Ludzkość czeka zagłada. To, w jaki sposób i kiedy do tego dojdzie, nie zależy wyłącznie od nas. Możliwe są różne scenariusze, a eksperci ze Sztokholmu sprawdzili 14 najbardziej prawdopodobnych. Czy jest jakiś sposób, by ich uniknąć? Globalne ocieplenie, nieodpowiednie wykorzystanie sztucznej inteligencji, zanieczyszczenie środowiska czy przyspieszające choroby zakaźne. Na ludzkość czekają pułapki ewolucyjne, które mogą […]

Gwiazda neutronowa to niezwykle kompaktowa pozostałość po masywnej gwieździe, która zakończyła swoje życie w eksplozji supernowej. Podczas gdy zewnętrzne warstwy gwiazdy ulegają rozerwaniu na strzępy, jej jądro ulega ściśnięciu w obiekt o średnicy rzędu 20 kilometrów i masie jednego, dwóch Słońc. Aby wyobrazić sobie, jak ciasno upakowana jest w takiej gwieździe neutronowej materia, warto przypomnieć […]

Rzadko trafiają się takie znalezisko jak to. W ostatnich dniach na terenie jednej ze świątyń kompleksu Angkor Wat natknięto się na sześć posągów liczących kilkaset lat. Mimo sporego upływu lat figury wyglądają wciąż jak nowe. Zespół konserwacyjny działający przy władzach APSARA (krajowej instytucji odpowiedzialnej za Angkor Wat) odkrył na terenie świątyni Ta Prohm sześć figur […]

Wielki Mur Chiński znajduje się na liście siedmiu nowych cudów świata, ale w kontekście ostatnich przełomowych ustaleń może się okazać, że przed setkami lat w Azji powstała równie imponująca budowla. Chodzi o coś, co archeolodzy określają mianem Wielkiego Muru Mongolskiego. Zidentyfikowany odcinek ma 405 kilometrów długości a ze względu na jego zakrzywiony kształt naukowcy mówią […]

Spoglądając w nocne niebo za pomocą własnych oczu, czy za pomocą teleskopów jesteśmy w stanie dostrzec niezliczoną liczbę obiektów rozsianych w czerni przestrzeni kosmicznej. Niezależnie jednak od tego, co dostrzeżemy: gwiazdy, planety, księżyce, planetoidy, mgławice, czy galaktyki, musimy mieć świadomość, że jest to jedynie część rzeczywistego wszechświata. Od dawna bowiem wiadomo, że cały wszechświat oprócz […]

Skąd pochodzi woda w licznych uzdrowiskach i kąpieliskach mineralnych? Zapewne większość nas odpowie, że z wnętrza Ziemi. W dosłownym znaczeniu nie będzie to stwierdzenie błędne, ale patrząc na to zagadnienie w szerszym zakresie, okaże się, że może być różnie. Japonia uchodzi za jeden z najobfitszych w mineralne kąpieliska regionów naszego globu. Naukowcy z tego kraju […]

Włochy są krajem wyjątkowo narażonym na częste trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów. Mieszkańcy tej części Europy borykają się z licznymi kataklizmami od tysięcy lat. Skąd o tym wiemy? Przede wszystkim ze źródeł pisanych. W jednym z hebrajskich modlitewników odkryto zaskakującą notkę o nieznanym trzęsieniu ziemi. Co dokładnie zostało tam opisane? Badanie historii trzęsień ziemi, które […]

Ku-Baba bądź Ku-Bau: tak brzmi imię władczyni, która sprawowała rządy w Kisz, czyli mieście sumeryjsko-akadyjskim znajdującym się niedaleko Babilonu. Co wiemy na temat okresu, w którym ta osoba zasiadała na tronie? Przede wszystkim, należy zacząć od tego, że kobiety zapewne już wcześniej zajmowały najwyższe szczeble władzy, lecz w przypadku Ku-Bau istnieją na to dowody. Przejęła […]

Archeolodzy z Rosji w minionym roku mieli ręce pełne roboty. Zwłaszcza jeśli mowa o zespole badawczym działającym w okolicach Niżnego Nowogrodu. We wsi Pilna odkryli oni ogromne cmentarzysko sprzed ponad 2000 lat. Niektóre szczegóły odkrycia nawiązywały do wielkiej migracji Scytów przez dzisiejsze tereny obwodu niżnonowogrodzkiego. Naukowcy z Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk wespół z ekspertami […]

Na Saharze doszło do niebywałego znaleziska. Chodzi o malowidło jaskiniowe, na którym można dostrzec scenę przywodzącą na myśl narodziny Jezusa. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, iż mowa o datowaniu wyprzedzającym żywot Jezusa o około trzy tysiące lat. Archeolodzy działający na terenie Egiptu wyjaśniają, że chodzi o scenę przedstawiającą noworodka znajdującego się […]

Wiele rzeczy zmieniło się podczas pandemii COVID-19, także w świecie przyrody. Szczególnie zaskoczyły makaki żyjące na wyspie Koh Ped, które odcięte od smakołyków turystów musiały nauczyć się nowej zdolności. Koh Ped jest małą wyspą położoną w Zatoce Tajlandzkiej, niedaleko miasta Pattaya, którą zamieszkują setki makaków krabożernych (Macaca fascicularis). Mimo iż zwierzęta te nie mają problemu […]

Kiedy masywna gwiazda umiera i kończy swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej, pozostawia po sobie czarną dziurę lub gwiazdę neutronową. Jeżeli powstała w ten sposób gwiazda neutronowa jest wysoce zmagnetyzowana, rotuje oraz emituję silną wiązkę promieniowania elektromagnetycznego, mamy do czynienia z pulsarem. Wiatr gwiazdowy emitowany przez taki pulsar tworzy w określonych warunkach tzw. mgławicę wiatru […]

Spoglądając w rozgwieżdżone nocne niebo, mieszkańcy północnej półkuli Ziemi mogą zobaczyć kilka tysięcy gwiazd, kilka planet Układu Słonecznego, dostrzec mglistą poświatę w centrum gwiazdozbioru Oriona, czy delikatną smugę Drogi Mlecznej przecinającą nieboskłon. Teoretycznie, jeżeli wiemy, gdzie szukać, możemy dostrzec także pobliską masywną Galaktykę Andromedy (M31), ale do tego trzeba już wiedzieć, gdzie jej szukać i […]

Mianem nekropolii określa się cmentarz – w tym przypadku pochodzący z czasów starożytnych – zazwyczaj oddalony od miasta. I choć zazwyczaj tego typu znaleziska kojarzy się z Grecją czy Rzymem, to tym razem archeolodzy działali w zupełnie innej części świata. Celem prowadzonych przez nich badań był bowiem Kaukaz Północny, czyli region położony na południu Rosji. […]

Nie dotyczą go żadne prawne regulacje. Nie mówi się o nim w przestrzeni publicznej. Bagatelizuje się na każdym kroku, chociaż wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie każdej nocy. Zanieczyszczenie światłem alarmująco szybko rośnie w naszym kraju. Co piąty Polak nie sypia przy nocnym świetle i wcale nie mowa tutaj o włączonej lampce przy łóżku, a […]

Castelliere di Rupinpiccolo to pozostałości fortecy, która funkcjonowała na terenie dzisiejszej prowincji Triest w czasach starożytnych. Za sprawą prowadzonych tam niedawno badań archeologicznych udało się zlokalizować dwa okrągłe kamienie o średnicy 50 centymetrów. Szczególnie interesujące okazało się to, co pokrywało powierzchnię jednego z nich. Dotychczasowe ustalenia sugerują bowiem, że chodzi o jedną z najstarszych map […]

Już za cztery lata będzie pięćdziesiąta rocznica wysłania w przestrzeń kosmiczną chyba najbardziej legendarnych sond kosmicznych w historii. Mowa tutaj oczywiście o bliźniaczych sondach kosmicznych Voyager, które od 1977 roku nie tylko bezustannie przemierzają przestrzeń kosmiczną, ale także wciąż komunikują się z Ziemią. Obie sondy znajdują się już od lat poza heliopauzą, w przestrzeni międzygwiezdnej. […]

Kiedy myślimy o wulkanach na powierzchni Ziemi, nasze myśli wędrują w kierunku Islandii, Polinezji, Hawajów, czy Japonii. Okazuje się jednak, że wulkany możemy znaleźć także znacznie dalej na południe, tam, gdzie już mało kto zagląda. Członkowie niedawnej ekspedycji badawczej realizowanej na Oceanie Południowym rozciągającym się aż po Antarktydę stworzyli fantastyczną mapę podwodnych pasm górskich. Badacze […]

Erupcja Wezuwiusza doprowadziła do śmierci tysięcy mieszkańców okolicznych miast, przy czym szczególnie mocno ucierpiały Pompeje. Pomimo upływającego czasu, archeolodzy wciąż znajdują w tamtejszych ruinach starożytne artefakty. Tym razem chodzi o wykonane z terakoty figurki. Wydarzenia z 79 roku nie tylko kosztowały życie od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy osób. Pozostałości miast takich jak Pompeje czy Herkulanum […]

Pierwsza na świecie “rozmowa” ludźmi z waleniami może pewnego dnia pomóc dogadać się z cywilizacjami pozaziemskimi. Naukowcy z Instytutu SETI, University of California Davis (UC Davis) i Alaska Whale Foundation niedawno “porozmawiali” z humbakiem o imieniu Twain za pomocą podwodnego głośnika i nagrali “kontakt” z tym waleniem. Twain odpowiedział na wezwanie badaczy, dopasowując zmiany odstępów […]

Narodziny dziecka w starożytnym Egipcie były nie tyle wydarzeniem medycznym, co iście religijnym. Niestety nie każdy poród kończył się dla matki i dziecka szczęśliwie. Dowodzi o tym mumia młodej kobiety, którą odkryto w egipskiej oazie Kharga w 1908 roku. Po ponad 100 latach postanowiono ponownie zbadać szczątki niedoszłej matki. Naukowcy odkryli, że podczas porodu doszło […]

W czerwcu 1931 roku w Tunezji znaleziono meteoryt, który okazał się wyjątkowo cenny w kontekście poznawania historii Układu Słonecznego. Nieprzypadkowo jego nazwa powinna budzić skojarzenia z serią Gwiezdne Wojny. Fragmenty tej kosmicznej skały znaleziono bowiem w okolicach miastach Tatawin, znanego również jako Foum Tatahouine. I choć w pierwszej połowie XX wieku nie było ono szczególnie […]

Przewlekła choroba wyniszczająca pojawiła się wśród jeleni w Parku Narodowym Yellowstone, a naukowcy obawiają się, że w końcu może przenieść się na ludzi. Od lat przewlekła choroba wyniszczająca (CWD) wywoływana przez priony – nieprawidłowe białka powszechnie występujące w komórkach nerwowych – rozprzestrzenia się po cichu w Ameryce Północnej. Priony powodują zmiany w mózgach żywicieli, sprawiając, […]

O powrocie ludzi na powierzchnię Księżyca w ramach misji Artemis napisano już wiele. Niezależnie od tego, kiedy faktycznie do niego dojdzie, ten moment się zbliża. Pierwsza misja programu Artemis zakończyła się spektakularnym sukcesem. Gigantyczna rakieta SLS wystartowała, prawidłowo wyniosła statek załogowy Orion w podróż do Księżyca i z powrotem. Sam statek także się sprawdził, obleciał […]