Marię Skłodowską-Curie znają wszyscy. Nie każdy jednak wie, że nie tylko ona zapracowała na dobre imię rodziny, w której zdobycie Nagrody Nobla z czasem stało się tradycją. Starsza córka Skłodowskiej-Curie Irena w wieku 11 lat pisze do matki: „Trochę zapomniałam, jak się oblicza pochodną pierwiastka i ilorazu dwóch liczb”. Innym razem przesyła rozwiązanie zadania „tego […]

David Card został nagrodzony „za empiryczny wkład w ekonomikę pracy”, natomiast Joshua D. Angrist i Guido W. Imbens „za wkład metodologiczny w analizę związków przyczynowych” – brzmi uzasadnienie Nobla z ekonomii 2021. Ekonomiczny Nobel to właściwie Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Komitet noblowski w tym roku zdecydował się podzielić nagrodę między […]

Norweski Komitet Noblowski postanowił przyznać Pokojową Nagrodę Nobla za 2021 r. Marii Ressie i Dmitrijowi Muratowowi za ich wysiłki na rzecz ochrony wolności słowa, która jest podstawową demokracji i trwałego pokoju – podał komitet noblowski. Maria Ressa i Dmitrij Muratow zostali wyróżnieni za „odważną walkę o wolność słowa na Filipinach i w Rosji” – podano w uzasadnieniu […]

To pytanie nurtuje wiele osób, a ponieważ sam Alfred Nobel nie wypowiedział się na ten temat, pozostają nam tylko domysły. Oczywiście nie brak sensacyjno-plotkarskich spekulacji, jakoby powodem był romans żony https://www.focus.pl/artykul/alfred-nobel-i-historia-materialow-wybuchowych z pewnym matematykiem. Nie tu jednak tkwi sekret (Nobel wcale nie miał żony). Inna wersja wydarzeń mówi o tym, że kobieta, którą słynny Szwed […]

Laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2021 został pisarz z Zanzibaru Abdulrazak Gurnah. Uhonorowano go za „bezkompromisowe i współczujące zgłębianie skutków kolonializmu oraz losu uchodźcy w przepaści między kulturami i kontynentami”, jak napisano w krótkim uzasadnieniu nagrody. Abdulrazak Gurnah urodził się w 1948 roku i dorastał na wyspie Zanzibar na Oceanie Indyjskim, ale pod […]

Do grona noblistów dołączają Benjamin List i David McMillan. Najbardziej znaną nagrodę naukową dostali za opracowanie asymetrycznej katalizy organicznej. Dzięki nim chemia stała się bardziej precyzyjna i ekologiczna. W tym roku wiele spekulacji wskazywało, że Nagroda Nobla w dziedzinie chemii zostanie przyznana uczonym, dzięki którym powstały innowacyjne http://www.focus.pl/artykul/szczepionka-na-raka-z-mrna-dziala-zaczynaja-sie-proby-kliniczne-z-udzialem-ochotnikow-chorych-na-czerniaka na COVID-19. Komitet noblowski podjął jednak inną […]

Znamy pierwszych laureatów Nagrody Nobla w tym roku. Do grona noblistów dołączają David Julius i Ardem Patapoutian. Uczeni prowadzili przełomowe badania nad narządami zmysłów – konkretnie nad receptorami w skórze odpowiedzialnymi za odczuwanie dotyku i temperatury. Medyczny https://www.focus.pl/artykul/10-najbardziej-kontrowersyjnych-nagrod-noblaw tym roku trafił do dwóch naukowców: Davida Juliusa i Ardema Patapoutiana. David Julius badał, jak organizm reaguje […]

Na ziemiach polskich przyszło na świat wielu noblistów, ale większość z nich emigrowała. Dziś przynoszą chlubę różnym krajom, tylko nie swojej ojczyźnie. A w Polsce prawie się o nich nie pamięta… Spośród współczesnych polskich uczonych dwóch jest wymienianych jako możliwi laureaci Nagrody Nobla. Pierwszy z nich, prof. Krzysztof Matyjaszewski, mieszkający od ponad 30 lat w […]

Kto w przyszłym tygodniu dostanie najsłynniejszą nagrodę naukową? Oto potencjalni nobliści wytypowani przez specjalistów od prognoz. Prace organizacji przyznających coroczne https://www.focus.pl/artykul/10-najbardziej-kontrowersyjnych-nagrod-nobla – najsłynniejsze wyróżnienia w świecie nauki – objęte są tajemnicą. Co roku jednak pojawiają się nazwiska osób, które mają największe szanse na Nobla. Część z nich to czyste spekulacje. Pojawiają się też analizy bazujące […]

Jeśli nie podejmiemy natychmiastowych działań, w najbliższych miesiącach może nas czekać klęska głodu o biblijnych rozmiarach – ostrzega David Beasley, szef Światowego Programu Żywnościowego. Agencja ONZ, która została w tym roku uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla, przestrzega, że nadchodzący rok może okazać się bardziej tragiczny niż rok 2020. David Beasley w wywiadzie dla The Associated Press […]

W tym roku Nagrodę Nobla z medycyny i fizjologii dostali trzej naukowcy, którzy odkryli wirusa HCV odpowiedzialnego za wirusowe zapalenie wątroby typu C. Są to Harvey J. Alter, Michael Houghton i Charles M. Rice. – Po raz pierwszy w historii wirusowe zapalenie wątroby typu C może być wyleczone. Odkrycia laureatów ujawniły przyczyny pozostałych przypadków przewlekłego […]

Z rozwiązanie trwającego dwie dekady konfliktu Etiopii z Erytreą Laureatem tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla jest Premier Etiopii Abiy Ahmed. Odegrał on bardzo ważną rolę w zakończeniu 20-letniej wojny między Etiopią i Erytreą, która toczyła się  terytorium graniczne, zdobył również uznanie za swoje uczestnictwo w porozumieniu o podziale władzy w sąsiadującym Sudanie, po niedawnym kryzysie politycznym, […]

Nobel z dziedziny chemii przyznany! W tym roku uhonorowano naukowców, którzy dzięki wielu latom pracy rozwinęli powstałe w latach 70. akumulatory litowo-jonowe, tym samym popychając ludzkość do zrobienia ogromnego kroku w stronę bardziej przyjaznej środowisku i człowiekowi przyszłości. Nagrodzonymi są trzej chemicy – John B. Goodenough z Teksańskiego w Austin, M. Stanley Whittingham z Uniwersytetu […]

Laureatami tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla zostali: lekarz Denis Mukwege i jazydka Nadia Murad – ogłosił dziś Komitet Noblowski. Nadia Murad, pochodząca z Iraku działaczka społeczna oraz Denis Mukwege, kongijski ginekolog zostali nagrodzeni Pokojowym Noblem za swój ogromny wkład by “położyć kres przemocy seksualnej jako broni w konfliktach zbrojnych”.    BREAKING NEWS: The Norwegian Nobel Committee has decided to […]

Szwedzka Królewska Akademia Nauk ogłosiła przyznanie Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Podobnie jak w przypadku tegorocznego wyróżnienia dla fizyków, nagroda została podzielona na dwie części. Tematem przewodnim jest ujarzmienie mechanizmów ewolucji w laboratorium. Po raz piąty w historii nagrodę w tej kategorii otrzymała kobieta. Jako pierwszą nagrodzono Frances H. Arnold, która w 1993 roku przeprowadziła […]

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła nazwiska nagrodzonych. W tym roku nagroda została podzielona na pół. Nagrodzeni to Arthur Ashkin (USA), za stworzenie optycznych szczypiec oraz opracowanie ich zastosowania, oraz duet Gerard Morou (France) oraz Donna Strickland (Canada) za opracowanie technologii wykorzystania ultrakrótkich optycznych impulsów o wysokiej intensywności. “Tegoroczna nagroda dotyczy narzędzi wykonanych ze światła – […]

Tegoroczni laureaci nagrody Nobla z chemii opracowali metodę tworzenia trójwymiarowych obrazów malutkich białek. Dzięki temu możemy podglądać i analizować procesy zachodzące w komórkach. Każdy z trzech naukowców dodał od siebie fragment do metody, która dziś sprawdza się między innymi w badaniach biochemicznych na użytek medycyny. Polega ona na połączeniu mikroskopu elektronowego z mrożeniem próbek w […]

W 2017 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymali Rainer Weiss, Barry C. Barish i Kip S. Thorne. “Już w zeszłym roku pisaliśmy w Focusie, że to dokonanie zasługujące na Nobla – i oto jest” – komentuje nasz ekspert Jan Stradowski. Nobel z fizyki 2017   W 2017 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymali […]

Tegoroczną nagrodę Nobla należy traktować jak przypomnienie o tym, byśmy dbali o swój rytm dobowy. Osoby prowadzące nieregularny tryb życia częściej cierpią na otyłość, zaburzenia koncentracji i odporności – z chorobą nowotworową włącznie. Nagrody Nobla od dawna są przyznawane przede wszystkim za odkrycia, których dokonano wiele dziesięcioleci wcześniej. Nie inaczej było w tym roku – […]

Znamy nazwiska pierwszych tegorocznych laureatów Nagrody Nobla. W 2017 roku nagrodę w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali naukowcy, dzięki którym wyjaśniono mechanizm molekularny kontroli rytmu dobowego.   Nobel 2017: Znamy zwycięzców W 2017 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young – naukowcy, dzięki którym […]

Mgr inż. Wojciech Danowski, mgr Kaja Sitkowska oraz dr Wiktor Szymański to polska część drużyny Bena L. Feringi, naukowca, który w tym tygodniu otrzymał nagrodę Nobla z chemii za badanie maszyn molekularnych. Zapytaliśmy ich o pracę, eksperymenty i kulisy badań. FOCUS: Przy ogłaszaniu nagrody podaje się nazwisko naukowca kierującego zespołem, ale przecież to cała grupa […]

To, czym się zajmują może brzmieć jak czarna magia, ale efekty ich badań za kilka lat będziecie mogli zobaczyć w praktyce. Materiały stworzone na tej podstawie będą pojawiać się w naszych urządzeniach. David J. Thouless, F. Duncan M. Haldane oraz J. Michael Kosterlitz otrzymali Nobla z fizyki za teoretyczne odkrycia dotyczące topologicznych przejść fazowych oraz […]

Tomas Lindahl, Paul Modrich, Aziz Sancar laureatami Nobla w dziedzinie chemii! Na liście kandydatów do chemicznego Nobla w tym roku były m.in. badaczki, które opracowały metodę „edytowania” DNA oraz znakowania związków chemicznych w żywych komórkach. Jednak nagroda przypadła badaczom, którzy odkryli bardzo ważny mechanizm, dzięki któremu komórki mogą żyć i rozmnażać się.  Chodzi o mechanizmy […]

Takaaki Kajita i Arthur B. McDonald laureatami tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki! Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała w tym roku nagrodę za odkrycie oscylacji neutrin i wynikającego z tej obserwacji stwierdzenia, że cząstki te posiadają masę. Odkrycie niesie istotne konsekwencje dla fizyki kwantowej, astrofizyki i kosmologii i otwiera nowy rozdział w fizyce. “To odkrycie zmieniło nasze rozumienie najgłębszych […]