Podczas procesu specjalizacji, komórki przechodzą przez różne stadia i formy, które zwykle nie spełniają ważnych funkcji biologicznych. Ale nie wszystkie. Naukowcy odkryli pomijany wcześniej typ komórek, który może przyczynić się do rozwoju nowych metod leczenia chorób dróg oddechowych. W ciągu doby przez nasze płuca przepływa 11 tys. litrów powietrza, a serce uderza w tym czasie […]

Od końca 2019 roku kiedy to Słońce przeszło przez minimum swojej aktywności, coraz częściej możemy obserwować rozbłyski, plamy słoneczne i koronalne wyrzuty masy. Liczba takich zjawisk będzie rosła przynajmniej do końca 2024 roku lub początku 2025 roku, kiedy to Słońce osiągnie maksimum swojej aktywności związane ze stałym jedenastoletnim cyklem aktywności, po czym powoli zacznie się […]

Naukowcy odkryli nieznane wcześniej żaby drzewne, które mają nietypowy sposób na ukrycie się przed drapieżnikami: kamuflaż imitujący ptasie odchody. Zidentyfikowano pięć nowych gatunków zamieszkujących Góry Centralne na Nowej Gwinei, ale to prawdopodobnie jeszcze nie koniec. Naukowcy z South Australian Museum, Queensland Museum i Griffith University połączyli siły, by namierzyć nieznane wcześniej żaby drzewne zamieszkujące wilgotne […]

Już dawno temu naukowcy ustalili teoretycznie jak jasny może być obiekt kosmiczny o danej masie, zanim ciśnienie jego promieniowania przewyższy grawitację i uniemożliwi wzrost jego jasności. Taka granica jest znana także pod nazwą ograniczenia Eddingtona. Problem jednak w tym, że w przestrzeni kosmicznej istnieje cała grupa obiektów, która to ograniczenie przekracza nawet kilkusetkrotnie i nic […]

Czasy współczesne przyzwyczaiły nas do wielu udogodnień w życiu codziennym. Gdy coś się zepsuje, mamy wiele możliwości naprawy, bądź po prostu kupienia nowego egzemplarza. Nie zawsze jednak tak było. Wyobraźmy sobie życie bez dość przyziemnej substancji: kleju. Na pierwszy rzut oka może nie byłoby to wielkim utrudnieniem, lecz w pewnym momencie zdamy sobie sprawę, jak […]

Czarnobrody to przydomek legendarnego pirata, który w XVIII rządził i dzielił na wodach Morza Karaibskiego. Jedna z tajemnic związanych z jego postacią obejmowała statek, na którym pływał. Zwodowana na początku XVIII wieku jednostka miała ponad 30 metrów długości i służyła do handlu niewolnikami. Statek ten należał do Francji i pływał po wodach Atlantyku, choć jego […]

Seksistowskie komentarze, groźby śmierci, sugerowanie samobójstwa. To tylko wybrane przykłady źle rozumianej krytyki wobec naukowców zajmujących się sprawami klimatu. Badanie wśród setek uczonych ukazało, jak bardzo daleko zaszła fala hejtu w Internecie. Praca naukowca spotyka się z nieustannymi wyzwaniami. Nie tylko ze strony konkretnych wyzwań naukowych. O mobbingu wśród pracowników naukowych od niedawna mówi się […]

Australijscy paleontolodzy odnaleźli skamieniałą czaszkę dinozaura, która ma około 95 milionów lat. Okazało się, iż należy ona do przedstawiciela gatunku, którego wcześniej nie wiązano z tym kontynentem  O tym niezwykle cennym znalezisku naukowcy piszą na łamach Royal Society Open Science. Publikacja jest poświęcona jednemu z zauropodów, przedstawicielowi rodziny tytanozaurów. Te najprawdopodobniej wyłącznie roślinożerne dinozaury charakteryzowały […]

Nietoperz znaleziony w formacji Green River w Wyoming żył ok. 52 miliony lat temu, podczas epoki eocenu. Icaronycteris gunnelli jest tym samym najstarszym gatunkiem latającego ssaka, jaki kiedykolwiek odkryto. Pochodzenie nietoperzy do tej pory było owiane tajemnicą, ale szkielet znaleziony w Wyoming może w końcu pomóc ją rozwiązać. O odkryciu donosi Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej, […]

Zdjęcia Ziemi wykonane z orbity nie są niczym nadzwyczajnym. Od wielu dekad sondy kosmiczne, zarówno te znajdujące się na orbicie okołoziemskiej jak i w punktach libracyjnych układu Słońce-Ziemia przesyłają na Ziemia zdjęcia naszej planety. Mimo tego od czasu do czasu zdarzą się zdjęcia, które wyglądają inaczej niż wszystkie pozostałe i dzięki temu przykuwają uwagę każdego, […]

Muzyka wpływa korzystnie na zdolność mózgu rozwijającego się dziecka do kodowania dźwięków mowy, dlatego kobiety w ciąży powinny jej słuchać jak najczęściej. O tym, że muzyka wpływa pozytywnie na rozwój dziecka w życiu płodowym wiadomo od dawna. Rozwijający się maluch w pewnym momencie zaczyna coraz chętniej odbierać świat, na którym “za chwilę” przyjdzie mu żyć. […]

Już dzisiaj, 13 kwietnia 2023 r. z portu kosmicznego w Gujanie Francuskiej w podróż w kierunku Jowisza i jego księżyców wystartuje sonda kosmiczna Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE). Do wyniesienia sondy w trwającą ponad dziesięć lat misję posłuży rakieta Ariane 5. Poniżej przedstawiamy zestawienie najważniejszej informacji o samej misji oraz o jej celach badawczych. Aktualizacja: […]

Salomon pojawił się w Biblii, a jego istnienie potwierdzają źródła historyczne. Król Izraela wydawał się mieć zaskakujące powiązania z królestwem Saby. To ostatnie istniało od około XI wieku p.n.e. i obejmowało tereny współczesnego Jemenu. Uznawane za jedno z największych królestw przedislamskich, Saba i jego władcy mogli mieć wyraźne powiązania z Salomonem, czyli królem Izraela. Początki […]

Wykazanie, że Albert Einstein – być może najwybitniejszy w historii przedstawiciel świata nauki – się mylił, byłoby ogromnym osiągnięciem. Za sprawą nowej mapy wszechświata możemy jednak co najwyżej powtórzyć po raz kolejny, iż niemiecki fizyk był wielkim naukowcem. Astronomowie wykorzystali wspomnianą mapę do udowodnienia, że światło wytworzone zaledwie 380 000 lat po Wielkim Wybuchu zostało […]

Prowadzenie upraw na pustynnych wydmach nawet obecnie jest ogromnym wyzwaniem, a co dopiero powiedzieć o takiej sytuacji mającej miejsce w czasach średniowiecza? Jak informują archeolodzy działający w Izraelu, ich prace odbywały się na terenie Cezarei. Obecnie jest to wieś, lecz w przeszłości znajdowało się tam autonomiczne miasto posiadające własny port, które w pewnym momencie stało […]

Grób pochodzący z czasów XIX dynastii został znaleziony na terenie Egiptu. Archeolodzy prowadzili prace w obrębie słynnej nekropolii znanej jako Sakkara.  Położona na południe od Kairu miejscowość stanowi pozostałości starożytnej nekropolii. W tamtejszych grobowcach umieszczano szczątki wysoko postawionych osób, takich jak członkowie rodziny królewskiej czy ważni urzędnicy. Do tej drugiej grupy zaliczał się człowiek o […]

Majowie wybudowali liczne piramidy, pałace i obserwatoria astronomiczne, ale umieli także hodować pszczoły, uprawiać kukurydzę czy wyrabiać naczynia ze złota i jadeitu. Wiedzieli także, jak się zrelaksować. Potwierdza to najnowsze znalezisko w Chichen Itza. Chichen Itza to prekolumbijskie miasto założone przez Majów na półwyspie Jukatan w IV-VI w. Dzisiaj jest to stanowisko archeologiczne, a zachowane […]

Biały jeleń dostrzeżony w podkarpackim lesie – choć to nie jedyna taka obserwacja z ostatnich tygodni. Za każdym razem jednak takie zdarzenie przyspiesza bicie serca u osób, które go doświadczają, niezależnie czy to leśnik, czy miłośnik przyrody. Nadleśnictwo Leżajsk opublikowało krótki, 10-sekundowy materiał wideo, na którym widać, jak drogę przebiega biały jeleń szlachetny. Nie jest […]

Wystarczy kilkukrotnie spojrzeć na bezchmurne nocne niebo rozświetlone przez tarczę Księżyca, aby zrozumieć, czym jest rotacja synchroniczna. Księżyc okrąża Ziemię w ciągu 27 dni 7 godzin i 43 minuty. Tak się składa, że dokładnie tyle samo wynosi obrót Księżyca wokół własnej osi. Efekt? Nasz jedyny naturalny satelita zawsze zwrócony jest w stronę Ziemi tą samą […]

Strzykwy, znane także jako ogórki morskie, to jedne z najdziwniejszych stworzeń na Ziemi. Mimo iż wyglądają wyjątkowo nieapetycznie, kosztują krocie, a ludzie narażają życie, by je zdobyć, gdyż są obdarzone cennymi właściwościami prozdrowotnymi. Teraz odkryto, w jaki sposób radzą sobie z drapieżnikami, a to zachowanie może jeszcze bardziej wywindować ich cenę. Strzykwy (Holothuroidea) to gromada […]

Pod koniec grudnia 2021 roku z Centrum Kosmicznego w Gujanie Francuskiej wystartowała rakieta Ariane 5, na szczycie której znajdował się budowany od ponad czternastu lat Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, następca znajdującego się na orbicie od ponad dwóch dekad Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Naukowcy przekonywali wtedy, że nowy teleskop zrewolucjonizuje w najbliższych latach naszą wiedzę o wczesnym […]

Meteoryty to prawdziwe skarbnice wiedzy. Ich analiza może dostarczyć informacji obejmujących miliardy lat historii całego Układu Słonecznego. Niestety, ta wiedza została zniszczona. O problemie pisał już Jérôme Gattacceca, autor publikacji, która trafiła na łamy Science. Jak wyjaśniał, dotychczasowe badania paleomagnetyzmu meteorytów dostarczyły danych na temat akrecji materii w dysku protoplanetarnym, ewolucji termicznej oraz różnicowania planetozymali czy […]

Erupcja Wezuwiusza z 79 roku ciągle pozostawia wiele niewiadomych. Chociażby naukowców zastanawiało, dlaczego w Pompejach zachowały się jakiekolwiek szczątki ludzkie, a w Herkulanum nie ma (prawie) ani jednego śladu po bytności człowieka w tamtym momencie. Znamy wreszcie tego przyczynę i mrozi ona krew w żyłach. Wezuwiusz jest aktywnym wulkanem znajdującym się obecnie w bliskim sąsiedztwie […]

Stara Dongola w Sudanie od wielu lat jest obszarem badań naukowych polskich i zagranicznych archeologów. Dwójka badaczy natknęła się na terenie ruin średniowiecznego miasta na niezwykłe malowidła chrześcijańskie ukazujące postaci m.in. Jezusa i Maryi. Wyglądają one zupełnie inaczej, niż by spodziewali się naukowcy. Dwójka archeologów, dr Lorenzo de Leilis i dr Maciej Wyżgoł odkryli bardzo […]