W związku z potężnymi suszami, które nawiedziły w ostatnich tygodniach Półwysep Apeniński, tamtejsze regiony zmagają się z niedoborami wody. Dla archeologów nie zawsze oznacza to jednak problemy. W takich właśnie okolicznościach – za sprawą opadającego poziomu wody wypełniającej rzymska rzekę Tyber – odkryto bowiem Pons Neronianus, czyli Most Nerona. Przepływająca przez stolicę Włoch rzeka jest […]

Pobyt na Antarktydzie to bez wątpienia niezapomniane doświadczenie, a tamtejsi naukowcy będą mieli co wspominać między innymi dzięki niedawnemu spektaklowi, które rozgrał się na zazwyczaj ciemnym niebie. Zazwyczaj w połowie zimy Antarktyda jest ciemna niemal przez cały czas […]. Ale w tym roku zaprezentowano nam niezłe widowisko, które sprawiło, że większość personelu stacji chwyciła kurtki […]

Jeśli nazwa gatunkowa Entomophthora muscae nic Wam nie mówi, to zapewne wkrótce się to zmieni. Ten stosunkowo powszechny grzyb zapada bowiem w pamięć ze względu na jego zdolność do przejmowania kontroli nad umysłami. O szczegółach tej sprawy informują naukowcy na łamach The ISME Journal, gdzie opisują, jak grzyb manipuluje samcami much, by doprowadzić je do […]

Najnowsze badania wskazują, że postępująca utrata wzroku związana ze zwyrodnieniem plamki żółtej i potencjalna ślepota, mogą wiązać się z potencjalnymi chorobami serca i udarami mózgu. Naukowcy z Mount Sinai Hospital przeprowadzili największe w historii badania łączące ryzyko sercowo-naczyniowe ze zwyrodnienie plamki żółtej (AMD), najczęstszej przyczyny ślepoty w Stanach Zjednocznych. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Retina wskazują […]

Jak to się dzieje, że dzięcioły tak intensywnie uderzają dziobami w drzewa, a ich mózgi nie ulegają uszkodzeniu? Naukowcy zastanawiali się nad tym do dawna i wydaje się, że wreszcie poznali prawdę. Zaskakiwać może to, że ich czaszki wcale nie spełniają roli kasków ochronnych. Dzięcioły to jedne z najbardziej niezwykłych ptaków. Cała rodzina dzięciołowatych (Picidae) […]

Arktyka od wielu lat przykuwa szczególną uwagę naukowców. Jest to obszar, który najbardziej odczuwa skutki globalnego ocieplenia. Badacze przyglądają się, jak maleje powierzchnia pokrywy lodowej w tej części świata. Dotychczas w analizach Arktyki posiłkowano się takimi danymi, jak temperatura powietrza, opady czy zmiany zachmurzenia. Nad jednym elementem dotychczas nie pracował nikt – mowa o cząstkach […]

Jak to się dzieje, że pojedynczy plemnik zawiera ogromne ilości DNA? Okazuje się, że materiał genetyczny jest upakowany jak klocki Tetrisa, a kluczową rolę w tym procesie odgrywają białka zwane protaminami. Pakowanie bagaży to jedna z najmniej lubianych czynności przed każdymi wakacjami. Niektórym wychodzi to lepiej, bo planują aranżację dostępnej walizki, a inni wrzucają najważniejsze […]

Ocieplanie się wód oceanicznych może mieć znaczny wpływ na roztapianie się czap lodowych na Antarktydzie. Naukowcy chcieli jednak przyjrzeć się problemowi bardziej kompleksowo i przeanalizowali próbki z ostatnich 10 tys. lat, aby dowiedzieć, czy w niedalekiej przeszłości Antarktyda przeżywała podobny kryzys do dzisiejszego. Okazuje się, że jest niewielka nadzieja na poprawę sytuacji. Czapa lodowa Antarktydy […]

Przedstawiciele Uniwersytetu Kopenhaskiego twierdzą, że nawet wielokrotne budzenie się w ciągu nocy nie powinno nas martwić. Wręcz przeciwnie: może to być oznaką dobrego snu. Brzmi jak paradoks, ale okazuje się, iż chemia naszego organizmu jest znacznie bardziej skomplikowana niż mogłoby się wydawać. Jednym z kluczowych elementów całego procesu jest noradrenalina będąca hormonem stresu i substancją […]

Powstało ogniwo słoneczne, którego przejrzystość wynosi aż 79%. Taka cecha będzie niezwykle przydatna w kontekście eksploatacji odnawialnych źródeł energii. Za projektem stoją naukowcy z japońskiego Uniwersytetu Tohoku, którzy wykorzystali tlenek indowo-cynowy (ITO) w formie przezroczystej elektrody i dwusiarczek wolframu (WS2) pełniącego rolę warstwy fotoaktywnej. Dzięki dokonaniom członków zespołu, którzy przedstawili swój pomysł na łamach Scientific […]

Na łamach Current Biology ukazały się wyniki badań poświęconych genezie rdzennych mieszkańców Ameryki. Ich autorzy natrafili na ślady tajemniczego hominina, który należał do wymarłej gałęzi związanej ze współczesnymi ludźmi. Naukowcy wzięli pod lupę genom znalezionego osobnika i porównali go z genomem ludzi z całego świata. Jego powiązania okazały się sięgać do wschodnioazjatyckich populacji, które przyczyniły […]

Lekarze z Nowego Jorku z powodzeniem przeszczepili dwa genetycznie zmodyfikowane świńskie serca do ludzkich zwłok. To ważny krok w kierunku ulepszenia ksenotransplantacji, czyli transplantacji międzygatunkowych. Ksenotransplantacje przeprowadził 16 czerwca i 6 lipca dr Nader Moazami, dyrektor chirurgii transplantacji serca w klinice NYU Langone. Były to eksperymenty medyczne z użyciem ludzkich zwłok, a pracę przeszczepionych organów […]

W kontekście globalnego ocieplenia często pojawia się kwestia, ile będzie nas to kosztować w przyszłości. Jednakże świat mierzy się ze zmianami klimatu od co najmniej kilku dekad i spowodowało to już wiele szkód. Najwięcej w krajach rozwijających się. Badacze policzyli, ile powinny zapłacić światowe mocarstwa (w tym USA i Chiny) emitujące najwięcej gazów cieplarnianych za […]

Kanadyjscy badacze przeprowadzili analizę prawdopodobieństwa, z jakim mogą spadać na Ziemię szczątki nieużywanych już rakiet, które znajdują się na orbicie. Okazuje się, że istnieje niewielka (ale realna) szansa na to, że rakiety zaczną spadać nam na głowy w ciągu najbliższej dekady. Na łamach czasopisma Nature Astronomy opublikowane zostały wyniki badań pokazujące, że istnieje 10 proc. […]

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba będzie dostarczał nie tylko zdjęcia głębokiego kosmosu. Może pomóc także w obserwacjach lokalnych, co udowadniają jego zdjęcia wykonane Jowiszowi. W ostatnich dniach NASA udostępniła pierwsze zdjęcia wykonane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST). Przedstawiają one odległe obiekty, m.in. gromadę galaktyk SMACS 0723, mgławicę Carina czy mgławicę planetarną NGC 3132. Ale to […]

Zapewne mało kto lubi zasypiać przy włączonym świetle, a długotrwały kontakt z nim może zaburzać funkcjonowanie naszego wewnętrznego zegara. Okazuje się, że drzewa również podlegają tego typu zaburzeniom. Najlepiej świadczą o tym wyniki nowego badania, które wykazało, że zjawisko to wpływa na wewnętrzne zegary roślin, co z kolei prowadzi do wcześniejszego wypuszczania liści i późniejszej […]

Już dzisiaj kometa C/2017 K2 (PanSTARRS) minie Ziemię w najmniejszej znanej odległości – ok. 277 mln km. Naszej planecie nic nie zagraża, ale sam obiekt fascynuje astronomów od dawna. Kometa C/2017 K2 (PanSTARRS) jest jedną z najdalszych komet aktywnych pochodzących z obłoku Oorta. Została odkryta w 2017 r., gdy znajdowała się dalej od Słońca niż […]

Przedstawiciele Columbia Engineering School stworzyli robota, który potrafi nauczyć się modelu dotyczącego własnej budowy bez jakiejkolwiek pomocy ze strony naukowców. O szczegółach tego osiągnięcia możemy przeczytać na łamach Science Robotics. Autorzy publikacji opisują, jak ich robot stworzył kinematyczny model samego siebie, by później wykorzystać go do planowania ruchu, osiągania celów i unikania przeszkód w różnych […]

Zespół archeologów zajął się badaniami poświęconymi rozległemu rzymskiemu kompleksowi świątynnemu, który został odkryty na terenie dzisiejszej Holandii. Dwa tysiące lat wcześniej wykorzystywali go rzymscy żołnierze. Sanktuarium zostało założone w pobliżu rozwidlenia rzek Ren i Waal, niedaleko dawnej granicy między ówczesnymi prowincjami znanymi jako Germania i Germania Inferior. Obecnie na tych terenach rozciąga się natomiast holenderskie […]

Aspiryna to jeden z najstarszych leków znanych ludzkości, stosowana praktycznie we wszystkich domach na świecie. Okazuje się, że rośliny także ją produkują do własnych celów, m.in. ochronie przed zmianami klimatu. Aspiryna to potoczna nazwa kwasu acetylosalicylowego. Jego syntezę przeprowadzono w XIX wieku i od tamtego czasu pozostaje on jednym z najczęściej wykorzystywanych specyfików przeciwzapalnych i […]

Naukowcy przyjrzeli się kopalnym szczątkom ryb dwudysznych, które rzucają nowe światło na ewolucję czworonożnych zwierząt lądowych. Zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy, wszystkie lądowe kręgowce pochodzą od jednej grupy ryb mięsniopłetwych. To właśnie płetwom zawdzięczamy uda, łokcie czy pięciopalczaste dłonie oraz stopy. Wyjście z wody było niewątpliwie jednym z najważniejszych punktów ewolucji. Ok. 400 mln lat […]

W badaniach nad ewolucją gatunku współczesnego człowieka wykorzystuje się rozmaite metody, w tym również modelowanie komputerowe i sztuczną inteligencję. Jest jednak grupa naukowców, która niedawno wskazała na istotne braki i nieścisłości w modelach ewolucji człowieka. Okazuje się, że przede wszystkim należy zwrócić uwagę na skrupulatność przy badaniu konkretnych próbek w zapisie kopalnym. Carrie S. Mogle, […]

Niewidzialny atrament to banał. W przyszłości najlepiej zakodowane wiadomości będzie można zapisywać w DNA żywych komórek. Naukowcy stworzyli “maszynę do pisania DNA”, kodując w materiale genetycznym pełne zdania. O tym, że potencjał DNA do zapisu danych jest ogromny, mówi się od dawna. Zaledwie 1 g DNA może przechować do 215 mln GB danych, a może […]

Odkryto znaczenie tajemniczych inskrypcji ze starożytnego miasta Palmyra znajdującego się na terenie dzisiejszej Syrii. Napisy były wykute na kamiennych ołtarzach i wszystkie zawierały zagadkowa frazę w języku aramejskim używaną w formie zwrotu do nieokreślonego bóstwa: „Błogosławione jego imię na wieki, Pan Świata i Miłosierny”. Kim był owy bóg? Odkrycia dokonała polska historyczka i archeolożka. Na […]