Zdaniem naukowców to jedne z najdoskonalszych stworzeń na Ziemi. Są tak dobrze przystosowane do warunków środowiska, że nie potrafi my sobie dać z nimi rady. A one znów nas atakują – i nawet nie wiemy, jak wielu ludzi przypłaci to zdrowiem lub życiem Terroryści mogą posłużyć się kleszczami, by przygotować broń biologiczną nowej generacji – […]

Jeśli duże znaczy lepsze, dlaczego tak mało jest na świecie olbrzymów? Bo to się nie opłaca – zwłaszcza w naszej obecności Trzynaście metrów długości i ponad tysiąc kilogramów żywej wagi – tak wyglądał największy wąż świata, który żył jakieś 60 mln lat temu w tropikalnej puszczy na terenie obecnej Kolumbii. Ten krewniak boa dusiciela, nazwany […]

Wystarczy kilka tygodni, by wędrowne ptaki zmieniły się z zapobiegliwych rodziców w prawdziwych Pudzianów. I to bez dopingu czy ćwiczeń na siłowni! Niech was nie zwiedzie sielankowy widok stad ptaków, przylatujących do Polski na wiosnę. „Podczas migracji są jak atleci-maratończycy na olimpiadzie” – uważa dr Scott McWilliams z University of Rhode Island. Ale nie do […]

… króliki harcują. Naukowcy, którzy to odkryli, zniszczyli przy okazji przyrodę antarktycznej wyspy. Czy uda im się naprawić szkody? Ekolodzy, przynajmniej w teorii, powinni orientować się, jak działają ekosystemy. Nie od dziś wiadomo, że wchodzące w ich skład gatunki splątane są siecią wzajemnych zależności. Dlatego zanim spróbuje się ruszyć jeden z jej węzłów, wypadałoby się […]

Do dziś nie wiadomo, czy egipski dinozaur nosił na grzbiecie skórny wachlarz, czy tłusty garb. A może wyglądał jeszcze inaczej? Najcenniejsze dowody przepadły w wojennej zawierusze Egipt to nie tylko raj dla archeologów, ale i badaczy o wiele bardziej odległej przeszłości. Przekonał się o tym baron Ernst Stromer von Reichenbach, monachijski paleontolog, który 11 stycznia […]

Kiedyś nadejdzie nasz biologiczny kres. Po wymarciu człowieka nową cywilizację mogą zbudować potomkowie któregoś ze współczesnych gatunków zwierząt. Najlepiej zapowiadają się te, które kłamią i oszukują na potęgę Trudno o bardziej wszędobylski gatunek. Właściwie nie ma miejsca na Ziemi, gdzie by można uniknąć spotkania z nim. Zmienia świat jak nikt przed nim. Swoją liczebność podwaja […]

Zarazki mają powody do radości. Przez wiele dziesięcioleci były przez nas gnębione nowoczesnymi lekami, a teraz sami stworzyliśmy im doskonałe warunki do rozwoju. Dzięki temu porzucają zwierzęta i atakują nas na niespotykaną skalę. „Tknęło mnie: Umarła? pytam, ale nie pytanie to, a pewność, Handzia nie odpowiada, tylko Słoneczko moje, radość moja, szczęście moje! Zawiązuje ja […]

Do czasu powstania cywilizacji ludzkiej żaden organizm nie ulepił niczego równie doskonałego – tak paleontolodzy mówią o szkieletach graptolitów Na pierwszy rzut oka wydają się niepozorne – ot, czarne kilkucentymetrowe kreski na skale. Ale wystarczy obejrzeć je w powiększeniu, by zachwycić się ich złożonością i urodą. Uczeni długo nie mogli zrozumieć, skąd coś takiego wzięło […]

Wirusy – zwłaszcza w sezonie grypowym – kojarzą nam się wyłącznie z chorobą. A jednak właśnie im możemy zawdzięczać to, że w ogóle jesteśmy ludźmi! Jak powiedział noblista sir Peter Medawar, wirus to „kawałek złej wiadomości zawinięty w białko”. Te kawałki towarzyszą nam od niepamiętnych czasów. Nasi „starzy” prześladowcy są już z nami oswojeni – […]

Jedzmy banany – za dziesięć lat może nam po nich zostać tylko wspomnienie. Poważnie zagrożone są też inne rośliny, które na stałe weszły do naszego jadłospisu. A wszystko przez brak seksu! Żółte, słodkie, o niepowtarzalnym aromacie i kremowym miąższu, rozpływającym się w ustach… Banany to jedne z najpopularniejszych owoców na świecie. Ale płacą za to […]

Nawet bakterie jelitowe „wiedzą”, że teoria ewolucji jest prawdziwa. Czemu więc tak trudno zaakceptować to ludziom? Na 2009 rok przypadają dwie okrągłe rocznice: dwusetna urodzin Karola Darwina i sto pięćdziesiąta opublikowania książki pt. „O powstawaniu gatunków”, w której tenże uczony przedstawił teorię ewolucji. Wydawać by się mogło, że 150 lat to dużo, by poglądy na […]

Owady potrafią poświęcić się dla wyższej idei niemal tak samo jak muzułmańscy terroryści-samobójcy. Niemal, bo nie mają żadnego wyboru Owady społeczne – mrówki, pszczoły, termity – znane są ze swego poświęcenia dla kolonii. Robotnice (czyli większość mieszkanek mrowiska lub ula) zrzekają się prawa do rozrodu, zostawiając tę aktywność królowej. Żołnierze z kolei są skłonni oddać […]

Jako tajny agent Watykanu przez półtora roku umykał anglikanom. Wpadka oznaczała śmierć. I wpadł. Nazywał się Campion. Dziś to św. Edmund Campion. Oto jezuita, który wstrząsnął Anglią Wczesnym rankiem 25 czerwca 1580 roku w porcie Dover ze statku zszedł szczupły mężczyzna. Pan Edmundson przybył z francuskiego Calais w interesach. Celnikom powiedział, że zmierza do Londynu […]

Są na tym świecie ludzie, którzy z własnej woli wjeżdżają w sam środek tornada. Mają nadzieję, że uda im się wreszcie zrozumieć, jak powstają te najbardziej ekstremalne przejawy złej pogody – a przy okazji nakręcić kinowy hit, przy którym „Twister” będzie mógł się schować Jak na osoby, które zarabiają na życie, ocierając się o śmierć […]

Na największym z księżyców Saturna, Tytanie, znaleziono ślady wskazujące na to, że na tych obszarach może dochodzić do lodowych erupcji kriowulkanów. Naukowcy analizujący dane z sondy kosmicznej Cassini poinformowali o odkryciu zmian w wyglądzie powierzchni mroźnego satelity Saturna, pośrednio wskazujących na aktywność wulkaniczną w tym regionie. Kriowulkany – jedne z najbardziej intrygujących zjawisk w naszym […]

Do niedawna sądzono, że wszystkie pterozaury fruwały nad wodą, łowiąc ryby, jak współczesne rybitwy. Tymczasem największe z nich – gigantyczne azdarchidy – preferowały wędrówki po suchym lądzie i polowały na młode dinozaury! Gdy włoski historyk i przyrodnik Cosimo Alessandro Collini odkrył w 1784 roku szkielet pewnego wymarłego stworzenia, nie wiedział, że rozpoczyna fascynującą przygodę paleontologów […]

Noworodek homo sapiens przesypia prawie całą dobę, podczas gdy mały delfinek jest aktywny non stop przez pierwsze trzy miesiące życia. Czy sen faktycznie jest nam potrzebny? A jeśli tak, to do czego? Smacznie śpią nie tylko ludzie, ale wszystkie ssaki i pozostałe kręgowce. Zachowanie podobne do snu zaobserwowano także u bezkręgowców. Skoro sen jest obecny […]

Zdolny archeolog amator, który miał sporo szczęścia – gdzie zaczął kopać, tam natychmiast znajdował ogromne skarby, czy też fantasta, kłamca, mistyfikator, który odkryte skarby sam najpierw zakopywał? Kim był Heinrich Schliemann? Gdyby spojrzał uważniej na kłaniającego się z rewerencją portiera, z pewnością dostrzegłby zdziwienie w jego wzroku, ale mężczyzna, zbyt zajęty swymi myślami, szybko przemierzył […]

Z punktu widzenia ewolucji od patrzenia prosto w oczy ważniejsze jest podążanie za cudzym spojrzeniem. Być może dzięki temu nasi przodkowie nauczyli się mówić! Spoglądając tam, gdzie wzrok skierował ktoś inny, możemy zobaczyć coś, na co w innym przypadku nie zwrócilibyśmy uwagi. Atrakcyjna kobieta, ciekawy samochód, znany aktor… Koleżanka i kolega wymieniają porozumiewawcze spojrzenia – […]

Jesiotr wyszedł z mody. Nowy faworyt smakoszy to afrykański ślimak – a konkretnie jego jajeczka. Być może kulinarna kariera uchroni go przed wyginięciem Osmolone skorupy ślimaków znalezione przez archeologów w rejonie basenu Morza Śródziemnego pochodzą sprzed 12 tys. lat. To naukowy dowód, że mięczakami tymi raczymy się od zarania cywilizacji. Dziś największy na nie apetyt […]

W zasięgu ręki mamy jedzenie doskonałe, choć nim pogardzamy. Jest pożywne, łatwo dostępne i tanie. Nie tylko ekscentryczni smakosze, ale i naukowcy przekonują o wyższości owadów nad kotletami. Salomon karmił szarańczą swoje żony, a Arystofanes nazywał ją czteroskrzydłym drobiem. Markiz de Sade podawał prostytutkom hiszpańską muchę. Cesarz Japonii Hirohito przepadał za osami z ryżem. Jedzenie […]

Woda daje życie, ale może też życie zabrać. W ciągu kilku dni spokojna rzeka może się zmienić w opętanego żądzą zniszczenia potwora, pustoszącego miasta i wyrywającego drzewa z korzeniami W Polsce zdarza się sezonowe wylewanie rzek, jednak powódź, która miała miejsce w lipcu 1997 roku, zmobilizowała ogólnonarodową pomoc dla powodzian Dolnego Śląska. Jednym z bardziej […]

Zapomnij o złocie, ropie naftowej czy uranie. Najcenniejszą substancję XXI wieku masz w zasięgu ręki – w każdym domowym kranie. Spróbuj wyobrazić sobie, że cała ziemska woda została wlana do zwykłego wiadra (w rzeczywistości byłoby to bardzo okazałe naczynie – 1800 km wysokości i 1000 km średnicy). Teraz zanurz w tym wiadrze palec i wyjmij […]

Grób Jezusa znajduje się w indyjskim Srinagarze. Czy człowiek, który sto lat temu rozpowszechnił tę sensację, zrobił to na zlecenie carskiej ochrany? Pierwsze wzmianki o tym, że Chrystus nie umarł na krzyżu, ani nie zmartwychwstał, zostały zawarte w apokryficznej Ewangelii Barnaby z pierwszej połowy XIV wieku. Tekst powstał w środowisku hiszpańskich muzułmanów i dlatego przedstawia […]