Rzadka mutacja genetyczna może mieć wpływ na to, kiedy zaczyna się choroba Alzheimera. Wykryto ją u jednego mężczyzny, chociaż podobnych mu osób na świecie zapewne jest więcej. Ich znalezienie może pomóc w określeniu genów powiązanych z rozwojem demencji, a więc potencjalnych nowych metod leczenia. Od prawie 40 lat prof. Francisco Lopera z Uniwersytetu Antioquia w […]

Odkąd człowiek zaczął regularnie odkrywać planety krążące wokół gwiazd innych niż Słońce miną wkrótce już trzy dekady. W tym czasie udało się odkryć i potwierdzić istnienie ponad 5000 planet różnego typu, od planet skalistych, przez wszystkie etapy pośrednie, aż po gigantyczne gazowe olbrzymy. Wiele z tych planet nie przypomina żadnej z tych, które znamy z […]

O sporym szczęściu może mówić Gideon Harris, który nurkując w izraelskich wodach natrafił na liczący około 1800 lat wrak. Co wiemy na jego temat? Autor znaleziska poinformował o nim przedstawicieli Izraelskiego Urzędu Starożytności, które w tym tygodniu wydało oświadczenie w tej sprawie. Jak się okazuje, na pokładzie statku znajdowały się nawet 44 tony różnego rodzaju […]

Archeolodzy działający na terenie Hiszpanii natrafili na grobowiec, którego sposób wykonania może wzbudzać podziw nawet kilka tysięcy lat później. Jego budowniczowie zastosowali bowiem pewien trik. Na czym polega cała magia? Chodzi o konfigurację, w której światło wschodzącego letniego słońca trafia do komory zlokalizowanej w środku. Na podobnej zasadzie funkcjonuje to w przypadku megalitycznego grobowca znajdującego […]

Gdyby nie fotosynteza, nie mielibyśmy czym oddychać. Tak istotny proces zachodzący w przyrodzie wciąż jednak skrywa niejedną tajemnicę. Amerykańskich uczonym udało się odkryć ostatnie brakujące puzzle w układance tłumaczącej, w jaki sposób rośliny produkują tlen. Czy to już wszystko? Naukowcy z amerykańskich laboratoriów SLAC i Lawrence Berkeley wraz z badaczami z innych krajów odkryli kluczową […]

Słońce to obiekt, dzięki któremu na Ziemi może istnieć życie, choć nasza gwiazda ma też nieco mroczniejszą stronę: związaną z nagłymi rozbłyskami, które mogą wywołać szereg problemów. I choć w ostatnim czasie aktywność naszej gwiazdy rośnie, to mimo wszystko nie stwarza ona bardzo rozległych problemów. Jasne, zdarzyło się, iż uszkodzonych zostało kilkadziesiąt satelitów Starlink, a […]

Mrówki z Wyspy Kangura wykształciły idealny mechanizm obronny przed drapieżnikami. Biolodzy twierdzą, że nigdy wcześniej czegoś takiego nie widzieli. Mrówki są znane na całym świecie ze swojej pracowitości, ale kiedy przychodzi im stawić czoła drapieżnikowi, nie kombinują. Naukowcy z University of South Australia odkryli, że mrówki z Wyspy Kangura stosują prosty, ale niezwykle skuteczny trik […]

Owady istnieją od prawie 480 milionów lat i zasiedliły wiele różnych środowisk na całej Ziemi. Ale nie wszystkie. Zaskakująco niewiele gatunków żyje w oceanach, a przez lata uczeni nie byli w stanie wyjaśnić, czym jest to spowodowane. Wreszcie mamy jasność. Zespół uczonych z Tokyo Metropolitan University pod kierunkiem dr Tsunaki Asano znalazł “proste wyjaśnienie skomplikowanego […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a wykonujący obserwacje w zakresie promieniowania widzialnego i bliskiej podczerwieni od trzech dekad zachwyca nas zdjęciami przestrzeni kosmicznej. Zdecydowanie jednymi z najbardziej urodziwych i fascynujących obiektów, które udało mu się w trakcie swojej misji sfotografować są gromady kuliste, sferycznie symetryczne grupy powiązanych ze sobą grawitacyjnie gwiazd. W takiej gromadzie może znajdować się od […]

Kiedy edycja genów wkroczyła do świata nauki, wydawało się, że nie ma dla niej rzeczy niemożliwych. Technika CRISPR/Cas9 naprawdę wiele potrafi, ale ma swoje ograniczenia. Pojawiło się nowe, “niewirusowe” podejście, które zwiększa jej wydajność nawet trzykrotnie. O edycji genów słyszał chyba każdy, a od momentu pojawienia się techniki CRISPR/Cas9 w 2012 r. badania biomedyczne nabrały […]

Od dziesięcioleci naukowcy próbują rozwikłać zagadkę pochodzenia wody na powierzchni Ziemi. Owszem, nasza planeta znajduje się w idealnej odległości od Słońca, aby na powierzchni mogła występować woda w stanie ciekłym, która jak wiadomo jest jednym z czynników warunkujących powstanie życia takiego, jakie znamy. Skąd jednak ta woda się na powierzchni trzeciej planety od Słońca wzięła, […]

Zespół złożony z archeologów z Polski i Armenii przeprowadził prace na terenie Mecamor. Właśnie tam udało się odnaleźć pamiątki z czasów chalkolitu. Była to epoka umiejscowiona między epoką kamienia i brązu, a szczególne zainteresowanie badaczy wzbudziło miejsce położone w prowincji Armawir. To, co obecnie jest nazywane Rezerwatem Archeologicznym Mecamor, w odległej przeszłości było silnie ufortyfikowanym […]

Dzięki ostatnim postępom w poszukiwaniach udało się zlokalizować wrak MV Blythe Star, frachtowca, który w 1973 roku zatonął u wybrzeży Tasmanii.  Statek płynął z Hobart do King Island, lecz 13 października 1973 roku doszło do katastrofy, która zakończyła się jego zatonięciem u południowo-zachodnich wybrzeży Tasmanii. Gdy doszło do wypadku, na pokładzie znajdowało się 10 osób. […]

Pustynia Sonora w końcu przestanie istnieć. Winny jest inwazyjny chwast, który pozornie wygląda nieszkodliwie, ale zagraża lokalnej przyrodzie. To się nie może dobrze skończyć. Sonora to pustynia o powierzchni 311 tys. km2, która zajmuje południowo-zachodnią część Arizony i południowo-wschodniej Kalifornii oraz część meksykańskich stanów: Baja California i Sonora. Jest tu wybitnie sucho, choć gdzieniegdzie występują […]

Z doktor Renatą Iwicką z Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ, japonistką, autorką książki Źródła klasycznej demonologii japońskiej – rozmawia Łukasz Czarnecki Pani Doktor, na początku naszej rozmowy o świecie nadprzyrodzonym dawnej Japonii muszę zadać podstawowe pytanie. Czy w  tym przypadku w ogóle ma sens używanie europejskich koncepcji, takich jak demon i bóstwo? Na archipelagu powszechna […]

Actun Tunichil Muknal to nazwa stanowiska archeologicznego związanego z kulturą Majów. W jednej z tamtejszych jaskiń odnaleziono kiedyś szczątki, które z czasem pokryły się pewnym minerałem. W momencie śmierci osoba ta miała około 18 lat, a na skutek zjawiska mineralizacji kości pokryły się kalcytem. Nazywana Kryształową Dziewicą, początkowo została uznana za kobietę. Z czasem wyszło […]

GreenPower 2023 to międzynarodowe targi energii odnawialnej, które odbędą się w dniach 16-18 maja w Poznaniu, w Polsce. Śmiało można powiedzieć, że jest to najważniejsze wydarzenie branży odnawialnych źródeł energii na wiosnę 2023 roku, które zgromadzi wystawców z Polski i zagranicy, profesjonalistów z branży oraz atrakcyjny program wydarzeń. Targi zaprezentują najnowsze innowacje i trendy w dziedzinie […]

W kilku miejscach na terenie Małopolski odkryto zwiększoną zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w glebach. Te związki są dla człowieka bardzo toksyczne, ale o ich obecności w środowisku niewiele wciąż wiemy. Odkrycie naukowców z AGH przybliża nam ten problem. Dwoje badaczy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie przeprowadziło analizę składu gleby na terenach przyrodniczych prawnie chronionych w […]

Muszka owocowa prawdopodobnie jest najlepiej przebadanym organizmem żywym na Ziemi. Tym większym zaskoczeniem jest znalezienie w jelitach tego owada nieznanego wcześniej organellum. Muszka owocowa (Drosophila melanogaster) jest jednym z pierwszych organizmów eukariotycznych, których DNA zostało w pełni zsekwencjonowane. Dzięki łatwej hodowli, prostemu sposobowi krzyżowania i szybkiemu wzrostowi, muszka owocowa jest najpopularniejszym organizmem modelowym na Ziemi. […]

W kwietniu na orbicie wokół Księżyca doszło do spotkania dwóch sond kosmicznych, które z orbity fotografują i badają powierzchnię naszego jedynego naturalnego satelity. To chyba najlepszy dowód na to, że przestrzeń wokół Księżyca staje się domeną szeroko pojętej eksploracji. To rodzi nadzieję na to, że bliskie są już czasy, w których na powierzchni Księżyca będą […]

Niedźwiedzie grizzly są samotnikami, więc gdy spotka się dwóch samców tego gatunku, dochodzi do walki. Zwycięzca może być tylko jeden, a przegrany musi znaleźć sobie inny teren do żerowania. Właśnie do takiego zdarzenia doszło na Alasce, a przyrodnik Brad Josephs miał okazję uwiecznić to na materiale wideo. Musicie to zobaczyć! Niedźwiedź grizzly, zwany także niedźwiedziem […]

Gdybyśmy spojrzeli na Drogę Mleczną od góry, w centrum znajdziemy zgrubienie centralne z supermasywną czarną dziurą SgrA*. Otaczający ją dysk gwiazd, pyłu i gazu ma promień 50 000. W połowie odległości od środka do zewnętrznej krawędzi, w odległości od około 27 000 lat świetlnych od centrum znajduje się Układ Słoneczny i wszyscy astronomowie, jacy kiedykolwiek […]

Znamy listę ekspertów, którzy podczas konferencji Infoshare omówią zagadnienia dotyczące m.in. AI w biznesie, trendów technologicznych zmieniających świat i wyzwań etycznych związanych z rozwojem sztucznej inteligencji. W trakcie dwóch dni – 24 i 25 maja – blisko 200 prelegentów z całego świata podzieli się wiedzą aż na 9 scenach największej w CEE konferencji poświęconej nowym […]

Dzięki ostatnim działaniom Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba naukowcy mogą spojrzeć na GJ 1214b, czyli jednego z tzw. mini-Neptunów.  Cechą charakterystyczną takich egzoplanet są ich rozmiary, ponieważ mini-Neptuny mają zazwyczaj od 1,7 do 3,9 promienia Ziemi. Z jednej strony są one więc większe od typowych skalistych planet takich jak nasza, ale i mniejsze od gazowych olbrzymów. […]