Rozległy, największy w Układzie Słonecznym układ pierścieni, który fascynuje naukowców i miłośników astronomii, odkąd pierścienie te zostały zauważone za pomocą teleskopu, zniknie z naszego nieba już w 2025 roku. Ktokolwiek nie wyciągnie z garażu swojego teleskopu, nie będzie mógł dostrzec charakterystycznych uszu otaczających drugą po Jowiszu największą planetę Układu Słonecznego. Czy w ogóle tak rozległe […]

Euclid to teleskop, którego misją zarządza Europejska Agencja Kosmiczna. Wystrzelony 1 lipca, w tym tygodniu zaliczył swój oficjalny debiut, kiedy to do sieci trafiły premierowe obrazy uwiecznione z jego wykorzystaniem. Na pokładzie tego statku znajduje się kamera przystosowana do rejestrowania światła widzialnego, spektrometr bliskiej podczerwieni i fotometr pozwalający na określanie przesunięcia ku czerwieni. Opublikowane niedawno […]

Wielki Mur Chiński to jeden z najbardziej ikonicznych zabytków na całym świecie. Jego budowę rozpoczęto już w VII wieku p.n.e., choć obecnie znaną formę zyskał on przede wszystkim w okresie panowania dynastii Ming, w okolicach XV wieku. Mimo upływu lat może się okazać, że tamtejsze władze powrócą do korzeni, choć tym razem ze względu na […]

Świat organiczny doświadczył w historii Ziemi wielu wymierań – niektóre zachodziły w skali globalnej, inne regionalne. Poznanie przyczyn każdego z epizodów pozwala nam szerzej patrzeć na zjawiska, które zachodzą we współczesnych ekosystemach. Dwójka naukowców przyjrzała się tajemniczemu wymieraniu morskich organizmów sprzed 390 milionów lat. Dlatego te stworzenia, które preferowały zimne wody, zniknęły? Cofnijmy się o […]

Ludzie potrafią mieć czasami naprawdę wybujałą wyobraźnię, ale czy tylko oni? Okazuje się, że szczury również umieją sobie wyobrażać pewne miejsca i przedmioty. Amerykańscy naukowcy odkryli zaskakującą zdolność u gryzoni, ale w jaki sposób tego dokonali? To nie było łatwe zadanie, aby dotrzeć do szczurzych myśli. Naukowcy z Janelia Camus Research w Stanach Zjednoczonych opublikowali […]

Wirusy są wszędzie wokół nas, a wiele z nich nie udało nam się jeszcze odkryć. Okazuje się, że są one zdolne do nietypowych zachowań, o których wcześniej nie mieliśmy pojęcia. Wirusy to niewielkie cząsteczki zakaźne, które infekują wszystkie formy życia, gdyż same są niezdolne do namnażania poza komórką gospodarza. Wirusy nie mają struktury komórkowej, własnych […]

Powszechnie przyjmuje się, że Wenus, choć pod względem rozmiarów jest bliźniaczką Ziemi, to w rzeczywistości jest iście piekielną planetą. Na powierzchni tej planety nie tylko ludzie, ale nawet sondy i lądowniki nie są w stanie przetrwać zbyt długo. Część badaczy jednak wskazuje, że na odpowiedniej wysokości nad powierzchnią planety, w jej chmurach panują warunki zaskakująco […]

Zazwyczaj to rekin jest zagrożeniem dla fok, ale czasami role mogą się odwrócić. Spektakularny materiał wideo z serialu “Planeta Ziemia” pokazuje, jak stado fok radzi sobie z żarłaczem białym u wybrzeży Afryki. Uchatki karłowate (Arctocephalus pusillus) żerują na ogromnych ławicach ryb gromadzących się w bogatych w składniki odżywcze wodach przybrzeżnym. W trzyminutowym fragmencie serialu, którego […]

Potrzeba jeszcze kilku dobrych dekad rozwoju nowych technologii, aby ludzkość mogła bezpiecznie wysłać w kierunku Czerwonej Planety pierwszych ludzi. Na szczęście, zanim do tego dojdzie, w badaniu skał marsjańskich z bliska pomaga nam skutecznie natura. Zarówno w Ziemię, jak i w Marsa na przestrzeni miliardów lat bezustannie uderzają mniejsze i większe skały kosmiczne. Podczas tych […]

W czasie wykopalisk prowadzonych w Abusir archeolodzy dotarli do grobowca, na który nałożono zaklęcie związane z jadowitymi wężami. Zwierzęta te były w starożytnym Egipcie powszechnie kojarzone ze światem zmarłych.  Abusir to z kolei stanowisko archeologiczne znajdujące się w obrębie dawnej nekropolii, czyli odpowiednika tego, co współcześnie nazywamy cmentarzami. Zdaniem badaczy ten, na terenie którego działali, […]

Odkąd naukowcy zaczęli odkrywać planety krążące wokół innych gwiazd niż Słońce, musieliśmy przemodelować nasze pojęcie planety. Okazało się bowiem, że Układ Słoneczny zawiera tylko kilka typów planet spośród znacznie większej palety występującej we wszechświecie. Oprócz planet typu ziemskiego i gazowych olbrzymów, na przestrzeni lat naukowcy odkryli także superziemie, planety skaliste znacznie masywniejsze od Ziemi, jak […]

Wewnątrz Ziemi na granicy płaszcza i jądra zewnętrznego znajduje się spory obszar charakteryzujący się odmiennymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi od otaczających skał. Czym on właściwie jest i w jaki sposób powstał? Odpowiedzi do tej pory nie poznaliśmy, ale najnowsze doniesienia od naukowców z USA, Wielkiej Brytanii i Chin zdają się wyjaśniać ten fenomen wnętrza Ziemi. […]

Minogi są niezwykłymi kręgowcami – przypominają obślizgłe węże, choć tak naprawdę nie mają z nimi nic wspólnego. Istnieją na świecie od epoki kambru, ale o ich ewolucji wciąż niewiele wiadomo. Najnowsze znalezisko z Chin odsłania nieznane karty historii tych przedziwnych stworzeń. Poznajmy więcej szczegółów na ten temat. Minogi (Petromyzontida) należą do nadgromady bezżuchwowców. Są to […]

Nawet kilka monet wywodzących się z czasów Cesarstwa Rzymskiego dostarczyłoby wiele radości, a co dopiero powiedzieć o skarbie liczącym kilkadziesiąt tysięcy takowych? Na podobne bogactwo natknęli się nurkowie eksplorujący wody u wybrzeży Sardynii. Monety te zostały wykonane z brązu i mają nawet konkretną nazwę: follis. Były one wybijane pod koniec starożytności, a następnie już w […]

Amerykańska sonda kosmiczna Lucy, której celem są planetoidy trojańskie Jowisza przeleciała w ubiegłym tygodniu w pobliżu planetoidy Dinkinesh. Naukowcy postanowili wykorzystać tę okazję do sprawdzenia instrumentów obserwacyjnych oraz kamer, które będą wykorzystywane podczas właściwej części misji. Nikt się jednak nie spodziewał, że Dinkinesh może nas czymś zaskoczyć. Odwiedzona przez sondę Lucy planetoida znajduje się w […]

Alaska, ze względu na swoje położenie geograficzne jest jednym z tych miejsc, w których można się rozkoszować obserwowaniem fenomenalnej zorzy polarnej. Tak jest i teraz. Jednak aktualnie od soboty, to co rozświetla zjawiskowo nocne niebo nad Alaską, nie jest zorzą polarną. Poświata atmosferyczna widoczna zazwyczaj nad terytorium Alaski obserwowana jest na różnych wysokościach nad powierzchnią […]

Czy niezidentyfikowane obiekty latające są wymysłem współczesnych ludzi? Okazuje się, że jest to bardzo dalekie od prawdy. UFO to koncepcja, która zyskała na popularności po drugiej wojnie światowej, a wraz z występowaniem różnego rodzaju nawiązań w popkulturze wizerunki zagadkowych latających obiektów zaczęły się pojawiać niemal wszędzie. Oczywiście dla współczesnych ludzi UFO to przede wszystkim skojarzenia […]

Jakie jest najbardziej suche miejsce na świecie? Każdy z pewnością odpowiedziałby tak, jak nas uczono w szkole – pustynia Atakama w Chile. Pod wieloma względami mielibyśmy rację, ale istnieje jedno miejsce na świecie, w którym nie padał deszcz najpewniej od milionów lat (chociaż trudno to dzisiaj dokładnie policzyć). Gdzie ono się znajduje? Ubierzmy się w […]

W podwarszawskich lasach odkryto nowy gatunek grzyba, który występuje w kieszonce policzkowej mrówki ćmawej. Dotychczas niewiele było wiadomo, o tym, jakie gatunki grzybów żyją wewnątrz głowy mrówek. Okazuje się, że możemy tam natrafić na nieznane wcześniej nauce organizmy. Naukowcy z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego opisali w czasopiśmie Fungal Biology nowy gatunek grzyba Formicomyces microglobosus, który […]

Wielki Sfinks w Gizie to iście ikoniczna budowla. Jest to zarazem najstarszy egipski monument, którego budowę rozpoczęto w okolicach 2500 roku p.n.e. W świetle ostatnich ustaleń może się okazać, że podstawy tej niezwykłej rzeźby wcale nie stworzył człowiek. Sam sfinks to stworzenie przedstawiane zazwyczaj jako lew z ludzką głową. Pojawiało się ono w różnych częściach […]

Sekunda przestępna jest doskonałym narzędziem. Dodaje się ją od czasu do czasu, albo w czerwcu, albo w grudniu, kiedy występuje konieczność ponownego zsynchronizowania uniwersalnego czasu koordynowanego ze średnim czasem słonecznym. Jeszcze niedawno specjaliści z Międzynarodowego Biura Miar i Wag wskazywali, że w ciągu najbliższych dwunastu lat praktyka ta zostanie całkowicie porzucona. Teraz jednak pojawiają się […]

Naukowcy odkryli pewien enzym, który decyduje o tym, do jakich zadań zostaną przydzielone mrówki. Konsekwencje tych badań wykraczają daleko poza świat owadów społecznych. Większość mrówek może spotkać dwojaki los: albo staną się zbieraczami szukającymi pożywienia, albo żołnierzami broniącymi gniazda. Poziomy kluczowych hormonów wpływają na rolę, jaką będą pełnić. Badania przeprowadzone przez uczonych z Penn Medicine […]

Matematyka jest królową nauk — to sformułowanie traktowane jest już jak banał. Nie zmienia to jednak faktu, że gdy przyjrzymy się niektórym zagadnieniom, z którymi matematycy zmagają się nie tyle od lat, co od dziesięcioleci, a nawet od stu lat, to nie sposób nie uznać, że matematyka jest naprawdę wyjątkowa. Doskonałym przykładem takiego zagadnienia jest […]

Archeolodzy działający na terenie Niemiec odnaleźli coś naprawdę imponującego. W czasie prowadzonych niedawno prac natknęli się na pochodzącą sprzed około 3000 lat salę, z której swego czasu korzystali członkowie rodziny królewskiej. Gdzie leżą pozostałości tego niezwykłego obiektu? W okolicach Berlina, czyli niedaleko polsko-niemieckiej granicy. Na szczególną uwagę, poza samą lokalizacją i przeznaczeniem opisywanej sali, zasługują […]