Obrazy, grafiki i rysunki wybitnych artystów to tylko część wystawy Miłość i obowiązek Powstanie Styczniowe 1863, którą już można obejrzeć na Zamku Królewskim w Warszawie. Przygotowano ją z okazji 160. rocznicy największego zrywu niepodległościowego w XIX wieku. Wystawa zorganizowana wspólnymi siłami Wystawa Miłość i obowiązek Powstanie Styczniowe 1863 to efekt wspólnych prac z Litewskim Muzeum […]

Serce można zregenerować, nawet po przebytym zawale – naukowcy odkryli, że wystarczy do tego edycja tylko jednego genu. Chociaż eksperymenty przeprowadzono na myszach, to już teraz zwiastują one przełom w kardiochirurgii. Zespół naukowców z UT Southwestern Medical Center odkrył nowy sposób na regenerację mięśnia sercowego u myszy. Wyniki badań opublikowane w Science mogą doprowadzić do […]

„Duży wstyd dla nas wszystkich”. Tak skomentowano sytuację na rzece Drinie w Bośni i Hercegowinie. Zazwyczaj czysta, o turkusowej barwie tafla wody zamieniła się w ostatnich dniach w ogromne wysypisko śmieci. Duże opady deszczu i śniegu spowodowały masowy spływ opadów w dół rzeki, blokując się na przegrodzie niedaleko zapory wodnej w Višegradzie. Tony plastikowych śmieci, […]

W niemieckim kamieniołomie odkryto nowy gatunek pterozaura. Jego cechą charakterystyczną było ponad 400 maleńkich, haczykowatych zębów. Bardzo dobrze zachowany, niemal kompletny, skamieniały szkielet małego stworzenia został odkryty w bawarskim kamieniołomie wapienia, a ostatnio przeanalizowali go paleontolodzy z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Meksyku. Szczegóły opisano w czasopiśmie Paläontologische Zeitschrift (PalZ). Czytaj też: Był wielkości sikorki, ale […]

Ptasia grypa szaleje w Stanach Zjednoczonych. Choroba atakuje nie tylko drób, ale dzikie ptactwo, a nawet… niedźwiedzie. Czy coś nam zagraża? Epidemia ptasiej grypy rozpoczęła się w USA prawie rok temu i nadal dziesiątkuje stada drobiu na Środkowym Zachodzie i Kolorado, wpływając na dostępność jaj w całym kraju. Dziennikarze “The Wall Street Journal” użyli nawet […]

Atlas to prawdopodobnie jeden z najbardziej znanych robotów ostatnich lat. Zaprojektowany przez Boston Dynamics, niedawno został zaprezentowany na nowym nagraniu. I trzeba przyznać, że materiał prezentuje się co najmniej imponująco. Atlas przenosi przedmioty, ustawia je tak, aby łatwiej pokonywać przeszkody, jest przy tym zwrotny i silny. Skok przez ramię i lądowanie na dwóch nogach niczym […]

W chicagowskim Field Museum of Natural History przez niemal 100 lat przechowywano miecz będący rzekomą repliką oręża z epoki brązu. Niedawno wyszło jednak na jaw, że w zbiorach muzeum przez cały ten czas znajdował się… oryginał. Obiekt ten ma około trzech tysięcy lat. Co ciekawe, do jego identyfikacji przyczynili się węgierscy archeolodzy współpracujący z Field […]

Migotanie przedsionków jest uznawane za jedną z epidemii XXI wieku. Nieleczone aż 5-krotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu, a żyje z nim nawet 700 tys. Polaków. Nadchodzi ratunek, gdyż dr Monika Gawałko chce pomóc w wykrywaniu i leczeniu tego zaburzenia pracy serca przy użyciu telemedycyny. Migotanie przedsionków jest najczęstszym zaburzeniem rytmu serca. Według badań epidemiologicznych, może […]

Pałeczka dżumy, znana również jako Yersinia pestis, przebyła długą ewolucyjną drogę od momentu, w którym zainfekowała pierwszego człowieka, aż po czasy współczesne. Chcąc rozpoznać ewentualne zmiany naukowcy przeanalizowali jej genom w poszukiwaniu poszlak. W skład zespołu badawczego weszli przedstawiciele McMaster University, University of Sydney i University of Melbourne, którzy wspólnymi siłami odpowiadają za publikację, która […]

Poranne zmęczenie to nie tylko nieprzyjemna przypadłość, gdyż do wielu poważnych wypadków dochodzi z powodu niewłaściwego obudzenia się. Naukowcy mają na to przepis – trzy podstawowe składniki to sen, ćwiczenia i odpowiednie śniadanie. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley odkryli, że można budzić się każdego dnia bez uczucia ospałości. Trzeba jednak zapewnić organizmowi rutynę i […]

W związku z wojną w Ukrainie wiele badań naukowych na terenie Rosji zostało zawieszonych. Polskim badaczom udało się jeszcze przed inwazją przeprowadzić prace terenowe na pograniczu Rosji i Białorusi, aby poznać historię środowiskową tego regionu. W tym celu wykopali aż 13-metrowy rdzeń. Jakie informacje z przeszłości on skrywa? Prof. dr hab. Piotr Kittel z Uniwersytetu […]

Psy nie powinny spać z nami w jednym łóżku w miesiącach zimowych, ostrzegają eksperci, gdyż w pewnych sytuacjach może to być niebezpieczne dla nich. Ile w tych doniesieniach jest prawdy? Spanie z psem jest stare jak świat i ma mnóstwo zalet. Są jednak osoby, które twierdzą, że jest niehigieniczne i niewygodne, a nawet może sprowadzić […]

Mózgi poszczególnych osób różnią się od siebie – mają mniej lub więcej bruzd i zakrętów, co może wskazywać na wyższy poziom zdolności poznawczych. Z drugiej strony jednak, może być objawem niektórych chorób. Naukowcy odkryli, co decyduje o stopniu pofałdowania mózgu – oczywiście: geny. Szczeliny i zakręty mózgu, potocznie nazywane fałdami (tzw. gyri), to cecha charakterystyczna […]

Logika sugeruje, że im lepsza koncentracja, tym skuteczniejsze zapamiętywanie informacji. Ale czy na pewno? Autorzy badań w tej sprawie mogliby się nie zgodzić. A piszą o nich na łamach Psychonomic Bulletin and Review, wyjaśniając, że krótkotrwała utrata koncentracji może pomóc w pochłanianiu wiedzy. Dlaczego? Powód jest prozaiczny: każdy czasami potrzebuje odpoczynku i ludzki mózg również […]

Promieniowanie Czerenkowa jest równie wszechobecne, co tajemnicze, ale i przydatne. Wykorzystuje się je między innymi w obrazowaniu medycznym oraz wykrywaniu cząstek, a także w akceleratorach elektronów napędzanych laserem. Niedawno naukowcy dokonali przełomu związanego z obserwacją tego efektu. Opisany po raz pierwszy przez rosyjskiego noblistę, Pawła Czerenkowa, stał się obiektem zainteresowania naukowców z Technion-Israel Institute of […]

Na plaży w zatoce Chesapeake w stanie Maryland doszło do niecodziennego znaleziska. Wydobyto tam bowiem sporych rozmiarów czaszkę, której pierwotny właściciel zamieszkiwał Ziemię około 12 milionów lat temu. Jak w ogóle udało się ją znaleźć? Chwała spłynęła na Cody’ego Goddarda, który wraz z żoną i synem przebywał akurat na plaży Matoaka. W czasie przechadzki zwrócili […]

Aktywność fizyczna jest zdrowa dla ciała i dla psychiki. Teraz naukowcy odkryli, że wystarczy zaledwie 6 minut dziennie ćwiczeń o wysokiej intensywności, by znacznie opóźnić wystąpienie zaburzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Wcale nie trzeba spędzać wielu godzin na siłowni, by wpłynąć pozytywnie na nasze ciało. Naukowcy z Uniwersytetu Otago udowodnili, że krótka, […]

Pingwiny cesarskie to fascynujące zwierzęta, które wciąż potrafią nas zaskakiwać. Wykorzystując technologie mapowania satelitarnego, naukowcy odkryli zupełnie nową, już 66. kolonię pingwinów cesarskich na Antarktydzie. Zwierzęta te do tej pory skutecznie ukrywały się przed ludzkim wzrokiem. Nigdy wcześniej nie widziana kolonia pingwinów cesarskich została przypadkowo zauważona na zdjęciach satelitarnych Antarktydy Zachodniej. Zwierzęta namierzono przez pozostawione […]

Jaka jest nasza planeta w środku? Jakie siły rządzą procesami zachodzącymi na powierzchni Ziemi? Dowiedzmy się, jak zbudowana jest kula ziemska warstwa po warstwie i przyjrzyjmy się również mniej znanej teorii stojącej w przeciwności do teorii tektoniki płyt. Minęło już kilkaset lat, odkąd Kopernik odkrył, że Ziemia kręci się wokół Słońca. Natomiast pierwszym, który dał […]

Egipska Księga Umarłych składa się z niemal dwustu rozdziałów i zawiera zapiski oraz rysunki poświęcone procesowi przechodzenia do zaświatów. Niedawno archeolodzy natrafili na nieznany wcześniej fragment.  Ostatnie wydarzenia rozegrały się w Sakkarze, czyli słynnej egipskiej nekropolii w pobliżu Kairu.  Znaleziony tam tekst, zapisany na papirusie, jest pierwszym tak dobrze zachowanym od dłuższego czasu. Papirus Waziriego, […]

Jak sugerują autorzy nowych badań poświęconych globalnemu ociepleniu, skala tego zjawiska może być nieco inna, niż sugerowały dotychczasowe ustalenia. O wnioskach płynących z przeprowadzonych analiz badacze piszą w Nature Reviews Earth and Environment. Jak wyjaśniają, wykorzystali zarówno dane satelitarne, jak i naziemne pomiary, co doprowadziło do wykrycia stałego wzrostu stężenia mikroskopijnych cząstek zawieszonych w powietrzu […]

Silna rola religii i Kościoła jest podawana za przyczynę tego, że nadal tak wielu ludzi zaprzecza teorii ewolucji Darwina, chociaż od jej stworzenia minęło ponad 100 lat. Nie pomogły papieskie encykliki tłumaczące związek nauki i wiary, nie pomogła popularyzacja nauki, nie zawsze pomagają nawet empiryczne dowody dotyczące ewolucji. Co stoi za tego powodem? Najnowsze badania […]

Monokultura, trójpolówka czy płodozmian. Te terminy kojarzą się nam z typami uprawy ziemi i prowadzenia plantacji. Odkryto, że zupełnie inny rodzaj rolnictwa może pomóc w uzyskaniu większych plonów w warunkach zmieniającego się klimatu. W kilku zakątkach świata ludzie uprawiają w ten sposób ziemię od 3000 lat, ale dopiero teraz świat nauki odkrywa zalety tej metody. […]

Przedstawiciele Duke University i VA Durham Health Care przeprowadzili badania, za sprawą których byli w stanie zidentyfikować cztery geny związane ze zwiększonym prawdopodobieństwem wystąpienia myśli i zachowań samobójczych. O szczegółach swoich analiz napisali na łamach JAMA Psychiatry. Jak sami przyznają, wciąż potrzeba dodatkowych badań, za sprawą których mogliby określić, czy wykryte przez nich markery genetyczne […]