Twierdzenie Ramseya nie ma konkretnego zastosowania w świecie rzeczywistym, ale jest fascynujące dla matematyków. Naukowcy właśnie dokonali ważnego przełomu w jego rozwiązaniu. To dopiero trzeci poważny krok naprzód w ciągu 75 lat. Twierdzenie Ramseya to twierdzenie matematyczne dotyczące teorii grafów, udowodnione przez Franka Ramseya. Jest ono banalnie proste, ale dość problematyczne pod względem matematycznym. Liczba […]

Jaskinie to miejsca, w których można znaleźć liczne pamiątki po działalności naszych przodków. Jedna z takowych znajduje się na południu Francji i wyróżnia się nie tylko zawartością. Zlokalizowana w Marsylii jaskinia została nazwana na cześć nurka, który odnalazł do niej wejście. Był nim Henri Cosquer, który dokonał przełomu w poszukiwaniach, gdy znajdował się na głębokości […]

Od ponad trzydziestu lat astronomowie regularnie powiększają katalog znanych planet krążących wokół gwiazd innych niż Słońce. Aktualnie w katalogu znajduje się już ponad 5000 wpisów, aczkolwiek kandydatek na planety, które wciąż czekają na ostateczne potwierdzenie jest jeszcze dwa razy więcej. Nie zmienia to jednak faktu, że wszechświat to znacznie więcej niż tylko planety krążące wokół […]

Żadna ryba nie została dostrzeżona nigdy wcześniej na takiej głębokości. Osobnik należący do rodzaju Pseudoliparis został sfilmowany 8336 m pod powierzchnią wody. Rów Izu-Ogasawara u wybrzeży Japonii nie jest tak głęboki jak słynny Rów Mariański, ale najwyraźniej panują tam warunki znacznie korzystniejsze dla ryb. Osobnik należący do rodzaju Pseudoliparis został nagrany przez autonomiczny pojazd podwodny […]

Nie da się poznać odległego wszechświata, jeżeli nie poznamy naszego bezpośredniego otoczenia. To stwierdzenie sprawdza się zasadniczo w każdej możliwej skali. Jeżeli chcemy badać i analizować politykę innych krajów, musimy dobrze poznać świat polityki we własnym kraju. Jeżeli chcemy badać układy planetarne istniejące wokół innych gwiazd niż Słońce, musimy dobrze poznać bogactwo planet, księżyców, planetoid […]

Neptun od 2006 roku jest ostatnią, najdalszą planetą Układu Słonecznego. Błękitny lodowy olbrzym krąży wokół Słońca w odległości trzydzieści razy większej niż Ziemia, a jedno jego okrążenie zajmuje mu prawie 165 lat. Znacznie mniej niż o samym Neptunie mówi się o jego 14 księżycach, a niemal wcale nie mówi się o jego planetoidach trojańskich. To […]

Wydawałoby się, że w skamieniałościach nie znajdziemy już żadnych śladów po związkach organicznych, jakie budowały ciało zwierzęcia. Naukowcy udowodnili, że można. Po raz pierwszy w historii zidentyfikowano białka w strukturach ucha wewnętrznego ryby, która żyła na terenie dzisiejszej Polski 14 mln lat temu. Na łamach czasopisma Scientific Reports pojawił się artykuł naukowy opisujący pierwsze zidentyfikowane […]

Tyrannosaurus rex, jedyny przedstawiciel rodziny tyranozaurów znany nauce, zazwyczaj był ukazywany jako potężna bestia z szeregiem długich, ostrych zębów. W rzeczywistości mogło być natomiast nieco inaczej. Tak przynajmniej twierdzą autorzy badań, których wyniki zostały zaprezentowane na łamach Science. Celem przeprowadzonych przez nich analiz było zrozumienie, jak mogły wyglądać szczęki teropodów, czyli dwunożnych, zazwyczaj mięsożernych dinozaurów.  […]

Paleontolodzy myśleli, że to kolejny kawałek futra bliżej nieokreślonego zwierzęcia. Ich zaskoczenie sięgnęło zenitu, kiedy okazało się, że to całe zwierzę i naprawdę unikatowe – zmumifikowana wiewiórka sprzed 30 tys. lat! Gryzoń z epoki lodowcowej zwinął się w kłębek i prawdopodobnie zmarł podczas hibernacji. Okaz znaleziono w Klondike w 2018 r., ale dopiero teraz udało […]

Podczas wakacji pewnej rodziny na Kostaryce miało miejsce nietypowe zdarzenie. Do trzyletniej dziewczynki na plaży podbiegł legwan i ugryzł ją w tył ręki, po czym wyrwał trzymane przez nią ciastko. Zostawił nieprzyjemną niespodziankę, bakterię Mycobacterium marinum, która rozwinęła się w paskudny guz na dłoni dziecka. To pierwszy taki udokumentowany przypadek na świecie. Legwany są powszechne […]

Kiedy materia opada do wnętrza czarnej dziury, przekracza horyzont zdarzeń, informacja o niej znika bezpowrotnie. Tak przynajmniej przez wiele lat się wydawało, wszak zza horyzontu zdarzeń nigdy już żadna materia na zewnątrz się nie wydostaje. Wybitny fizyk i kosmolog Stephen Hawking podejrzewał jednak, że informacja może jednak przetrwać nawet w takim miejscu jak bezpośrednie otoczenie […]

Nazwy geograficzne, a egzonimy w szczególności, ciągle przysparzają nam wielu trudności. Czasem nie wiemy, jakich określeń na dane państwo czy miasto używać – w oryginalnym języku, angielskiej wersji czy może wymyślać po polsku? Poznajmy 10 miejsc na świecie, które zmieniły nazwę, ale nadal zdarza się nam używać tej starej. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami […]

Tartan może się kojarzyć przede wszystkim z tworzywem sztucznym, które wykorzystuje się między innymi do pokrywania bieżni dla biegaczy. W tym przypadku chodzi natomiast o coś innego. Mówimy o tartanie klanowym, czyli tkaninie wykorzystywanej do identyfikacji na podobnej zasadzie jak z użyciem na przykład godła. Z takiego rozwiązania korzystały grupy zamieszkujące Szkocję i chcące odróżnić […]

Naukowcy weszli w posiadanie czaszki kota szablozębnego, którego żywot zakończył się w okresie od 13 605 do 13 460 lat temu. Tak przynajmniej sugerują wyniki analiz radiowęglowych. Znalezisko miało miejsce w południowo-zachodniej części stanu Iowa i jest szczególnie wyjątkowe ze względu na to, w jak dobrym stanie zachowały się szczątki. Poświęcone im badania dostarczają informacji […]

Rybołowy kilka ostatnich miesięcy spędziły w ciepłych krajach, ale już wróciły w nasze strony i czują się tu coraz lepiej. Ale nie wszystkie ptaki są zadowolone z tego powodu, co udało się zarejestrować na materiale wideo. Rybołów (Pandion haliaetus) jest jednym z najbardziej zagrożonych wyginięciem ptaków w naszym kraju. To zaskakujące, bo liczebność innych orłów, […]

Kominy hydrotermalne na oceanicznych dnach są bardzo fascynującymi miejscami na naszym globie. W tych pozornie niedostępnych obszarach potrafi tętnić życie. Na Grzbiecie Śródatlantyckim odkryto trzy nowe kominy hydrotermalne, gdzie natrafiono na prawdziwą „imprezę”, jaką urządzają tam sobie organizmy. O jakich formach życia mowa? Dna oceanów ciągle skrywają wiele zagadek. Jedną z nich są kominy hydrotermalne. […]

Japońscy naukowcy odkryli trzy nowe gatunki wieloszczetów Polycirrus, które są słynne ze swojej bioluminescencji. Stworzenia te mają w sobie coś demonicznego, dlatego zasłużyły na osobliwe nazwy i nawiązanie do yōkai. Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya odkryli trzy nowe gatunki bioluminescencyjnych wieloszczetów Polycirrus, które żyją w różnych częściach Japonii. Mimo iż stworzenia te są mikroskopijnej wielkości, to […]

Jedną z chyba najciekawszych cech odkrywania nowych obszarów wiedzy o wszechświecie i procesach nim rządzących jest odkrywanie nowych procesów i zdarzeń, które podważają naszą dotychczasową wiedzę i zmuszają naukowców do powrotu do desek kreślarskich. Doskonałym przykładem może być osobliwa eksplozja, do której doszło w przestrzeni kosmicznej. Wyobraźmy sobie typową eksplozję, np. eksplozję supernowej. Oto masywna […]

Kolejny kraj na świecie zrezygnował ze zmiany czasu na letni. Tym razem decyzję tę podjęła Grenlandia. Jaka teraz będzie godzina na największej wyspie świata? Czy w Polsce również przestaniemy zmieniać czas? Któż nie narzekał nigdy na to, że trzeba zmieniać czas na letni? Przesuwanie zegarków pod koniec marca o godzinę do przodu może i zabiera […]

Turkmenistan to jedno z najbardziej niedostępnych państw na świecie. Nie przeszkadza to tysiącom turystów i poszukiwaczy przygód, aby przybywali tutaj. Wszystko po to, aby zobaczyć „Wrota piekieł” – pożar złoża gazu, który nieprzerwanie płonie od ponad 50 lat. Prawdopodobnie, bo co do genezy powstania wielkiego zapadliska nie ma do dzisiaj jednego wyjaśnienia. Czy turkmeńskie wrota […]

Przedstawiciele Uniwersytetu Simona Frasera, wraz z naukowcami z Uniwersytetu w Ottawie, zajęli się graffiti stworzonym przez mieszkańców Egiptu sprzed dwóch tysięcy lat. Jak zauważają, dzieła te są zaskakująco podobne do współczesnych. Nick Hedley wyjaśnia, że choć słynna architektura starożytnego Egiptu została zbudowana na polecenie przedstawicieli górnych warstw społecznych, to graffiti stanowi głos biedniejszych i mniej […]

Gdybym miał wymienić sposoby na wydanie 50 milionów dolarów, to zakup jednej książki za tę kwotę prawdopodobnie okupowałby dół listy pomysłów. Na właśnie tyle oszacowano wartość dzieła, które zostanie wystawione na sprzedaż w maju. Aukcja ma się odbyć 16 maja, a jej główną atrakcją będzie licytacja hebrajskiej Biblii. Została ona spisana około X wieku, co […]

Dlaczego sowy płomykówki mają tak różne kolory swojego upierzenia? Obecność wulkanów może zdradzić co nieco na ten temat. Odkryto zdumiewającą zależność pomiędzy sowami i aktywnością wulkaniczną. Na czym polega? Płomykówka (Tyto alba) jest gatunkiem sowy żyjącym na całym świecie z wyjątkiem Antarktydy. Możemy obserwować go również w Polsce, gdzie prowadzi osiadły tryb życia. Sowy te […]

Zarówno Stonehenge jak i egipskie piramidy wydają się pochodzić z niewyobrażalnie odległych czasów. I tak w istocie jest, lecz istnieją nawet starsze pozostałości artystycznej działalności naszych przodków. Do tego grona zalicza się rzeźby wielbłądów znalezione na terenie współczesnej Arabii Saudyjskiej. To właśnie tam, na pustyni w północno-zachodniej części tego kraju, archeolodzy zlokalizowali 21 rzeźb wykonanych […]