Takiego Urana jeszcze nie widzieliście. Nawet zdjęcia planety wykonane przez przelatującą w jej pobliżu sondę Voyager 2 nie ukazały tak wyraźnie fenomenalnej struktury pierścieni otaczających lodowego olbrzyma krążącego 2,9 miliarda kilometrów od Słońca. Teraz astronomowie zwrócili w jego stronę potężne, 6,5-metrowej średnicy zwierciadło Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Uran, tak samo zresztą jak i Neptun, to […]

W Chinach przekroczono kolejną granicę. Przeprowadzono eksperyment, który może mieć ogromne implikacje dla zrozumienia rozwoju zarodkowego organizmów (także ludzi), ale taki, który w innych krajach byłby trudny do zatwierdzenia. Naukowcy po raz pierwszy stworzyli struktury przypominające zarodki z małpich komórek macierzystych. Rozwój zarodkowy człowieka i tworzenie się organów na wczesnych etapach życia pozostaje niezbadany dla […]

Ewolucja galaktyk we wszechświecie to jeden z bardziej fascynujących, ale i jednocześnie najbardziej długotrwałych procesów, jakie można obserwować. Analizując setki tysięcy galaktyk znajdujących się na różnych etapach ewolucji naukowcy są w stanie złożyć w całość procesy, które prowadzą zarówno do rozwoju i wzrostu galaktyk, jak i do ich powolnego umierania. Czasami jednak nawet w tej […]

Analizy ludzkich włosów należących do mieszkańców Minorki wykazały, że nasi odlegli przodkowie mieli słabość do narkotyków. Jakie dokładnie środki zażywali? Na czele zespołu badawczego zajmującego się tą sprawą stanęła Elisa Guerra-Doce. Wyciągnięte przez naukowców wnioski trafiły natomiast na łamy Scientific Reports. Jak czytamy w publikacji, wykopaliska archeologiczne zostały przeprowadzone na terenie groty Es Càrritx. Właśnie […]

Globalizacja jest obecnie świetnie widocznym zjawiskiem, lecz w przeszłości również można było jej doświadczyć, choć na nieco mniejszą skalę. Idealnym tego przykładem jest historia tzw. brązów z Beninu. Rzeźby te, wykonane przez mieszkańców obszaru tworzącego obecnie Nigerię, są uznawane za jedne z najwybitniejszych przykładów sztuki afrykańskiej. Powstały one w okresie od XV do XIX wieku, […]

Od ponad stu lat naukowcy próbują rozwiązać zagadkę rozszerzania się wszechświata. Powszechnie przyjmuje się, że od samego Wielkiego Wybuchu wszechświat bezustannie się rozszerza, a w dużej skali wszystkie galaktyki się stopniowo od siebie oddalają. Co do tego zgadzają się wszyscy naukowcy. Problem jednak w tym, że w zależności od tego, czy próbujemy oszacować tempo tego […]

Kot pustynny, mimo iż wygląda na milutkiego, jest drapieżnym ssakiem z rodziny kotowatych. Po raz pierwszy opisany w 1858 r. jest posiadaczem tytułu za największy zasięg występowania w swoim rodzaju, ale także wykazuje zachowania, których nigdy wcześniej nie obserwowano u dzikich kotów. Kot pustynny, zwany także kotem arabskim (Felis margarita), ma sierść w kolorze piasku […]

Ponad dwieście lat temu, na początku XIX wieku naukowcy poznali prawdziwą naturę światła. Dzięki sprytnie zaprojektowanemu eksperymentowi, który polegał na przepuszczeniu wiązki światła spójnego przez dwie położone obok siebie szczeliny i obserwowaniu tego światła na ścianie znajdującej się za szczelinami, naukowcy udowodnili, że światło jest falą. Teraz naukowcy postanowili powtórzyć ten sam eksperyment z jedną […]

Już w latach 50. ubiegłego wieku było wiadomo, że pod podłogą pewnego chińskiego domu znajdowały się nietypowe doły. Postanowiono je wtedy jednak zakryć, a teraz okazało się, że owe zagłębienia były pozostałościami po dinozaurach. Historia rozegrała się w Chinach, a same odciski mają około 100 milionów lat. Co ciekawe, wspomniany budynek został przekształcony w restaurację. […]

Ptaki pochodzą od dinozaurów, chociaż według niektórych badaczy są one dzisiaj tak naprawdę jedynymi dinozaurami, jakie przetrwały wymieranie 66 mln lat. O wielu wspólnych cechach pradawnych ptaków i gadów wiadomo było od dawna. Troodony uważane są za wyjątkowy przykład dinozaura, który łączył w sobie cechy obydwu grup zwierząt. Na jego temat odkryto również, że z […]

Wielka niezgodność to termin używany w odniesieniu do luki w zapisie geologicznym naszej planety. Obejmuje ona okres od mniej więcej 1,5 mld do 500 mln lat temu.  Dowody na zadziwiające braki znaleziono w Wielkim Kanionie, lecz podobną zależność można zaobserwować w zasadzie na całym świecie. Wśród potencjalnych wyjaśnień tego fenomenu wymienia się między innymi scenariusz, […]

Grzyb, znany z serialu “The Last of Us”, istnieje naprawdę i faktycznie jest pasożytem wykorzystującym zarażonych gospodarzy do wytwarzania owocników. Chodzi jednak nie o ludzi, a o larwy ciem. Co więcej, grzyb ten przez wielu jest uważany za cenniejszy od złota, a często nazywa się go wręcz “himalajską Viagrą”. Kordyceps chiński (Ophiocordyceps sinensis) to grzyb […]

Wyobraźcie sobie, że spoglądacie na nocne niebo i widzicie na nim ogromnych rozmiarów czerwony pierścień. Człowiek nie jest ewolucyjnie przystosowany do szacowania odległości i rozmiarów obiektów znajdujących się na niebie. Mimo tego widok, jaki był przez chwilę widoczny na włoskim niebie nie pozostawiał raczej wątpliwości co do ogromnych rozmiarów. Trzeba tutaj od razu zrobić pewne […]

Mimo iż nie mają gruczołów jadowych, ptaki także mogą być toksyczne. Duńscy naukowcy odkryli, że dwa dobrze poznane gatunki z Nowej Gwinei produkują neurotoksynę – to pierwsze takie odkrycie od dwóch dekad. Gdy myślimy o toksycznych zwierzętach, pierwsze na myśl przychodzą liściołazy żółte (płazy), ślimaki morskie albo słynna ryba Fugu. Ale chyba mało kto wskazałby […]

Od niemal siedemdziesięciu lat astronomowie i fizycy trudnią się wychwytywaniem i badaniem niezwykle ulotnych cząstek kosmicznych, przemieszczających się z prędkością zbliżoną do prędkości światła i zasadniczo niewchodzących zbyt często w interakcje z jakąkolwiek materią, która stanie im na drodze. W Chinach właśnie powstaje nowy, największy jak dotąd detektor takich cząstek. Mowa oczywiście o neutrinach. Neutrin […]

Archeolodzy pracujący w prowincji Jiangsu natrafili na rytualną broń, na której wygrawerowano różnorakie symbole. Dzięki przeprowadzonym analizom poznaliśmy kilka informacji na jej temat. Oręż okazał się pochodzić sprzed około 4500 lat. Zdaniem badaczy broń w kształcie topora jest pozostałością po przedstawicielach kultury Liangzhu. Ta charakteryzowała się wysokim rozwarstwieniem społecznym, a okres jej rozkwitu przypadał na […]

Królewski galeon Vasa, który zatonął w 1628 roku, do dziś nie daje o sobie zapomnieć. Przekształcony w okręt-muzeum nadal ma swoje tajemnice. Jedną z nich była płeć osoby oznaczonej przez naukowców jako G.  Do katastrofy, która zakończyła się zatonięciem Vasy, doszło w sierpniu 1628 roku. Z kolei setki lat później, w kwietniu 1961 roku, udało […]

Chyba nic nas już nie zdziwi. Zwykły okaz agatu znajdujący się w kolekcji muzeum przez 175 lat okazał się najprawdopodobniej pierwszym w historii odkrytym (choć nieświadomie) jajem dinozaura. Wszystko brzmi jak dobra historia filmowa, tylko ta zdarzyła się naprawdę. Przez ponad półtora wieku w zbiorach londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej znajdował się zwykły, poczciwy okaz kulistego […]

Sporo mówi się o upadku moralnym współczesnych ludzi, ale im bardziej zagłębiamy się w przeszłość naszego gatunku, tym bardziej doceniamy obecne czasy. Idealnym tego przykładem są owoce poszukiwań prowadzonych przez archeologów na terenie Egiptu. O szczegółach znaleziska naukowcy piszą w Scientific Reports. Jak wyjaśniają, arenę ich działań stanowił dawny dziedziniec umiejscowiony przed salą tronową pałacu […]

Ekstremalne temperatury i coraz dłuższe okresy bez deszczu wpływają na europejskie lasy. Drzewa brązowieją przedwcześnie, a niektóre wręcz umierają. Zmiany klimatyczne nie mają dla nas litości, a prawdopodobnie będzie jeszcze gorzej. Każdy, kto w ostatnich latach w lipcu lub w sierpniu wędrował przez szwajcarskie, niemieckie czy nawet polskie lasy, mógł doświadczyć znaczenie słowa “susza” na […]

Pierwsze życie na Ziemi pojawiło się kilkaset milionów lat po powstaniu Słońca i uformowaniu się naszej planety. Skąd się wzięły wszystkie składniki niezbędne do powstania życia jak na razie nie wiadomo. Do dzisiaj nawet nie wiadomo, czy woda na Ziemi istniała od samego początku, czy też została przywleczona tutaj na kometach i planetoidach, które uderzały […]

Naukowcy użyli nowoczesnych technik rekonstrukcji twarzy, aby odtworzyć twarz człowieka, który żył ponad 30 tys. lat przed pierwszym faraonem. To najstarszy Egipcjanin, któremu możemy “spojrzeć w oczy”. Szkielet młodego mężczyzny został odkryty w Dolinie Nilu na stanowisku archeologicznym Nazlet Khater 2 w 1980 r. w stanie praktycznie nienaruszonym. Żył on ponad 35 tys. lat temu, […]

Od niemal trzydziestu lat po powierzchni Czerwonej Planety jeżdżą łaziki poszukujące śladów obecnego lub przeszłego życia. Jak na razie poszukiwania te spełzły na niczym, choć przeglądając zdjęcia rdzawej powierzchni Marsa instynktownie czujemy, że jest ona zbyt podobna do Ziemi, a więc coś tam musiało kiedyś być. Pytanie o przyczyny tego, dlaczego na Ziemi życie jest, […]

Jaskinia wykorzystana w formie grobowca, znajdująca się niedaleko Jerozolimy, okazała się zawierać niesamowite bogactwa. Tamtejsza biżuteria cieszy oko nawet pomimo upływu wielu lat. Szacuje się bowiem, iż kosztowności mogą mieć nawet 1800 lat. Najprawdopodobniej zostały one umieszczone w grobie młodej kobiety i miały zapewniać jej ochronę w życiu pozagrobowym. Wśród zidentyfikowanych artefaktów archeolodzy wymieniają złote […]