Rosnące z roku na rok temperatury sprawiły, że posadzone na Sycylii kawowce wydały owoce. To najbardziej wysunięta na północ uprawa kawy na świecie. Nie ma wątpliwości, że https://www.focus.pl/artykul/to-czerwony-alarm-dla-ludzkosci-mamy-czas-ale-jest-go-bardzo-malo postępuje. Każda z poprzednich czterech dekad była cieplejsza od poprzedniej. W ubiegłym dziesięcioleciu średnia temperatura Ziemi była o 1,09 stopnia wyższa od średniej z lat 1850–1900, zanim […]

To nie pierwszy raz, kiedy okazuje się, że „dodatkowa”, dziewiąta planeta bardzo by się w Układzie Słonecznym przydała. Wyjaśniłaby dwie zagadki naraz: niezwykły układ planet i orbity obiektów krążących poza Neptunem. W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Annual Review of Astronomy and Astrophysics” zespół naukowców sugeruje, że https://www.focus.pl/artykul/mroczne-swiaty-co-kryje-sie-na-obrzezach-ukladu-slonecznego. Powstała ona prawdopodobnie bliżej Słońca, ale na […]

Wystrzelona przed trzema laty sonda BepiColombo przesłała pierwsze zdjęcia powierzchni Merkurego – podała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Fotografie zostały wykonane z wysokości około 1000 km. Wśród doniesień o prężnie rozwijającej się https://www.focus.pl/artykul/najpierw-branson-potem-bezos-kto-jeszcze-poleci-w-kosmos-bogacze-ktorym-ziemia-juz-sie-znudzila i kolejnych sukcesach https://www.focus.pl/artykul/ogladaj-ladowanie-misji-nasa-na-marsie na Marsie łatwo przeoczyć wiadomości z misji, o których starcie zdążyliśmy już zapomnieć. Tym razem o jednym z takich […]

O najnowszym satelicie słynnej serii Landsat oraz o tym, dlaczego czasami mniej oznacza lepiej, opowiada dr Andrzej Z. Kotarba z Zakładu Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN, autor bloga naukowego CzarneSwiatlo.pl. 27 września 2021 roku z Bazy Sił Kosmicznych USA im. Vandenberga w Kalifornii wyruszyła na orbitę rakieta Atlas-V. Na jej pokładzie znalazł się kolejny […]

Istnienie tej ćmy przewidzieli Karol Darwin i Alfred Russel Wallace na długo przed jej odkryciem. Długo też uważana była za odmianę innego gatunku. Po badaniach genetycznych stwierdzono, że należy jej się osobne miejsce w systematyce. Xantophan praedicta to ćma zaskakująca nie tylko swoim wyglądem, ale i historią odkrycia. Sięga ona czasów twórcy teorii ewolucji, https://www.focus.pl/artykul/najwazniejsze-mysi-darwina. […]

Rysunek byka wykonany ze starannie ułożonych kamieni i fragmentów piaskowca odkryto w miejscu pochówku z epoki brązu. Znaleziska dokonali archeolodzy prowadzący badania w Republice Tuwy – słynącej z szamanizmu autonomicznej części Rosji. Tuwa leży w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, tuż przy granicy z Mongolią. Jeszcze na początku XX wieku większość rdzennej ludzkości tych terenów prowadziła […]

Lasy schładzają Europę średnio o 2 stopnie latem. Zimą zaś sprawiają, że jest o 2 stopnie cieplej. Tak wynika z najdokładniejszej mapy wpływu lasów na temperatury na naszym kontynencie. W gorące, letnie dni spacer w lesie pozwala odetchnąć od upału. https://www.focus.pl/artykul/drzewo-najlepszy-przyjaciel-czlowieka nie tylko dlatego, że zapewniają cień. Schładzają otoczenie także dzięki parowaniu wody z powierzchni […]

Syriusz, dzierżący tytuł najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba, może mieć poważnego konkurenta. Astronomowie twierdzą, że system gwiezdny V Sagittae dąży do gigantycznej eksplozji, dzięki której stanie się najjaśniejszym obiektem w Drodze Mlecznej. Układ V Sagittae (inaczej V Sge) jest oddalony od Ziemi o ponad 7800 lat świetlnych. Obecnie jest tak słaby, że trudno go dojrzeć nawet […]

Naukowcy wykryli niepokojąco wysokie stężenie narkotyków w rzece przepływającej przez tereny, na których odbywa się festiwal muzyczny w Glastonbury. Może to zaszkodzić zamieszkującym ją rybom. Glastonbury Festival to największa regularna impreza muzyczna w Wielkiej Brytanii. Gromadzi co roku około 200 tysięcy widzów. Odbywa się od 1970 roku w miejscowości Pilton w pobliżu Glastonbury. Od 1981 […]

Jak wylądować rakietą na Księżycu nie wnosząc tumanów pyłu, który uszkodzi rakietę? Zrobić lądowisko metodą natryskową, sugerują inżynierowie firmy Masten, którzy wygrali grant NASA. Zdobywanie kosmosu wymaga wielu innowacyjnych, a czasami zaskakujących rozwiązań. W amerykańskiej agencji kosmicznej istnieje nawet specjalna jednostka do ich wymyślania. To NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC). Ogłosiła ona właśnie wyniki […]

Opracowano algorytm, skutecznie przewidujący czas i natężenie opadów deszczu. Przyda się zwłaszcza w meteorologii lotniczej, bo dla samolotów kaprysy pogody potrafią być bardzo groźne. Meteorolodzy mogą dziś przedstawiać prognozy pokazujące, na jakim obszarze może spaść deszcz i jakie mniej więcej będzie nasilenie opadów. To, że dziś po południu będzie padać w pasie od Poznania po […]

Najnowsze prognozy klimatyczne nie pozostawiają złudzeń co do tego, jaki los zgotowaliśmy przyszłym pokoleniom. Dzisiejsze dzieci będą dorastać w zupełnie innym, bardziej niebezpiecznym świecie niż ich rodzice i dziadkowie. Seria nowych modeli klimatycznych wykazała, że dzieci urodzone po 2010 r. w ciągu całego swojego życia doświadczą średnio cztery razy więcej ekstremalnych zjawisk klimatycznych, niż pokolenie […]

Archeolodzy odkryli dużą komorę na samym końcu jaskini Vanguard. Sekretna komnata – jak okrzyknięto odkrycie – pozostawała zapieczętowana warstwą osadów i piasku przez co najmniej 40 tys. lat. Vanguard to nadmorska jaskinia położona na wschodnim wybrzeżu Gibraltaru, w rejonie zwanym Plażą Gubernatora. Razem z jaskiniami Hyaena oraz Bennetta wchodzi w skład rozległego systemu jaskini Gorhama, […]

Naukowcom z Nowej Zelandii udało się skłonić papugi kea do obsługi dotykowych ekranów. Nauczyły się grać w prostą grę, obsługując ekran językiem. Nowozelandzkie papugi kea (Nestor notabilis) są znane ze swojej inteligencji i ciekawości. To bardzo towarzyskie ptaki, żyjące w stadach od kilku do kilkunastu osobników. Potrafią rozwiązywać łamigłówki, a w naturze używają narzędzi. W […]

Eksperymenty dowiodły, że bakterie azotowe wspomagające wzrost roślin motylkowych wytrzymają na Marsie. Czy dzięki temu astronauci będą mogli jeść soję i fasolę? Powierzchnię Marsa pokrywa głównie bazaltowy regolit. Pod tą nazwą kryją się wszelkie skały, które zostały pokruszone przez zewnętrzne czynniki: wiatr, wodę i słońce. Dla przyszłych wypraw załogowych na Marsa to nie lada problem. […]

80 instrumentów wysłanych w kosmos wraz z międzynarodowymi misjami kosmicznymi, nowatorskie badania, analizy, a nawet wykorzystywanie danych satelitarnych do pomocy w sprawnym prowadzeniu działań ratunkowych – to tylko część dorobku świętującego 45. urodziny Centrum Badań Kosmicznych PAN. Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (CBK PAN) to jedyny polski interdyscyplinarny instytut badawczy, którego cała działalność merytoryczna […]

Najstarsze zsekwencjonowane DNA pochodzi sprzed 1,2 miliona lat. Teraz ta granica może się w znaczący sposób przesunąć, a to za sprawą zmumifikowanego kaudipteryksa, w którego szczątkach odkryto komórkę z doskonale zachowanym jądrem. Jeszcze nigdy nie udało się zsekwencjonować DNA dinozaura. Techniki wykorzystywane w badaniach tzw. https://www.focus.pl/artykul/odkryto-kolejnych-nieznanych-wczesniej-przodkow-czlowieka-dzieki-szczatkom-sprzed-7200-lat-znalezionym-w-jaskini uważa się za skuteczne jedynie do analizy stosunkowo młodych […]

Astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na co dzień mogą cieszyć się widokami niedostępnymi dla zwykłych śmiertelników. Na szczęście jeden z nich – Thomas Pesquet – postanowił podzielić się z nami oszałamiającą fotografią przedstawiającą widoczną z kosmosu zorzę polarną. Pesquet, na Twitterze znany jako @Thom_astro, to https://www.focus.pl/artykul/esa-rekrutuje-astronautow-po-raz-pierwszy-od-11-lat-zacheca-do-aplikowania-kobiety, który do załogi ISS dołączył w kwietniu. W mediach […]

Obserwacje nasion roślin pomogły inżynierom z Northwestern University stworzyć najmniejsze latające urządzenia. Są tak małe, że prawie niedostrzegalne. Przez miliony lat natura dopracowywała nasiona niektórych gatunków roślin w taki sposób, by mogły się one przemieszczać na duże odległości z pomocą wiatru. Szeroko znanym przykładem są nasiona klonu, które po oderwaniu od drzewa wirują niczym śmigło […]

Analiza DNA Etrusków żyjących w okresie od 800 r. p.n.e. do I w. n.e. może ostatecznie zakończyć spór o to, skąd pochodził ten starożytny lud, zamieszkujący niegdyś północną Italię. Etruskowie to współczesna nazwa ludu, który w starożytności zamieszkiwał Etrurię – krainę położoną pomiędzy rzekami Arno i Tyber, na terenie dzisiejszych Włoch. Społeczność ta stanowiła ważny […]

Modyfikowane pomidory zawierają więcej neuroprzekaźnika GABA, który ma poprawiać pracę układu nerwowego. Do sprzedaży innych produktów modyfikowanych w ten sposób przymierzają się też inne kraje. W Unii Europejskiej nie będzie to na razie możliwe. Po raz pierwszy można kupić żywność https://www.focus.pl/artykul/crispr-czyli-lepszy-sposob-na-edycje-genow – o ile mieszka się w Japonii. Tamtejsza firma Sanatach Seed rozpoczęła sprzedaż tak […]

Jeśli nie zaczniemy działać teraz, za 500 lat nie poznamy Ziemi. Będzie jak obca planeta, ostrzegają naukowcy i pokazują wizualizacje. Tam, gdzie rosła bujna amazońska puszcza, rozciąga się spalony słońcem step. Na amerykańskich polach uprawnych plony zbierają drony, bo ludzie nie wytrzymaliby takich temperatur. Indie są półpustynią, po której można chodzić tylko w ochronnym kombinezonie. […]

Śledztwo genetyków pozwoliło odkryć, jak w toku ewolucji straciliśmy ogony. Okazuje się jednak, że płacimy za tę zmianę wysoką cenę: zwiększyło się bowiem u nas ryzyko rozwoju wad płodu. Bo Xia, doktorant Wydział Medycyny Uniwersytetu Nowojorskiego, jako dziecko często zastanawiał się, dlaczego ludzie nie mają ogonów. Przecież posiadają go wszystkie ssaki, od myszy po małpy. […]

Olbrzymia kosmiczna pustka, odkryta podczas analiz trójwymiarowych map wszechświata, to pozostałość po supernowej. Teraz astronomowie lepiej rozumieją, jak z obłoków gazów powstają gwiazdy. W pracy opublikowanej w „Astrophysical Journal Letters” astronomowie opisują kosmiczną pustkę, rozciągającą się na niemal 500 lat świetlnych. Na niebie znajduje się w gwiazdozbiorach Perseusza i Byka. Dlaczego astronomowie opisują odkrycie pustki? Badacze […]