Analizując na przestrzenie trzech ostatnich dekad tysiące układów planetarnych w naszej galaktyce astronomowie napotykali nie tylko na różnego rodzaje egzoplanety i gwiazdy, ale także na obiekty w różnym wieku i na różnych etapach ewolucji. Nie da się w trakcie jednego ludzkiego życia zaobserwować zmian zachodzących w jednym układzie planetarnym, ale już obserwując tysiące różnych układów […]

Czasami odkrycia naukowe są efektem wieloletnich, trwających dekadami poszukiwań, a czasami są dziełem czystego przypadku. Mimo tego, że o wszechświecie wiemy już całkiem sporo, także i teraz zdarza się odkryć coś zupełnie nowego bez żadnego przygotowania. Tak właśnie naukowcy natrafili ostatnio na fascynujący obiekt, który przemierza przestrzeń międzygalaktyczną miliardy lat świetlnych od Ziemi. Wszystko tak […]

Znajdziemy je w Polsce i Czechach, ale również na innych kontynentach. Kaplice czaszek przyciągają uwagę tysięcy turystów, którzy pragną zobaczyć na własne oczy tak upiornie urządzone miejsca. Gdzie należy pojechać, aby poznać jedne z najsłynniejszych ossuariów? Kaplice czaszek, jak sami przy pierwszym skojarzeniu możemy się domyśleć, są obiektami sakralnymi, których wnętrze zdobią resztki ludzkich szkieletów. […]

Dwie uczennice z Nowego Orleanu – Calcea Johnson i Ne’Kiya Jackson – udowodniły twierdzenie Pitagorasa za pomocą trygonometrii. Przez 2000 lat najwięksi matematycy uważali, że to niemożliwe. Calcea Johnson i Ne’Kiya Jackson to uczennice St. Mary’s Academy w Oregonie, które niedawno zaprezentowały swoje odkrycia na spotkaniu American Mathematical Society South-Eastern Chapter w Georgii. Były jedynymi […]

Klątwa Tutanchamona to w rzeczywistości legenda mająca niewiele wspólnego z rzeczywistością. Istnieje jednak pokrewna historia, która rozegrała się na terenie naszego kraju i wydaje się znacznie bardziej prawdopodobna. Jeśli chodzi o klątwę Tutanchamona, to ta ostatecznie okazała się przykładem histerii nakręconej przez prasę poszukującą sensacji. Początkowo zakładano bowiem, że archeolodzy biorący udział w otwarciu grobowca […]

Wykorzystywanie tworzyw sztucznych do produkcji żywności brzmi w najlepszym wypadku jak spóźniony żart primaaprilisowy, lecz w rzeczywistości okazuje się jak najbardziej realne. I wcale nie takie pozbawione sensu. Za całą ideą stoją przedstawiciele startupu Beehex, którzy pracują nad sposobem na przekształcanie plastikowych odpadów w jadalną biomasę. Kluczową rolę w realizacji tego celu miałyby odgrywać zmodyfikowane […]

Kiedy w Europie Mieszko I stawał się władcą Polski, w południowej Afryce rozwijały się już pierwsze struktury miejskie, jak na przykład Mapungubwe. Archeolodzy z RPA przyjrzeli się zależnościom społecznym w najstarszym mieście tej części świata. Odkryli dowody na zaskakujący rozwój kontaktów pomiędzy rolnikami a grupami łowców-zbieraczy. Mapungubwe jest wzniesieniem w północnej części Republiki Południowej Afryki. […]

Wieczna zmarzlina ukrywa wiele bogactw – i dosłownie i w przenośni. Z perspektywy archeologii niezwykle cenne są znajdujące się pod lodem szczątki pochodzące z XIII wieku.  Kiedy wieczna zmarzlina pokrywająca tereny wschodniej Eurazji zaczyna topnieć, na światło dzienne wychodzą całe cmentarze. Jeden z takich obszarów jest zlokalizowany w okolicach jeziora Chubsuguł. Tamtejsze stanowisko, znane jako […]

Naukowcy odkryli, że niektóre węże wykorzystują zdolności akrobatyczne do ucieczki przed drapieżnikami. Robią przewroty przypominające salta w powietrzu, co może im uratować życie. Udało się to udokumentować po raz pierwszy w historii. Węże są znane z tego, że potrafią pełzać, skakać, a nawet szybować. Nigdy wcześniej nie widziano osobnika, który robiłby figury akrobatyczne w powietrzu. […]

Takiego Urana jeszcze nie widzieliście. Nawet zdjęcia planety wykonane przez przelatującą w jej pobliżu sondę Voyager 2 nie ukazały tak wyraźnie fenomenalnej struktury pierścieni otaczających lodowego olbrzyma krążącego 2,9 miliarda kilometrów od Słońca. Teraz astronomowie zwrócili w jego stronę potężne, 6,5-metrowej średnicy zwierciadło Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Uran, tak samo zresztą jak i Neptun, to […]

W Chinach przekroczono kolejną granicę. Przeprowadzono eksperyment, który może mieć ogromne implikacje dla zrozumienia rozwoju zarodkowego organizmów (także ludzi), ale taki, który w innych krajach byłby trudny do zatwierdzenia. Naukowcy po raz pierwszy stworzyli struktury przypominające zarodki z małpich komórek macierzystych. Rozwój zarodkowy człowieka i tworzenie się organów na wczesnych etapach życia pozostaje niezbadany dla […]

To nie była czysta gra polskiego podziemia. Przez 70 lat panowało wokół niej milczenie. Czy dziś można usprawiedliwić współpracę polskich partyzantów z Niemcami przeciwko sowieckiej okupacji? Z dr. Rafałem Wnukiem, historykiem i współautorem książki „Czerwone Bagno. Konspiracja i partyzantka antysowiecka w Augustowskiem wrzesień 1939 – czerwiec 1941” rozmawia Andrzej Fedorowicz Focus Historia: Książka „Czerwone Bagno” […]

Ewolucja galaktyk we wszechświecie to jeden z bardziej fascynujących, ale i jednocześnie najbardziej długotrwałych procesów, jakie można obserwować. Analizując setki tysięcy galaktyk znajdujących się na różnych etapach ewolucji naukowcy są w stanie złożyć w całość procesy, które prowadzą zarówno do rozwoju i wzrostu galaktyk, jak i do ich powolnego umierania. Czasami jednak nawet w tej […]

Analizy ludzkich włosów należących do mieszkańców Minorki wykazały, że nasi odlegli przodkowie mieli słabość do narkotyków. Jakie dokładnie środki zażywali? Na czele zespołu badawczego zajmującego się tą sprawą stanęła Elisa Guerra-Doce. Wyciągnięte przez naukowców wnioski trafiły natomiast na łamy Scientific Reports. Jak czytamy w publikacji, wykopaliska archeologiczne zostały przeprowadzone na terenie groty Es Càrritx. Właśnie […]

Kryształy czasu, zwane również czasoprzestrzennymi, są strukturami powtarzalnymi w czasie i przestrzeni. O ich istnieniu mówił w 2012 roku Frank Wilczek, który kilka lat wcześniej otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.  To właśnie kryształy czasu stanowiły obiekt zainteresowania naukowców stojących za publikacją, która trafiła na łamy Science Advances. Dzięki ich wysiłkom można łatwiej i wydajniej […]

Jak stara jest nowoczesna koncepcja religii, którą znamy dzisiaj? Historia myślenia o systemach wierzeń i praktyk sięga aż 1700 lat wstecz. Tomi Alimi, badacz z Nowego Jorku, przeanalizował pisma wczesnochrześcijańskiego filozofa Laktancjusza, który prawdopodobnie opisuje teorię tzw. religio jako pierwszy. Czy ludzie zawsze postrzegali wierzenia religijne w jeden, ustalony sposób? Okazuje się, że nie, a […]

Globalizacja jest obecnie świetnie widocznym zjawiskiem, lecz w przeszłości również można było jej doświadczyć, choć na nieco mniejszą skalę. Idealnym tego przykładem jest historia tzw. brązów z Beninu. Rzeźby te, wykonane przez mieszkańców obszaru tworzącego obecnie Nigerię, są uznawane za jedne z najwybitniejszych przykładów sztuki afrykańskiej. Powstały one w okresie od XV do XIX wieku, […]

Mumie z Guanajuato to makabryczna atrakcja Meksyku, polecana osobom o naprawdę mocnych nerwach. Teraz naukowcy odkryli, że około sto doskonale zachowanych ciał – mężczyzn, kobiet, ale i dzieci – może stanowić poważne zagrożenie epidemiczne dla turystów. Mumie z Guanajuato powstawały w osobliwy sposób. Kiedy na miejskim cmentarzu zabrakło miejsca na nowe groby, zaczęto likwidować te […]

Jeśli jesteście fanami rywalizacji oraz programowania, a na dodatek chcecie pomóc innym, to w Szczecinie odbędzie się wydarzenie, na które musicie zwrócić uwagę. Już 13-14 maja pojawi się szansa na sprawdzenie swoich umiejętności i wygranie niemałych pieniędzy podczas Hackathonu#Szczecin. Wydarzenie odbędzie się w Technoparku Pomerania, a jego organizatorami są Demant oraz DGS Diagnostics. Hackathon#Szczecin to […]

Od ponad stu lat naukowcy próbują rozwiązać zagadkę rozszerzania się wszechświata. Powszechnie przyjmuje się, że od samego Wielkiego Wybuchu wszechświat bezustannie się rozszerza, a w dużej skali wszystkie galaktyki się stopniowo od siebie oddalają. Co do tego zgadzają się wszyscy naukowcy. Problem jednak w tym, że w zależności od tego, czy próbujemy oszacować tempo tego […]

Kot pustynny, mimo iż wygląda na milutkiego, jest drapieżnym ssakiem z rodziny kotowatych. Po raz pierwszy opisany w 1858 r. jest posiadaczem tytułu za największy zasięg występowania w swoim rodzaju, ale także wykazuje zachowania, których nigdy wcześniej nie obserwowano u dzikich kotów. Kot pustynny, zwany także kotem arabskim (Felis margarita), ma sierść w kolorze piasku […]

Najnowsze badania potwierdziły, że zmęczenie wpływa na zdolności prowadzenia samochodu równie destrukcyjnie co alkohol. Przed wyruszeniem w długą trasę, lepiej porządnie się wyspać. Długa impreza, ciężka praca, a może po prostu maraton serialu, który przeciągnął się za długo? Nie zawsze możemy i chcemy wyspać się zalecane przez lekarzy 6-8 godzin. Niektórzy śpią po 5 lub […]

Ponad dwieście lat temu, na początku XIX wieku naukowcy poznali prawdziwą naturę światła. Dzięki sprytnie zaprojektowanemu eksperymentowi, który polegał na przepuszczeniu wiązki światła spójnego przez dwie położone obok siebie szczeliny i obserwowaniu tego światła na ścianie znajdującej się za szczelinami, naukowcy udowodnili, że światło jest falą. Teraz naukowcy postanowili powtórzyć ten sam eksperyment z jedną […]

Zjawiska nadprzyrodzone, choćby w postaci interwencji bóstw w to, jak funkcjonuje ludzkość, nie są niczym niespotykanym. Chodzi oczywiście o wiarę w nie, a nie to, czy faktycznie mają one miejsce. Ale skąd się bierze ta wiara? Jak wyjaśniają Brock Bastian z Uniwersytetu w Melbourne oraz Joshua Jackson z Uniwersytetu Karoliny Północnej w Chapel Hill, na […]