Czerwoną Planetę badamy od ponad 50 lat, ciągle dowiadując się czegoś nowego. Jakie marsjańskie odkrycia czekają na pierwszą misję załogową? W ciągu ostatnich kilkunastu lat dowiedzieliśmy się o Czerwonej Planecie znacznie więcej niż przez wcześniejsze trzy dekady. To zasługa orbiterów i łazików, niestrudzenie badających powierzchnię i atmosferę odległego globu. W pewnym sensie doszło do odwrócenia klasycznego schematu science fiction: […]

Może być żółty, biały, czarny, nawet zielony. Żeby powstał, muszą minąć nawet miliony lat! Ile na Ziemi jest ziarenek piasku? Dokładnie tego policzyć się nie da, ale można oszacować. Zdaniem naukowców to około 100 tysięcy biliardów, czyli jedynka z 20 zerami. Dużo? Z jednej strony tak, z drugiej to nadal znacznie mniej niż liczba gwiazd […]

Zjawisko masowego ginięcia pszczoły miodnej (Colony Collapse Disorder – CCD) jest jednym z największych problemów ekologicznych XXI wieku. Począwszy od 2003 r. coraz częściej pojawiają się doniesienia o wymieraniu kolejnych gatunków pszczół. Co więc stanowi największe zagrożenie dla zapylaczy? Co roku w Stanach Zjednoczonych odnotowuje się zniknięcie ok. 45 proc. pszczelich kolonii, a w ostatnich […]

Oba gatunki wielkich kotów – lwy i tygrysy – utraciły już ponad 90 proc. obszarów, na których kiedyś występowały. O tym jak realna jest groźba, że niebawem zupełnie znikną z naszej planety, rozmawiamy z dr. Paulem Funstonem z organizacji Panthera, która ma na celu ochronę dzikich kotów. Czy naprawdę grozi nam, że dzikie koty wyginą, […]

Rodzice małych dzieci dobrze wiedzą o tym, jak trudno jest odpowiadać na najprostsze pytania. Jesteśmy tak przyzwyczajeni do oczywistych oczywistości, że przestajemy się nad nimi zastanawiać Niebo jest niebieskie, słońce świeci na pomarańczowo-żółto, więc skąd ten kolor trawy? Zacznijmy od tego, że nie zawsze musi być zielona. Tylko w Polsce występuje ponad 150 gatunków traw, […]

Japończycy mają obsesję na punkcie owadów. Ich zbieranie i kolekcjonowanie to wręcz sport narodowy Sklep zoologiczny w cichej dzielnicy Tokio. „Tato, jaki wielki chrząszcz! Chcę go!” – wykrzykuje kilkuletni chłopiec. „Ile kosztuje?” – pyta ojciec. „Jelonek rogacz i rohatyniec nosorożec kilkanaście tysięcy jenów, żuk tęczowy siedem tysięcy” – odpowiada sprzedawca. Ojciec drapie się w głowę, […]

Czy jakikolwiek organizm może osiągnąć wysokość ponad stu metrów albo masę ponad tysiąca ton? I do tego przeżyć w dobrym zdrowiu nawet kilka tysięcy lat? Tak – drzewo 10 tys. lat klonowania W ostatnich latach badania genetyczne pozwoliły na odkrycie istnienia tzw. drzewiastych organizmów klonalnych – połączonych ze sobą systemami korzeniowymi wielu drzew o identycznym […]

Barszcz Sosnowskiego znów pojawia się na polskich łąkach i polach. Co trzeba wiedzieć o tej inwazyjnej roślinie? Barszcz Sosnowskiego pojawia się w całej Polsce: od Krakowa i Sanoka, przez Wrocław, po Gdańsk. Rok temu w Siemianowicach Śląskich zmarła kobieta, która dostała silnych poparzeń po tym, jak kosiła trawnik w grodzie. Okazało się, że rozległe poparzenia […]

Nawet bardzo pomysłowy złodziej nie mógłby ukraść Księżyca. Jest to bowiem niemożliwe, o czym wyraźnie mówią ziemskie przepisy 1. Czy bohater filmu „Marsjanin” został kosmicznym piratem, wchodząc na pokład rakiety? Mark Watney stał się w ubiegłym roku postacią znaną fanom science fiction na całym świecie. To główny bohater powieści „Marsjanin” i filmu o tym samym […]

Kosmiczny teleskop Keplera odkrył 1284 nowe planety – podało na konferencji prasowej NASA. Z tych nowo odkrytych planet, dziewięć znajduje się na orbitach swoich gwiazd w takiej odległości, która daje nadzieję na istnienie na nich wody, natomiast prawie 550 jest prawdopodobnie skalistymi planetami mniej więcej w tym samym rozmiarze co Ziemia. “Teleskop Keplera to pierwszy […]

Niech nas nie zmyli samotny satelita Ziemi – nasz system planetarny jest pełen naturalnych satelitów Astronomowie naliczyli aż 173 księżyce, ale w ich rozmieszczeniu panuje ogromna dysproporcja. Planety skaliste księżyców mają mało: Ziemia jeden, Mars dwa, a Merkury i Wenus ani jednego. Za to pozostałe cztery planety naszego Systemu Słonecznego otacza rój naturalnych satelitów. Najwięcej […]

Polscy naukowcy rozpoczynają właśnie badania, które pozwolą dowiedzieć się więcej na temat prażubra – pradawnego zwierzęcia, o którym wciąż mało wiemy. Obok mamuta, nosorożca włochatego i jelenia olbrzymiego prażubr był jednym z ostatnich wielkich roślinożerców, który w Europie przetrwał do przełomu plejstocenu i holocenu. Powszechna wiedza i nasze wyobrażenia na temat tego jak wyglądało życie […]

To jedne z najprymitywniejszych zwierząt na naszej planecie. A jednak to im zawdzięczamy nowe leki, projekty architektoniczne czy pomysły na lepsze łącza światłowodowe Pojawiły się na Ziemi co najmniej 545 mln lat temu. Nasi przodkowie używali ich szkieletów do mycia się – jako gąbek toaletowych. Nie mają tkanek ani narządów, o układzie nerwowym nie wspominając. Przez […]

Czy to możliwe, że zaginiona podczas wojny Bursztynowa Komnata znajduje się w zlokalizowanych na Mazurach bunkrach? Wiele wskazuje na to, że tak. Czy to możliwe, że odnaleziono ją dopiero teraz? Tak, ponieważ wcześniej nie dysponowano techniką umożliwiającą zlokalizowanie podziemnego pomieszczenia bez wysadzania fragmentów bunkrów. Bursztynowa sala o wymiarach 10.5 m x 11.5 m, powstała na […]

Ich kolonie są tak zgrane, że wydaje się to nienormalne. Małe owady zmusiły biologów do przeformułowania zasad teorii ewolucji. Doskonałość mrówczych społeczności zachwyca nawet wybitnych znawców tematu. Weźmy choćby mrówki z rodzaju Atta, ulubiony przykład prof. Berta Hölldoblera z Arizona State University, współautora książek „Podróż w krainę mrówek” oraz „The Superorganism”. „Budują niewiarygodne gniazda” – […]

Wiosną planujemy, jakie rośliny znajdą się w naszych ogrodach, doniczkach i skrzynkach. Warto wziąć przy tym pod uwagę potrzeby pszczół! Od lat 90. XX wieku na całym świecie zmniejsza się liczebność pszczoły miodnej. To zjawisko nosi angielską nazwę Colony Collapse Disorder (CCD). Przyczyny to m.in. intensywne rolnictwo, zmiany klimatu i pasożyty atakujące pszczoły. Szczególnie niebezpieczne są dla nich neonikotynoidy […]

Przedwojenne widokówki bywają urocze, ale patrząc na tę poniżej naukowym okiem trudno nie zadać sobie pytania: jakie zwierzę mogłoby znieść tak ogromne jajo? I czy przyroda ustanowiła jakieś granice wielkości jaj? Na myśl od razu przychodzą dinozaury. Osiągały wielkie rozmiary, a przy tym były jajorodne, więc ich jaja powinny być gigantyczne. Jak się jednak okazuje, […]

Kiedyś leczyły niepłodność i zastępowały pieniądze. Dziś są marzeniem kolekcjonerów i inspiracją dla naukowców Legiony rzymskie, osiągnąwszy wiosną 40 roku naszej ery północne wybrzeża Galii, były gotowe do inwazji na Brytanię. Okazało się jednak, że cesarz Kaligula miał inny plan. Zdezorientowani żołnierze zamiast rozkazu przystąpienia do ataku usłyszeli: „Zbierać muszle!”. Ich zdobycze trafiły potem do […]

W poniedziałek z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała rakieta Proton-M, która wyniesie w przestrzeń kosmiczną lądownik „Schiaparelli EDM” oraz sondę ExoMars. Urządzenia będą szukać na Marsie śladów życia i badać warunki meteorologiczne planety. W budowę znajdujących się w sondzie narzędzi badawczych zaangażowani byli również polscy naukowcy i rodzime firmy. Lot ma potrwać siedem miesięcy. Misję […]

Madera to wyspa wulkaniczna, która powstała w wyniku erupcji wulkanu. Dlatego też kolejne imię wsypy brzmi: córka ognia. 1. Wyspa wiecznej wiosny To idealne miejsce dla osób, które nie lubią ekstremalnych warunków i unikają wysokich temperatur. Na Maderze w styczniu i lutym – które są najchłodniejszymi miesiącami – średnia temperatura w dzień wynosi 19,7 st. […]

Międzynarodowy zespół astronomów wykrył powtarzające się, krótkotrwałe wybuchy promieniowania radiowego pochodzące z tajemniczego źródła położonego poza Drogą Mleczną. Chodzi tu o coś innego niż pulsary. Mowa natomiast o znanych od kilku lat tzw. „szybkich wybuchach radiowych”, ale po raz pierwszy natrafiono na ich powtarzalną wersję. Wyniki obserwacji zostały opisane w najnowszym numerze czasopisma „Nature”, informują […]

Tę z pozoru niewykonalną sztukę latania bez skrzydeł najlepiej opanowały zwierzęta zamieszkujące lasy Azji. Niewiele o nich wiadomo – żyją wysoko na drzewach i prawie nigdy nie schodzą na ziemię Szybować potrafią gady, płazy i ssaki. Ewolucja wiele razy wpadała na ten pomysł. Wydawałoby się, że szybowanie to pierwszy krok do prawdziwego latania. Jednak tylko nietoperze […]

Tunel ma 16 m długości, 2 m wysokości i 1,5 m szerokości „To bardzo ważne odkrycie w skali kraju, bowiem tajemnych przejść odkryto, jak dotąd, bardzo mało. Archeolodzy zbadali tajemnice tunelu pod Arsenałem Miejskim w Krakowie, który w ubiegłym roku odkryli robotnicy pracujący nad izolacją cieplną obiektu. Tunel służył najprawdopodobniej jako tajemne przejście. W jego […]

Nagranie dziwnych dźwięków, jakie usłyszeli astronauci w trakcie misji Apollo 10 w 1969 r. podczas przelotu po oddalonej od Ziemi stronie Księżyca, zostało po niemal pół wieku upublicznione przez NASA. Nagranie pochodzi z załogowej misji na orbitę okołoksiężycową Apollo 10, ostatniego lotu doświadczalnego, stanowiącego próbę generalną przed zaplanowanym lądowaniem człowieka na Księżycu. W maju 1969 […]