Międzynarodowa grupa badawcza po raz pierwszy w historii zrekonstruowała liczących 2,6 mld lat przodków systemu CRISPR/Cas i zbadała ich ewolucję w czasie. To osiągnięcie może pomóc w tworzeniu lepszych narzędzi edycji genów. Akronim CRISPR dotyczy powtarzających się sekwencji obecnych w DNA bakterii i archeonów (organizmów prokariotycznych). Mikroorganizmy te przechowują fragmenty materiału genetycznego wirusów, które zainfekowały […]

Daspletosaurus wilsoni to niedawno opisany gatunek dinozaura będący przedstawicielem rodzaju daspletozaurów. Poświęcone mu badania powinny dostarczyć informacji na temat tego, jak ewoluował Tyrannosaurus rex. Być może zadziwia was tytuł, biorąc pod uwagę fakt, że wymieniony w nim gatunek – jedyny znany z rodzaju tyranozaurów – to prawdopodobnie najbardziej znany i rozpoznawalny dinozaur w historii. Problem […]

Czy obecność aktywnego wulkanu w pobliżu miejsca nauki może mieć bezpośredni wpływ na poziom zdawalności egzaminów w szkole? Teraz już wiemy, że tak. Przeprowadzone badania na Hawajach ujawniły, która grupa młodzieży ma bardziej pod górkę z powodu aktywności wulkanicznej. Pod koniec listopada przebudził się na Hawajach wulkan Mauna Loa – największy aktywny stożek wulkaniczny na […]

Naziemne dinozaury nie przetrwały konsekwencji, jakie niosło za sobą uderzenie planetoidy, która rozbiła się na terenie dzisiejszego Jukatanu. Dinozaury gadziomiedniczne wyewoluowały natomiast do dobrze nam znanej postaci ptaków.  Informacji na temat tego przejścia dostarcza pochodząca sprzed 120 milionów lat skamieniałość, którą udało się wydobyć w Chinach. Choć, z drugiej strony, można byłoby stwierdzić, iż komplikuje […]

Gregor Mendel mieszkał niedaleko polskiej granicy, choć naszego kraju nie było wtedy oficjalnie na mapie świata. Ojciec genetyki, bo takim mianem się go często określa, został niedawno objęty badaniami DNA. W 2022 roku przypadała bowiem dwusetna rocznica jego urodzin. Zakonnik, którzy przyszedł na świat w Cesarstwie Austrii, zasłynął między innymi z eksperymentów z udziałem… grochu. […]

Odkrycia meteorytów są stosunkowo rzadkie, a potencjalni znalazcy mogą mówić o olbrzymim szczęściu, gdy natrafią na okaz skały, która przywędrowała na Ziemię z kosmosu. Jeszcze rzadszymi są te meteoryty, których orbitę udaje się wyznaczyć. Do takich należy niespełna półkilogramowy meteoryt, który spadł w okolicach wielkopolskiego Antonina w lipcu 2021 roku. Narodowe Centrum Badań Jądrowych potwierdziło, […]

Naukowcy z Włoch i Stanów Zjednoczonych przeprowadzili obserwacje, które dały zaskakujące efekty. Chodzi o okoliczności, w jakich powstały kwazikryształy. O szczegółach całej sprawy badacze piszą na łamach Proceedings of the National Academy of Sciences. Jak wyjaśniają, udało im się udokumentować przypadek kwazikryształu powstałego podczas przypadkowego wyładowania elektrycznego. Do znaleziska doszło na terenie wydmy piaskowej. Czytaj […]

Sama wyprawa na Biegun Południowy brzmi jak niezwykła przygoda, a co dopiero powiedzieć o sytuacji, w której celem jest poszukiwanie najstarszego lodu na całej naszej planecie? Projekt COLDEX (Center for Oldest Ice Exploration) był realizowany przez naukowców z Oregon State University. Dzięki wysiłkom Austina Cartera ze Scripps Institute of Oceanography, możemy teraz podziwiać film poklatkowy […]

Nie wszystkie rośliny pozyskują energię za sprawą fotosyntezy. Niektóre, jak na przykład pewien gatunek występujący w Azji, mają inne na to sposoby. Śledztwo rodem ze świata botaniki przeprowadzili naukowcy odpowiedzialni za publikację, która trafiła na łamy Journal of Plant Research. O tym, że coś ze wspomnianą rośliną “jest nie tak” można się przekonać szybko i […]

Na Wyspie Sobieszewskiej będącej najbardziej na wschód wysuniętą dzielnicą Gdańska natrafiono na martwy okaz inwazyjnego gatunku kalinka błękitnego. Jest to największy w Polsce gatunek kraba, jaki kiedykolwiek pojawiał się naszym wybrzeżu. Skąd się wziął kalinek błękitny na plaży w Gdańsku? Jak poinformowało WWF oraz profil na Facebooku Łowca Obcych, na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku znaleziono […]

Nastały cudowne czasy dla podboju kosmosu. Wystarczy spojrzeć na minione 12 miesięcy, by dostrzec, jak dużo ważnych rzeczy dla ludzkości dzieje się poza Ziemią. Na jakie misje kosmiczne w 2023 r. czekamy najbardziej? Branża kosmiczna jest jedną z najszybciej rozwijających się na świecie. Duży wpływ na to mają prywatni inwestorzy, tacy jak Elon Musk czy […]

Mumifikacja prowadzona przez mieszkańców starożytnego Egiptu wydawała się mieć jasny cel: jak najlepsze zakonserwowanie szczątków. Coraz więcej naukowców ma jednak odmienne spojrzenie na tę sprawę. Skąd w ogóle wziął się pomysł zakładający, iż chodziło o zabezpieczenie ciał zmarłych? Tego typu hipotezy sięgają epoki wiktoriańskiej. Ówcześni badacze, ze względu na fascynację tematem śmierci, mogli mieć jednak […]

Odkąd ludzie potrafią pływać? Archeolodzy i historycy natrafiali na przeróżne ślady świadczące o tym, w jakich czasach i w jaki sposób ludzie pływali. Dzisiaj jest to bardzo popularny sport, ale nadal zarezerwowany tylko dla niektórych. Dowiedzmy się, jaka jest najwcześniejsza, sięgająca wielu tysięcy lat wstecz historia pływania. Jak daleko sięga historia pływania? Okazuje się, że […]

Jak poruszał się ogon dinozaura? Czy mógł wywołać grom dźwiękowy i poruszać się z prędkością większą od prędkości dźwięku? Nad tym niecodziennym problemem naukowym przysiadła grupka badaczy, która przeprowadziła hipotetyczne modelowanie, które wyjaśniło te kwestię raz na zawsze. Zauropody były dinozaurami o przedziwnej budowie ciała. Przede wszystkim ci roślinożercy byli ogromni. Posiadali długie szyje i […]

Dzisiejszy świat animacji nieco inaczej wygląda, niż to miało miejsce chociażby 100 lat temu, nie wspominając o czasach bardziej odległych sięgających prehistorii. Okazuje się jednak, że nie tylko malowidła naskalne potrafiły opowiadać jakieś historie z życia codziennego, ale także we wczesnym okresie starożytności ludzie potrafili tworzyć coś podobnego do zootropu. Jak mogło wyglądać prehistoryczne kino? […]

Szacuje się, że rolnictwo rozwinęło się około 12 tysięcy lat temu, co miało ogromny wpływ na kondycję całego naszego gatunku. Propozycja firmy Solar Foods może być równie rewolucyjna. O tym, jak istotne było pojawienie się możliwości prowadzenia upraw, nie trzeba chyba nikogo informować. Co więcej, nawet pozornie niewielkie modyfikacje, takie jak wprowadzenie płodozmianu, rzutowały na […]

Zachodnie stany USA latem 2021 roku doświadczyły rekordowych upałów. Temperatury wtedy dochodziły do niewyobrażalnych 40 st., a w niektórych miejscach zbliżały się nawet do 50 st. Jaka była przyczyna tak niespotykanego kataklizmu w regionie, gdzie zazwyczaj lato jest rześkie i przyjemne? Okazuje się, że pewne zjawisko nad Pacyfikiem było kluczowe dla tego, co się potoczyło […]

Koniec roku jest zawsze dobrą okazją do różnego rodzaju podsumowań. Rok 2022 zapisze się nam nie tylko pod znakiem inwazji Rosji w Ukrainie, ale także pod względem licznych zjawisk naturalnych, których doświadczała ludzkość. Przypomnijmy sobie najważniejsze z nich, o których było najgłośniej. Ziemia nieustannie się zmienia. Chociaż może się wydawać nasza planetą stabilną ostoją, to […]

Naukowcy z Virginia Tech przeprowadzili badania, których celem było zrozumienie, kiedy i z jakich powodów doszło do pierwszego masowego wymierania na Ziemi. Na czele zespołu badawczego stanął Scott Evans, który wraz ze współpracownikami przygotował publikację dostępną w Proceedings of the National Academy of Sciences. Jak wykazali autorzy, przyczyną pierwszego znanego masowego wymierania zwierząt była niska […]

Jak nazwać nowy gatunek dinozaura, którego szczątki paleontolodzy znaleźli na terenie Transylwanii? Transylvanosaurus platycephalus, rzecz jasna! Transylwania, zwana również Siedmiogrodem, zawdzięcza swoją sławę przede wszystkim jednej postaci: słynnemu hrabiemu Drakuli. Ten oczywiście w rzeczywistości nie istniał, choć inspirację dla jego stworzenia bez wątpienia stanowił Wład Palownik, XV-wieczny hospodar wołoski. Władca zapisał się w historii czymś, […]

Niespełna 100 lat od odkrycia rysunków na ścianach egipskiego pałacu Meritaten ponownie przebadano, co one dokładnie prezentują. O malowidłach wszyscy zapomnieli na wiele lat, a okazuje się, że skrywają one niezwykle szczegółowe przedstawienia ptaków, co pokazuje, z jakimi gatunkami współżyli starożytni Egipcjanie ponad 3300 lat temu. W 1924 roku zostały odkryte pozostałości pałacu Meritaten w […]

Orzęski są organizmami rozpowszechnionymi na całym świecie – teraz odkryto gatunek znany jako Halteria, który żywi się wirusami. Zespół naukowców z Uniwersytetu Nebraska-Lincoln pod kierunkiem prof. Johna DeLonga odkrył nietypowe preferencje żywieniowe orzęsek Halteria. Uczeni potwierdzili także, że dieta oparta wyłącznie na wirusach – wiropatia – jest wystarczająca do napędzania fizjologicznego wzrostu pojedynczych organizmów, a […]

Bajkał to najstarsze i najgłębsze jezioro świata. Liczy około 25 milionów lat, a jego głębokość sięga ponad 1600 metrów. Niezwykłych faktów na temat tego zbiornika jest jednak znacznie więcej. O rozmiarach Bajkału najlepiej świadczy to, że wypełniająca to jezioro woda stanowi 20% całych znanych zasobów słodkiej wody występujących na Ziemi. I choć przez pięć miesięcy […]

Najstarszy znany pterodaktyl został znaleziony u zachodniego sąsiada Polski – w Niemczech. Skamieniałość jest o ok. milion lat starsza od innych znanych okazów latających gadów. Pterozaury to rząd latających archozaurów, żyjących od późnego triasu do końca kredy (230-65,5 mln lat temu). Były pierwszymi aktywnie latającymi kręgowcami i największymi zwierzętami, które wzbijały się w powietrze (zgodnie […]