Ludzki genom znamy już od 20 lat, a bez tego nie udałoby nam się pokonać wielu chorób. Wciaż jednak wiele jest do odkrycia, a naprawdę fascynujące możliwości obiecuje pangenom. Co to takiego? Poznanie ludzkiego genomu jest uważane za jedno z największych osiągnięć naukowych XXI wieku, ale biolodzy wciąż nie uważają tego za “zamkniętą księgę”. Im […]

Planety skaliste Układu Słonecznego mają łatwo w jednej kwestii. Bezsprzecznie wiadomo ile mają księżyców: Merkury i Wenus nie mają ani jednego, Ziemia ma jeden i to całkiem pokaźny i okazjonalnie jakiś kwazi-księżyc, który zaplącze się w okolicach punktów libracyjnych układu Słońce, Ziemia, i w końcu Mars ma dwa, aczkolwiek niewielkie i nieprzesadnie ciekawe. Za częścią […]

Praca paleontologa czy archeologa zazwyczaj przewija się w dziecięcych marzeniach, a młoda mieszkanka Norwegii mogła na własnej skórze odczuć, na czym polega ten zawód. 8-letnia dziewczynka odnalazła sztylet wywodzący się z epoki kamienia. Artefakt ten ma co najmniej 3700 lat (zapewne więcej), a wstępne badania doprowadziły naukowców do wniosku, że prawdopodobnie wykorzystywano go na potrzeby […]

Oddalona o 12 miliardów lat świetlnych galaktyka GN20 jest jedną z najstarszych zaobserwowanych przez astronomów. Kluczową rolę w całym przedsięwzięciu odegrał rzecz jasna Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. To właśnie dzięki niemu udało się uwiecznić ten niezwykły obiekt. Patrząc z perspektywy Ziemi, w obrębie GN20 wciąż dochodzi do formowania gwiazd. Jest to dość imponujące jak na […]

Mikroplastik wraca jak bumerang i zatruwa nasz organizm. Trafia do płuc, krwi, a także organów wewnętrznych, choć skala zniszczeń jest prawdopodobnie jeszcze większa. Dlatego ważne jest, by ograniczać stosowanie tworzyw sztucznych wszędzie tam, gdzie to tylko możliwe – butelki na wodę wydają się najbardziej oczywistym miejscem. Mikroplastik jest coraz powszechniejszy w środowisku, a jego obecność […]

Kontynenty na naszej planecie istnieją od tak dawna, że nie zastanawiamy się nawet, w jaki sposób powstały. Ich historia sięga samego początku Ziemi i różnicowania się gęstościowego skorupy ziemskiej. Jaki czynnik uruchomił proces, który doprowadził do powstania płyt kontynentalnych? Najpierw zacznijmy od truizmów. Kontynenty są lżejsze od oceanów. Oczywiście w sensie geologicznym i mowa tutaj […]

Batavia był holenderskim galeonem, którego dziewicza podróż rozpoczęła się w październiku 1628 roku. W planach było dotarcie do Indii, jednak rzeczywistość dość szybko i brutalnie zweryfikowała te założenia. Dzięki ostatnim wysiłkom archeologów, trwającym łącznie pięć lat, udało się lepiej zrozumieć, co dokładnie wydarzyło się w czasie feralnych dni. Dość powiedzieć, że statek rozbił się u […]

O tym, skąd wywodzą się rdzenni Amerykanie, naukowcy debatują od dawna, ale wydawało się, że istnieje pewien konsensus w tej kwestii. Najnowsze badania w pewnym stopniu burzą istniejący porządek rzeczy. Naukowcy wykorzystali mitochondrialne DNA, które jest dziedziczone w linii żeńskiej i znaleźli dowody na co najmniej dwie migracje ludzi z północnych Chin do obu Ameryk. […]

Od ponad roku społeczność astronomów wraz z opinią publiczną niemal bezustannie zachwycają się zdjęciami głębokiego kosmosu przesyłanymi na Ziemię z pokładu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Nic w tym dziwnego, wszak JWST za pomocą swojego 6,5-metrowego zwierciadła i zdolności obserwacji przestrzeni kosmicznej w zakresie podczerwieni obserwuje miejsca, których ludzkość nigdy wcześniej nie była w stanie dojrzeć. […]

W Wielkiej Brytanii urodziły się dzieci, które mają materiał genetyczny aż trojga rodziców. To wcale nie wybryk natury, a efekt zastosowania rewolucyjnej metody poczęcia in vitro, która może zapobiec rozwojowi wielu niebezpiecznych chorób genetycznych. W 2015 r. Wielka Brytania jako pierwszy kraj na świecie przyjęła przepisy regulujące wykorzystanie technik reprodukcyjnych zapobiegających przenoszeniu wad na dzieci […]

Jeżeli kiedykolwiek znajdziemy na Marsie ślady przeszłego lub obecnego życia, musimy uważnie sprawdzić, czy na pewno nie jest to życie „za bardzo” podobne do naszego. Znajdowane na powierzchni Ziemi meteoryty marsjańskie wskazują, że obie planety od czasu do czasu wymieniają się materiałem skalnym. Czasami coś z Marsa przyleci na Ziemię, czasami coś z Ziemi przyleci […]

Od ponad dwustu lat Szwajcaria zachowuje neutralność, ale zanim powstały tam jakiekolwiek struktury państwowe, mieszkańcy tych terenów regularnie angażowali się w potyczki. W tym przypadku mówimy o historii sięgającej czasów Cesarstwa Rzymskiego. Słynne imperium miało w pewnym momencie naprawdę imponujące granice, które obejmowały także tereny dzisiejszej Szwajcarii. W pewnym momencie trzeba było je jednak nieco […]

Mięso z laboratorium ma być alternatywą dla “klasycznego”, pozwalając przy tym uniknąć niepotrzebnego cierpienia zwierząt hodowlanych. Niestety, jak na razie taka opcja jest wysoce szkodliwa dla środowiska.  Problemy dotyczą emisji gazów cieplarnianych, których skala jest zaskakująco duża, jeśli zestawimy ze sobą wyniki związane z mięsem z hodowli oraz “z probówki”. Autorzy badań, które wciąż czekają […]

Biżuteria liczyła 20 tys. lat, a i tak udało się odzyskać DNA kobiety, która ją nosiła. To pierwszy taki przypadek na świecie i przełom w badaniach nad historią człowieka. Artefakty z kamienia, kości lub zębów stanowią cenne źródło informacji o wczesnych ludziach, ich zachowaniu i kulturze. Do tej pory trudno było je przypisać do konkretnych […]

Dlaczego zauropody urosły do tak ogromnych rozmiarów? Czy wszystkie rodziny dinozaurów z tej grupy zrobiły to jednocześnie? Badania na setkach kości obalają XIX-wieczną teorię zwaną regułą Cope’a. Jak więc było z tymi gigantami? Paleontolodzy z Adelphi University w Nowym Jorku opublikowali na łamach Current Biology wyniki analizy rozwoju ewolucyjnego zauropodów – czytamy w Eurekalert. Okazuje […]

Dawniej na terenie zachodniej Anatolii znajdowały się miejsca, po których pozostały dowody wskazujące na lokalny model osadnictwa. Analiza tych znalezisk pozwala odtworzyć obraz społeczności sprzed kilku tysięcy lat. I choć obecnie w tym obszarze znajduje się całkiem sporych rozmiarów tureckie miasto Muğla, to archeolodzy wciąż potrafią dokopać się do przeszłości. Tym sposobem w minionych latach […]

Rekin Apristurus ovicorrugatus został oficjalnie uznany za nowy gatunek ponad dekadę po tym, jak w zbiorach muzeów Australii Zachodniej znaleziono tajemnicze jaja. Przez lata uczeni nie mogli dojść do konsensusu, do jakiego gatunku one należały. Rekin o jasnych, białawych oczach został w końcu prawidłowo przypisany do gatunku Apristurus ovicorrugatus. Trochę to trwało, bo dekadę temu […]

Terra preta, czyli inaczej “czarna ziemia” z Amazonii może pomóc w regeneracji lasów na całym świecie. Gleba ta przyspiesza wzrost roślin w spektakularny sposób. W czym tkwi jej sekret? Wilgotny i gorący klimat Amazonii nie sprzyja gromadzeniu się materii organicznej, która bardzo szybko ulega rozkładowi, a znajdujące się w niej substancje odżywcze natychmiast są pobierane […]

Codziennie w atmosferę Ziemi wchodzi około czterdziestu ton kamieni z kosmosu. Niby jest to dużo, ale raczej nie mamy się czego bać. W ten budżet wliczają się liczne ziarna pyłu, które możemy dostrzec na chwilę po wejściu w atmosferę jako meteory i od czasu do czasu jakieś większe meteoroidy, z których większość nawet nie dociera […]

Już wiadomo, co sprawia, że koty chętniej przychodzą do jednych osób, podczas gdy omijają szerokim łukiem inne. Kluczowy jest sposób ich przywoływania – połączenie sygnałów wokalnych i wizualnych. Zespół naukowców z University’s Laboratory of Compared Ethology and Cognition pod kierunkiem dr Charlotte de Mouzon znalazł najskuteczniejszy sposób przywoływania kotów. Okazało się, że zwierzęta mieszkające w […]

Biometria jest coraz częściej stosowana do potwierdzania transakcji i tożsamości, najlepiej w formule dwuetapowej, czyli najpierw weryfikowana jest forma i nośnik płatności, a następnie sam płacący, np. poprzez zeskanowanie tęczówki oka, podanie PIN-u lub hasła. Przeprowadzone testy pokazują, iż ta kiedyś futurystyczna technologia staje się już codziennością.  Płatność przy pomocy biometrii twarzy jest coraz powszechniej […]

Słońce i krążące wokół niego planety powstały około 4,6 miliarda lat temu. Na przestrzeni swojej historii większość z tych obiektów stopniowo ewoluowała do stanu obecnego. Wiele danych wskazuje, że miliardy lat temu Mars był dużo bardziej przyjazny dla życia niż obecnie. Atmosfera otaczająca planetę była gęstsza, jądro we wnętrzu planety generowało pole magnetyczne chroniące ją […]

Niedawno przytaczaliśmy historię klątwy Jagiellończyka, która okazała się mieć naukowe podłoże. Tym razem mamy natomiast opowieść pewnego egiptologa, opisującego, jak otwarcie jednego z grobowców doprowadziło u niego do poważnych problemów zdrowotnych. Głównym bohaterem tych wydarzeń był Ramy Romany. Mężczyzna postanowił wejść do grobowca Echnatona, którego rządy przypadały na XIV wiek p.n.e. i wiązały się między […]

Jeśli coś kolorem przypomina złoto, to nie dziwne, że właśnie ono będzie pierwszym skojarzeniem. Naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin postanowili przekonać się, z czym dokładnie mają do czynienia, po tym, jak natrafili na pewne intrygujące obiekty. Jak podkreśla Rowan Martindale, choć można byłoby się spodziewać dużych ilości pirytu w łupkach, to rzeczywistość okazała się […]