Silna rola religii i Kościoła jest podawana za przyczynę tego, że nadal tak wielu ludzi zaprzecza teorii ewolucji Darwina, chociaż od jej stworzenia minęło ponad 100 lat. Nie pomogły papieskie encykliki tłumaczące związek nauki i wiary, nie pomogła popularyzacja nauki, nie zawsze pomagają nawet empiryczne dowody dotyczące ewolucji. Co stoi za tego powodem? Najnowsze badania […]

O „wstrętnej tajemnicy” Darwin pisał w liście do jednego ze swoich przyjaciół. Jego rywale próbowali wykorzystać ją do obalenia teorii ewolucji. Najnowsze odkrycia naukowców z Chin rzucają nowe światło na te naukowe spory i uzupełniają ważną lukę w historii ewolucji roślin. Tym, co tak martwiło Karola Darwina, było pytanie, jak wyewoluowały pierwsze rośliny kwitnące? Podczas […]

Międzynarodowy zespół badaczy (m. in. z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i niemieckiego Instytutu Biologii Rozwojowej im. Maxa Plancka) opublikował w „Nature” pracę, która może zmienić podręczniki biologii. A konkretnie ich fragmenty o mechanizmach ewolucji. W naturze ogromna większość organizmów żywych nie odnosi sukcesu reprodukcyjnego. Zanim osiągną dojrzałość płciową, zostają zjedzone lub umierają w wyniku zimna, […]

Naukowcy z Uniwersytetu Ben Guriona w Izraelu skonstruowali specjalny pojazd dla ryb. Następnie nauczyli sześć złotych rybek, jak nim kierować, aby dotrzeć do wskazanego celu. Czemu miał służyć tak nietypowy eksperyment? Choć brzmi to jak żart, praca izraelskich naukowców właśnie ukazała się w recenzowanym czasopiśmie „Behavioral Brain Research”. W artykule podsumowującym wyniki badania autorzy opisują […]

Dlaczego w toku ewolucji przynajmniej pięć razy niezależnie powstały stworzenia o wyglądzie krabów? Taka budowa ciała najwyraźniej musi przynosić zwierzętom korzyść. Czy wszystkie organizmy na Ziemi będą je kiedyś przypominać? Czy wśród pozaziemskich organizmów, gdy je kiedyś odkryjemy, znajdziemy istoty o wyglądzie krabów? Nie jest to oczywiście pewne, ale całkiem prawdopodobne. Dlaczego? Najwyraźniej musi być […]

Wolny czas pojawił się nie dlatego, że umiemy odpoczywać. Wręcz przeciwnie. Nasi przodkowie potrafili wydatkować więcej energii, by więcej jej pozyskać – przynajmniej w porównaniu z małpami. Badacze z kilku amerykańskich uczelni oraz niemieckiego Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maksa Plancka w pracy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science” przedstawiają ciekawą hipotezę. Większość gatunków zwierząt, w […]

Naiwny sklepikarz nieświadomie rozkręcił w Meksyku proceder produkcji fałszywych zabytków sprzed tysięcy lat. Naukowcy są już tego pewni, ale wciąż nie brak ludzi, którzy wierzą, że gliniane figurki z Acambaro są autentyczne i podważyły teorię ewolucji. W roku 1944 lub 1945 przed drobnym sklepikarzem niemieckiego pochodzenia otworzyła się droga do sławy. Waldemar Julsrud, osiadły w […]

Międzynarodowy zespół naukowców opisał jedyne w swoim rodzaju znalezisko: kompletną skamieniałość embrionu dinozaura. „Baby Yingliang”, jak nazwano skamielinę, rzuca nowe światło na historię ewolucji dinozaurów i ptaków. „Baby Yingliang” to liczące ok. 70 mln lat skamieniałe jajo https://www.focus.pl/artykul/troskliwe-samce-dinozaurow, teropoda blisko spokrewnionego z ptakami. Jajo o tyle wyjątkowe, że zawierające kompletny embrion dinozaura. To pierwszy i […]

Badania genetyczne wskazują, że pszczoły miodne wyewoluowały w Azji około siedmiu milionów lat temu. Stamtąd dopiero przywędrowały do Europy i Afryki. https://www.focus.pl/artykul/bzykanie-pod-lupa-jak-ochronic-pszczoly od wieków budziły fascynację. Nie tylko z powodu korzyści, jakie przynosi człowiekowi https://www.focus.pl/artykul/jak-nasi-przodkowie-zbierali-miod-i-zbijali-na-nim-majatkioraz zapylanie roślin przez te pracowite owady. Ludzkość fascynowała również skomplikowana organizacja społeczna pszczół. Wiadomo, że pierwsze pszczoły hodowano już 2 […]

Niemal sto lat temu Afrykę zamieszkiwało około 10 mln słoni. Dzisiaj jest ich niewiele ponad 400 tys. – za sprawą kłusowników poszukujących kości słoniowej. Dlatego coraz częściej rodzą się słonie pozbawione ciosów – wynika z badań przeprowadzonych w Mozambiku. Co roku https://www.focus.pl/artykul/drogocenne-kly-tysiace-sloni-ginie-z-rak-klusownikow zabijają nawet 30 tys. https://www.focus.pl/artykul/slonie-wolaja-o-pomoc. Z przeprowadzonego kilka lat temu spisu tych zwierząt, […]

Nasze mózgi są wyraźnie mniejsze niż u neandertalczyków. Kurczą się od tysięcy lat. Mogły stać się nieco mniejsze, gdy powstały złożone społeczeństwa – przekonują naukowcy. Homo habilis, który żył w Afryce między 2,3 a 1,65 mln lat temu, miał https://www.focus.pl/artykul/o-mozg-trzeba-dbac-nieustannie o objętości około 600 cm sześciennych. Mózgi przedstawicieli gatunku https://www.focus.pl/artykul/jeszcze-100-tys-lat-temu-homo-erectus-chodzil-po-ziemi-nowe-wyliczenia – pierwszych ludzi, który opuścili […]

Nowe badanie skamieniałych śladów homininów ujawniło, że naukowcy mogli pomylić się przy ich datowaniu o 350 tysięcy lat. Badacze z Tybingi twierdzą, że odciski stóp liczą ponad 6 mln lat i są najstarszymi śladami naszych praprzodków, jakie znaleziono. Prehistoryczne odciski stóp należą do rzadkich i bardzo wyjątkowych znalezisk. Jednymi z najbardziej znanych są te z […]

Szympansy to nasi najbliżsi krewni, z którymi dzieliliśmy przodków około 5 milionów lat temu. Dlaczego nasze mózgi się tak rozwinęły, a szympansów nie? Badacze uważają, że różnica tkwi m.in. w DNA uważanym za „śmieciowy”. Badacze komórek macierzystych ze szwedzkiego Uniwersytetu w Lund sądzą, że rozwiązali jedną z zagadek ludzkich mózgów. Znaleźli kolejne wskazówki, dlaczego nasze […]

Istnienie tej ćmy przewidzieli Karol Darwin i Alfred Russel Wallace na długo przed jej odkryciem. Długo też uważana była za odmianę innego gatunku. Po badaniach genetycznych stwierdzono, że należy jej się osobne miejsce w systematyce. Xantophan praedicta to ćma zaskakująca nie tylko swoim wyglądem, ale i historią odkrycia. Sięga ona czasów twórcy teorii ewolucji, https://www.focus.pl/artykul/najwazniejsze-mysi-darwina. […]

66 mln lat temu w Ziemię uderzyła ogromna asteroida, która doprowadziła do wyginięcia dinozaurów i większości innych zwierząt. W nowym badaniu tę kosmiczną katastrofę uznano za „twórczą destrukcję”, której zawdzięczamy dzisiejszą różnorodność węży. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Wielkiej Brytanii i Niemiec sugeruje, że wszystkie żyjące węże – a jest ich ponad 4 tys. gatunków […]

Geny związane z preferencjami homoseksualnymi mogą zwiększać płodność. Wskazuje na to duże badanie, ale nie wszyscy naukowcy są przekonani. Z punktu widzenia ewolucji seks z partnerami tej samej płci jest bezużyteczny – nie prowadzi do spłodzenia potomstwa. Geny, które wpływają na takie preferencje powinny więc w populacji zanikać, bo będą przekazywane potomstwu znacznie rzadziej lub […]

Badania wskazują, że pikantny smak pieprzu zawdzięczamy nietoperzom. Powstał, by przyciągnąć te zwierzęta do owoców, które rozsiewają wraz z odchodami. Nietoperze z rodziny rudawkowatych (Pteropodidae) są zwane po angielsku „owocowymi” (fruit bats). Żywią się bowiem nie owadami, lecz owocami. Nie gardzą też kwiatami i liśćmi. Pożywienie wyszukują zwykle za pomocą węchu. Występują głównie w tropikalnych […]

Paleontolodzy z Chin ogłosili właśnie, że na drzewie genetycznym człowieka trzeba narysować nową gałąź. Umieszczony na niej Homo longi – człowiek smok – jest nowym gatunkiem człowieka, być może bliżej spokrewnionym z Homo sapiens niż neandertalczycy. Gdybyśmy cofnęli się w przeszłość o 150 tys. lat, na Ziemi nie zastalibyśmy tylko jednego gatunku człowieka. Oprócz Homo […]

Naukowcy z Melbourne i Queensland ujawnili tajemnicę kryjącą się za dziwną i niezwykłą anatomią przyrodzenia samców kolczatki australijskiej. W artykule zatytułowanym „Unikalna morfologia prącia kolczatki australijskiej (Tachyglossus aculeatus)” zespół naukowców szczegółowo opisuje nietypową budowę tych stekowców. Okazuje się, że samce kolczatki nie posiadają moszny, a ich jądra zawsze pozostają ukryte w jamie brzusznej. Samo prącie, […]

Badanie na grupie 50 tysięcy uczestników pokazuje, że mężczyźni są bardziej skłonni do podejmowania ekstremalnych wyborów niż kobiety. Decyzje te mogą mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki. Pytanie, czy https://www.focus.pl/artykul/plec-mozgu-to-przestarzaly-konstrukt-polowa-z-nas-ma-obuplciowe-mozgi%C2%A0 się różnią, oraz czy nasza płeć biologiczna determinuje nasz sposób myślenia albo postrzeganie świata, jest jednym z tych, na które niezwykle trudno odpowiedzieć. A […]

Naukowcom z Centrum Genomiki i Systemów Biologii NYU w Abu Zabi (NYUAD) udało się zsekwencjonować genom wymarłej odmiany palmy daktylowej. Daktylowiec przywrócono do życia dzięki nasionom sprzed 2000 lat, znalezionym przez archeologów. Nasiona starożytnej palmy daktylowej zostały pozyskane ze stanowisk archeologicznych w regionie południowego Lewantu (tak określamy państwa leżące na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego), […]

To, co do niedawna wydawało nam się chorobą – krótkowzroczność, otyłość czy zimowa depresja – może w rzeczywistości być skutkiem ubocznym ewolucji Homo sapiens Postęp nauki nie byłby możliwy bez szaleńców – badaczy na tyle odważnych, by publikować teorie idące pod prąd powszechnej wiedzy. Odwaga jest tu niezbędna, bo przecież może okazać się – i […]

Ustalenie płci poszczególnych osobników dodatkowo utrudniał fakt, że 75% szczątków z Gran Dolina należy do dzieci przed okresem dojrzewania. Chłopiec ze Wspaniałej Doliny (The Boy of Gran Dolina), który 800 000 lat temu padł ofiarą kanibali, wcale nie był chłopcem, a 11-letnia dziewczynką – sugerują wyniki nowej analizy prehistorycznych szczątków. Tym samym młody przedstawiciel Homo […]

Proste „dziękuję” nie zawsze wystarcza, żeby wyrazić naszą wdzięczność. Naukowcy postanowili więc sprawdzić, jak dziękować, aby nasi bliscy rzeczywiście poczuli się docenieni. Najlepszym sposobem podziękowania jest zwrot zawierający w sobie pochwałę i podkreślenie zasług partnera lub partnerki – twierdzą psychologowie, którzy przeprowadzili badanie. Jako przykład podają zwrot: „Nie dotarłabym na spotkanie na czas, gdybyś nie podwiózł […]