Cukrzyca dotyka nawet 440 milionów ludzi na całym świecie. Chociaż diety o niskiej zawartości węglowodanów są zalecane osobom chorującym na cukrzycę, do tej pory niewiele było dowodów potwierdzających ich faktyczne obniżanie poziomu glukozy we krwi. Aż do teraz. Zespół uczonych z Tulane University przeprowadził badania, które sugerują, że dieta niskowęglowodanowa pomaga osobom z nieleczoną cukrzycą, […]

Nowe badania pozwoliły rozwiązać jedną z największych zagadek zoologii: gdzie żył ostatni znany wilk workowaty i co się z nim stało? Przez dziesiątki lat wydawało się, że to Benjamin – często fotografowany samiec wilka workowatego, który zmarł w niewoli w australijskim zoo Beaumaris – był ostatnim żyjącym przedstawicielem tego gatunku. Nowe badania sugerują, że w […]

Mózgi nastolatków znacznie się postarzały – winny jest stres związany z pandemią COVID-19. Do tej pory podobne zmiany neurologiczne obserwowano tylko w przypadku dzieci doświadczających poważnych przeciwności losu. Zespół uczonych z Uniwersytetu Stanforda wykazał, że czynniki stresogenne związane z pandemią fizycznie zmieniły mózgi nastolatków. Organy te wydają się o kilka lat starsze niż mózgi rówieśników […]

Żółw Jonathan to najstarsze zwierzę lądowe na świecie. Zgodnie z istniejącą dokumentacją fotograficzną, wykluł się w 1832 r., co oznacza, że skończył właśnie 190 lat. To prawdziwy rekordzista. Jonathan żyje na wyspie Świętej Heleny na Oceanie Atlantyckim, ok. 1900 km na zachód od południowo-zachodniego wybrzeża Afryki. Jest żółwiem olbrzymim z Seszeli (Aldabrachelys gigantea hololissa), a […]

Ukryte powiązania między poszczególnymi chorobami u tych samych osób są trudne do wychwycenia przez wielu lekarzy. Zjawisko znane jako wielochorobowość postępuje wraz z wiekiem, a w kolejnych dekadach będzie pod tym względem jeszcze gorzej. Czy da się z tym walczyć? Wielochorobowość to zjawisko występowania kilku (co najmniej dwóch) chorób jednocześnie u jednej osoby. Dotyczy zwykle […]

Australijscy naukowcy odkryli nową formę oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe, która jest niewykrywalna przy użyciu tradycyjnych badań laboratoryjnych. To może pomóc nam zrozumieć, jak bakterie unikają istniejących terapii. Oporność na leki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) do 2050 r. będzie powodem śmierci nawet 10 mln osób rocznie. To machina, której nie sposób zatrzymać, bo tak naprawdę nie mamy do […]

Papierosy przyczyniają się do rozwoju aż 56 różnych chorób – tak wynika z dużego badania przeprowadzonego w Chinach. Jak można się spodziewać, na liście znalazło się kilka rodzajów nowotworów, a także choroby dotykające innych organów – od mózgu, przez trzustkę, po oczy. Palenie tytoniu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie, zwłaszcza w […]

Zapalenie mózgu anty-NMDAR, rzadka choroba autoimmunologiczna, wyleczona u 5-letniej dziewczynki. Pomogła wiara lekarzy w sukces i wymiana… osocza krwi. Rokowania dla dziecka były fatalne. Lekarze załamywali ręce i sugerowali rodzicom, by oczekiwali najgorszego. Szanse na przeżycie dziewczynki określano jako marginalne. A jednak się udało, dzięki staraniom specjalistów z Uniwersytetu Rutgersa w Nowym Jorku. Szczegóły opisano […]

Depresja to poważny problem, który dotyka nawet co czwartego Polaka. Będzie jeszcze gorzej – depresja wkrótce może nawet stać się dominującym zaburzeniem społecznym na świecie. Mamy epidemię depresji, do której przyczyniła się pandemia, wojna w Ukrainie i sytuacja ekonomiczna w Polsce. Będzie jeszcze gorzej. Dr Jacek Koprowicz, kierownik Przychodni Zdrowia Psychicznego w Centralnym Szpitalu MSWiA […]

Square Kilometre Array (SKA) to największy radioteleskop na świecie, którego budowa właśnie ruszyła. Będą go tworzyć dwa obserwatoria rozmieszczone w RPA i Australii, z centrum zarządzania danymi w Wielkiej Brytanii. SKA przeprowadzi najdokładniejsze testy teorii względności, a także będzie poszukiwał życia pozaziemskiego, kiedy zostanie ukończony w 2028 r. Budowa największego na świecie obserwatorium radioastronomicznego rozpoczęła […]

Chyba każdy pies choć raz w życiu robił te swoje “maślane oczy”, błagalnie prosząc choćby przy wigilijnym stole o jakiegoś smakołyka. Kto był w stanie się temu oprzeć? Nowe badania wskazują, że ludzkie jedzenie może być niebezpieczne dla niektórych ras psów, ale większości przypadków nie powinno zaszkodzić. Niektórym psom weszło w nawyk żebranie o jedzenie […]

Mamy nowe przedrostki. Ronna, ronto, quetta i quecto zostały zatwierdzone na 27. Konferencji Generalnej Miar i Wag. Większość z nas raczej nigdy ich nie użyje, ale mogą okazać się pomocne dla wielu dziedzin nauki. Już od kilku miesięcy mówiło się o rozszerzeniu zakresu przedrostków stosowanych w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI). Decyzja podjęta na ostatniej […]

Opactwo Westminsterskie do dziś skrywa wiele tajemnic. Jedną z największych jest ukryta kaplica św. Erazma, której rekonstrukcji podjęli się brytyjscy uczeni. Opactwo Westminsterskie przez prawie tysiąclecie służyło jako miejsce koronacji, ślubu i pochówku członków rodziny królewskiej Anglii i Wielkiej Brytanii. Wciąż skrywa ono wiele tajemnic, a naukowcy stopniowo starają się je poznawać. Nowe dowody sugerują, […]

Rozpoczął się kolejny etap poszukiwania życia pozaziemskiego w ramach programu Breakthrough Listen. Tym razem z użyciem MeerKAT, największego radioteleskopu na półkuli południowej. Breakthrough Listen to inicjatywa majaca na celu znalezienie oznak inteligentnego życia poza Ziemią, uruchomiona w połowie grudnia 2015 r. Do tej pory program wykorzystywał dwa potężne radioteleskopy – Green Bank Telescope (GBT) w […]

Na świecie zainstalowano już 100 systemów chirurgicznych Versius. Od 2019 r. na świecie przeprowadzono ponad 5000 zabiegów w asyście robota stworzonego przez firmę CMR Surgical. Ważnym rynkiem dla tego typu maszyn jest także Polska. System Versius po raz pierwszy wprowadzono na rynek w 2019 roku w celu rozpowszechnienia i zapewnienia większej przystępności cenowej robotów chirurgicznych […]

Przyroda umiera w tempie znacznie przekraczającym nasze wyobrażenia. Najnowsze badania sugerują, że aby ocalić bioróżnorodność na naszej planecie, powinniśmy skupić się na populacjach, a nie pojedynczych gatunkach. Globalne ocieplenie nie oszczędza ludzi, a tym bardziej zwierząt zamieszkujących naszą planetę. Najgorsze jeszcze przed nami. Stres dla organizmów żywych jest tak duży, że wielu naukowców twierdzi, że […]

Na początku roku naukowcy namierzyli tajemniczy strumień energii skierowany prosto w stronę Ziemi. Teraz naukowcy ustalili jego źródło – to supermasywna czarna dziura. Sygnał oznaczony jako AT 2022cmc został odkryty na początku 2022 r. przez przegląd nieba Zwicky Transient Facility (ZTF). Teraz w Nature Astronomy opublikowano wyniki jego badań – wskazują one, że prawdopodobnie pochodzi […]

Powstała najmniejsza ruchoma forma życia w świecie przyrody. Stanowi ona połączenie bakterii Spiroplasma eriocheiris, która zaraża skorupiaki oraz syntetycznego organizmu oznaczonego jako JCVI-syn3B. Czy takie “zabawy w Boga” mają sens? Biologia syntetyczna stanowi połączenie biologii molekularnej i inżynierii genetycznej, której celem nadrzędnym jest tworzenie sztucznych systemów biologicznych wzorowanych na naturalnych formach życia. Biologia syntetyczna kładzie […]

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba i Obserwatorium Kecka na Hawajach połączyły siły w celu zbadania atmosfery i klimatu jednego z księżyców Saturna. Tytan, bo o nim mowa, jest jedynym naturalnym satelitą w Układzie Słonecznym z gęstą atmosferą, a także jedynym (poza Ziemią) znanym nam obiektem, które ma rzeki, jeziora i morza. Astronomowie od lat wyczekiwali momentu, […]

Mamuty od dawna fascynują naukowców, ale próby ustalenia daty i przyczyny ich wymarcia wciąż są niejasne. W 2021 r. pojawiła się praca naukowa sugerująca, że mogła przyczynić się do tego działalność człowieka. Nowe analizy to wykluczają. Fragmenty DNA znalezione w osadach mogą wprowadzać w błąd, gdyż mamuty są w stanie pozostawiać materiał genetyczny długo po […]

Wysoce zjadliwy szczep ptasiej grypy H5N1 zabił w Peru tysiące pelikanów, głuptaków niebieskonogich i innych ptaków morskich. To poważne zagrożenie dla lokalnej bioróżnorodności. Trwająca epidemia ptasiej grypy H5N1 rozpoczęła się w Kanadzie i rozprzestrzeniła na Stany Zjednoczone, gdzie doprowadziła do rekordowej liczby 50 milionów martwych ptaków. Peru po raz pierwszy wydało alert zdrowotny w ubiegły […]

Poczwarki mrówek karmią larwy i osobniki dorosłe? Odkryto, że wydzielają specjalny płyn, od którego zależy funkcjonowanie całej kolonii. Życie w kolonii jest skomplikowane, bo wymaga idealnego działania wszystkich jej elementów – podobnie jak komórki tworzące organ. Naukowcy z Uniwersytetu Rockefellera odkryli nieznaną wcześniej interakcję społeczną występującą w kolonii mrówek. Dotyczy ona osobników na różnych etapach […]

Najnowsze odkrycia wskazują, że jedna z kluczowych cech czaszek współczesnych ptaków – ruchomy dziób – wyewoluowała przed wymieraniem kredowym, 66 milionów lat temu. To rzuca nowe światło na nasze rozumienie historii tych zwierząt. Używając technik tomografii komputerowej, zespół naukowców z Uniwersytetu w Cambridge zidentyfikował kości podniebienia gatunku starożytnego ptaka nazwanego Janavis finalidens, jednego z ostatnich […]

Kofeina pomaga szybciej dotrzeć do mety – dosłownie. Nowe badania wskazują na korzyści płynące ze stosowania kofeiny przez sportowców – jej suplementacja skraca czas sprintu na 100 metrów. Kofeina od dawna jest znana jako substancja ergogeniczna, czyli taką, która poprawia wydolność sportową. Zespół uczonych z japońskiego Ritsumeikan University przeprowadził badania, które wykazały znaczącą poprawę wyników […]