A same mrówki należą do najbardziej zadziwiających owadów. Pisze o nich amerykański dziennikarz David MacNeal w książce „Robale rządzą światem”, której fragment publikujemy Wyobraź sobie, że jesteś mrówką Atta texana, która zajmuje się ścinaniem liści. Czołgasz się przez ciasny tunel w ziemi, w kierunku błękitnego nieba. Mijasz królową, siedzącą na grzybowym tronie i inne robotnice, […]

Naukowcy niechętnie kapitulują przed rzeczywistością. Niekiedy jednak nawet oni muszą uznać, że świat kryje tajemnice, których nie potrafimy jeszcze rozwiązać. Nie wszystkie zagadki, z jakimi zmaga się współczesna nauka, dotyczą problemów wielkich i fundamentalnych. Czasami są to zjawiska tak powszechne, że trudno znaleźć kogoś, kto ich nie doświadczył. Bywa też, że nie rozumiemy działania technologii, […]

Wszyscy znamy memy z kotem ponurakiem. Choć wygląda na nich jakby całe jego życie było jedną wielką udręką, to raczej jest to nasza nadinterpretacja jego budowy anatomicznej niż faktyczny wyraz emocji. Najnowsze badania dowodzą, że choć futrzaki wyrażają emocje swoimi pyszczkami, większość z nas kompletnie nie umie ich odczytać. Biolodzy behawioralni z uniwersytetu Guelph w […]

Jedną czwartą lądu na półkuli północnej pokrywa wieczna zmarzlina. Jeśli z powodu katastrofy klimatycznej będzie się coraz szybciej rozpuszczać, poznamy zamrożone w niej od tysiącleci pradawne formy życia. Zamrożone, ale niekoniecznie martwe Choć wieczna zmarzlina kojarzy nam się z połaciami lodu, skojarzenie to nie jest do końca traf ne. Permafrost to niekoniecznie lód – tak […]

Naszą wiedzę o Wszechświecie czeka wstrząs. Astronomowie zaobserwowali gigantyczne struktury, których istnienie wydawało się do niedawna niemożliwe Kiedy naukowcy mówią, że kosmos ma jednorodną budowę, w pierwszym odruchu chcemy zaprzeczyć. Wystarczy rozejrzeć się po naszej planecie: są tu tropikalne morza i sięgające powyżej chmur szczyty górskie, tętniące życiem lasy deszczowe i niegościnne pustynie, plujące lawą wulkany i ogromne połacie […]

LB-1 jest większą gwiazdową czarną dziurą niż nasza wiedza aktualnie dopuszcza. Ale istnieje, czego dowiedli badacze z Chińskiej Akademii Nauk. Teraz trzeba będzie opracować na nowo teorię o powstawaniu tego typu obiektów. Tworzą się one gdy umierająca gwiazda zapada się pod własnym ciężarem. W czasie eksplozji supernowej (ostatni etap śmierci gwiazdy) większość masy ucieka w […]

Największy księżyc Saturna to jedyne obok Ziemi znane ciało niebieskie z atmosferą na tyle gęstą, by utrzymać płynną materię na swojej powierzchni. W czasie 120 przelotów koło Tytana sonda Cassini zebrała wystarczającą ilość danych do stworzenia pierwszej globalnej mapy geologicznej tego naturalnego satelity. Naukowcy zobaczyli pozornie znajomy, choć jednak obcy świat rozległych równin, zwrotnikowych wydm […]

Stan nieważkości w dziwny sposób wpływa na ludzkie ciało. Teraz okazało się, że może zmusić krew by płynęła w drugą stronę. Zmiany w funkcjonowaniu krwioobiegu doprowadziły u dwojga astronautów do pojawienia się potencjalnie zabójczych zakrzepów, donosi CNN. Choć wykryto je w porę i żadnej z osób nie grozi niebezpieczeństwo, pojawiło się pytanie o bezpieczeństwo kolejnych […]

Wally Conron, australijski hodowca, który w 1989 stworzył rasę labradoodle. Teraz mówi, że to „pomyłka” i zwraca uwagę na schorzenia rasy przekazywane kolejnym jej pokoleniom. Mieszaniec labradora retrievera z pudlem miał być idealnym psem przewodnikiem dla niewidomej kobiety, której mąż miał alergię na psią sierść. – Większość z nich jest albo szalona, albo ma dziedziczne […]

W teorii – do wszystkich mieszkańców Ziemi. W praktyce jednak reguły wciąż ustalają najsilniejsze państwa i wywodzące się z nich koncerny Kosmos przypomina dziś wczesny internet. Przez wiele lat do stęp do niego miały tylko agencje rządowe i naukowcy, teraz otwiera się na biznes. Musimy– pilnować, by działo się to w sposób odpowiedzialny i z […]

Na wczesnym etapie ciąży, gdy przyszły człowiek ma dopiero wielkość paznokcia, jego dłonie i stopy mają więcej wspólnego z dinozaurami niż dumnym homo sapiens. Mięśnie rąk i nóg odkryte u nienarodzonych dzieci są pamiątką po przodkach sprzed 250 mln lat. Ewolucja wyparła je, gdy z gadów przeistoczyliśmy się w ssaki. Dopiero dzięki najnowszym metodom obrazowania […]

Ostatni raz w tej dekadzie mogliśmy oglądać tranzyt Merkurego na tle Słońca. Matka Natura wybrała bardzo ważny dla Polaków moment, bo to rzadkie wydarzenie wypadło akurat 11 listopada. Niestety, przed nadejściem mroku było nam dane doświadczyć jedynie początkowej części zjawiska. Na szczęście NASA i astronomowie amatorzy w innych częściach globu nie zawiedli.   Egress. See […]

Naukowcy już oficjalnie potwierdzili fakt o którym mówiło się przez okrągły rok. Wystrzelona w 1977 roku sonda Voyager-2 stała się drugim wykonanym przez człowieka obiektem który opuścił heliosferę i wszedł w przestrzeń międzygwiezdną. Tę granicę oddziaływania Słońca jako pierwszy – jeszcze w 2012 roku – opuścił bliźniaczy pojazd kosmiczny, sonda Voyager-1. Znajdujące się na nim […]

Według tego badania Droga Mleczna może być wręcz wypełniona różnymi obcymi nam formami życia. Dlaczego ich nie spotkaliśmy? Ponieważ nie odwiedzali nas przez ostatnie 10 milionów lat. Analiza opublikowana przez The Astronomical Journal przedstawia ciekawe wnioski: inteligentne formy życia mogą spokojnie przemierzać galaktykę korzystając z ruchu układów gwiezdnych. Badanie jest koleją próbą zmierzenia się z […]

Najnowsze prognozy na połowę i koniec wieku zwiększają znacznie liczbę osób bezpośrednio zagrożonych na skutek podnoszenia się poziomu mórz i oceanów. Dotychczasowe szacunki na rok 2050 wskazywały, że 250 mln osób żyć będzie na terenach spodziewanych powodzi. Według obliczeń organizacji pozarządowej Climate Central będzie to raczej 340 mln.  W XX wieku ocieplanie się klimatu przełożyło […]

Czarne dziury rozbudzają wyobraźnię zarówno fizyków teoretycznych, jak i hollywoodzkich scenarzystów. To zaskakująca popularność jak na coś, czego nikt – do teraz – nie widział Witajcie, entuzjaści czarnych dziur – zagaił Sheperd Doeleman, dyrektor Teleskopu Horyzontu Zdarzeń- na konferencji, podczas której przedstawiono pierwszy prawdziwy obraz takiego obiektu. Na „zdjęciu” widać osobliwość w centrum galaktyki M87 […]

Seks międzygatunkowy? Jasne, małpy z jelonkami na przykład. Czemu to służy? Na pewno nie prokreacji, ale mamy odpowiedź. Nie tylko ludzkość uprawia seks w innym celu niż prokreacja. Nauka zna wiele przykładów seksu dla przyjemności, rozładowania napięcia, albo formy przysługi. Szympansy bonobo korzystają z niego by rozsądzać spory, naukowcy podejrzeli kiedyś niedźwiedzie brunatne podczas stosunku […]

Kwiaty zła, pożerające zwierzęta (a może i ludzi) – tak z reguły myślimy o mięsożernych roślinach. Tymczasem one naprawdę nie są takie groźne. Właściwie to mogą zadowolić się nawet byle, hmmm, odpadkiem… O jego morderczych możliwościach krążyły legendy. Dzbanecznik radży (Nepenthes rajah) to w końcu największa na świecie roślina mięsożerna. Żyje wyłącznie w deszczowych tropikalnych […]

Pozbawione atmosfery chroniącej przed szkodliwym promieniowaniem – takie mają być planety pozasłoneczne. A mimo to może na nich ewoluować życie – ogłosili niedawno naukowcy z Instytutu Carla Sagana działającego przy Cornell University. Czy na skalistych planetach pozasłonecznych mogą istnieć organizmy żywe? To jedno z najważniejszych pytań, jakie zadajemy sobie od czasu, gdy odkryliśmy, że w […]

W wyścigu o tytuł najlepszego przyjaciela człowieka jednak wygrywa pies, przynajmniej według badania General Social Survey przeprowadzonego przez Uniwersytet w Chicago. Statystyka jest nieubłagana. Około 36% badanych posiadaczy psów określało się jako „bardzo szczęśliwych, podczas gdy wśród kociarzy taki stan deklarowała dokładnie połowa tego wyniku: 18%. Oczywiście zdajemy sobie sprawę, że pies nie jest jedyną […]

Nowy lokator paryskiego zoo nie jest ani małym słodkim zwierzątkiem ani groźną, rzadko spotykaną bestią. Zamiast typowego, dla tego typu ogłoszeń, obrazka dostaliśmy od władz ogrodu zapowiedź ”szokującej tajemnicy”. Blob, jak go przezwano, jest mającą przyciągać tłumy istotą bez otworu gębowego, poruszającą się bez nóg, rozmnażającą jak grzyby i świetnie radzącą sobie po przecięciu na […]

Nasza cywilizacja nieustannie produkuje śmieci i toksyczne substancje. W usunięciu ich ze środowiska coraz częściej pomagają nam rośliny i mikroby Młodzi ludzie w Los Angeles są zatruci ołowiem – alarmują naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Ten toksyczny metal wykryli w zębach mlecznych dzieci mieszkających w pobliżu nieczynnego już zakładu recyklingu, w którym do 2015 r. […]

Amerykańska agencja kosmiczna pokazała efekt pracy nad odzieżą kosmiczną nowej generacji, która wyglądem przypomina kombinezony stworzone na potrzeby misji Apollo, jednak kryją w sobie wiele nowoczesnych rozwiązań, które znacznie ułatwią życie kosmonautom. Do użytku trafią wraz z rozpoczęciem programu kosmicznego Artemis, którego start planowany jest na 2024 rok. Podczas tej misji po raz pierwszy w […]

W połowie września donosiliśmy o pierwszej znanej wizycie w Układzie Słonecznym komety uformowanej w blasku obcej gwiazdy. Teraz krakowscy astronomowie dostarczają światu nowych informacji o tym przybyszu, który okazuje się być pod pewnym względem bardzo swojski. Obserwator amator Giennadij Borysow jako pierwszy odkrył obiekt C/2019 Q4 (Borisov) 30 sierpnia. Wówczas spekulowano, że może to być […]