, czyli azjatyckiemu ludowi prowadzącemu koczowniczy tryb życia, archeolodzy dostarczają odpowiedzi na pytania dotyczące imperium, które na przełomie II i I wieku p.n.e. znajdowało się u szczytu. Przedstawiciele Xiongnu zajmowali się hodowlą zwierząt i mleczarstwem, choć świetnie radzili sobie także z walką w czasie jazdy konnej. To właśnie ich regularne […]

Testując 834 moduły fotowoltaiczne, związane z siedmioma producentami i należące do trzynastu różnych typów, naukowcy chcieli ocenić ich zmieniającą się wydajność. Do jakich wniosków doszli? Eksperymenty były prowadzone w zróżnicowanych warunkach klimatycznych, dzięki czemu ich autorzy mieli możliwość śledzenia potencjalnych zmian oraz oceny, jak poszczególne czynniki wpływają na stan modułów. Jak wynika z publikacji zamieszczonej […]

Ma 5 cm długości, ale jest większa niż wszyscy jej krewni. Naukowcy odkryli, że ryba z głębin u wybrzeży Irlandii należy do nowego gatunku, nazwanego Microichthys grandis, co dosłownie oznacza “małą dużą rybę”. Zespół uczonych z Państwowego Muzeum Historii Naturalnej w Stuttgarcie w Niemczech i Wageningen Marine Research (WMR) w Holandii trafił na ten gatunek […]

Mimo iż to o ziębach Darwina usłyszał cały świat, inne zwierzę zainspirowało słynnego brytyjskiego przyrodnika do stworzenia teorii ewolucji – mały, nieuchwytny lis. Zięby Darwina to grupa kilkunastu niewielkich, podobnych do siebie gatunków ptaków odkrytych przez Karola Darwina podczas wyprawy HMS Beagle. Ich odpowiednia klasyfikacja zajęła trochę czasu, ale zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy, wszystkie […]

Jednym z podstawowych zadań Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba obserwującego wszechświat w zakresie podczerwonym od zawsze miało być obserwowanie bardzo wczesnych etapów historii wszechświata. Oto nowy flagowy instrument obserwacyjny miał nam pokazać jak wyglądały pierwsze galaktyki, które powstały po Wielkim Wybuchu. Dzięki pozyskanym w ten sposób informacjom naukowcy chcieli lepiej zrozumieć, z czego wyewoluowały galaktyki obserwowane […]

Większość spośród ponad 5000 znanych obecnie planet pozasłonecznych zostało odkrytych za pomocą tranzytu. Ich układy planetarne są tak ustawione względem Układu Słonecznego, że możemy obserwować je niejako od strony krawędzi i raz na pełne okrążenie wokół gwiazdy, planeta przechodzi przez chwilę na jej tle zasłaniając nam część jej blasku i powodując regularny i powtarzalny spadek […]