Morze Beringa to obszar wodny w północnej części Oceanu Spokojnego, oddzielający Alaskę od Syberii. Na jego dnie odkryto tajemnicze otwory i dopiero teraz naukowcy rozwikłali zagadkę ich pochodzenia. Morze Beringa jest niejako wciśnięte między dwa kontynenty – Azję i Amerykę Północną – a od Oceanu Spokojnego oddzielą je wyspy Aleutów. Mimo iż jest to morze […]

Według najlepszych obliczeń wszechświat ma blisko 13,8 miliarda lat. Warto jednak pamiętać, że przez dwie trzecie tego czasu, przez ponad dziewięć miliardów lat nie istniało ani Słońce, ani krążące wokół niego planety, księżyce i planetoidy. Dopiero nieco ponad 4,6 miliarda lat temu z rozległego obłoku zimnego pyłu i gazu zaczęły odrywać się niewielkie fragmenty, które […]

Słonie uwielbiają banany, ale zazwyczaj jedzą je w całości, a nie obierają ze skórki, jak mają to w zwyczaju ludzie. Samica o imieniu Pang Pha podczas pobytu w berlińskim zoo nauczyła się, że najsmaczniejszy jest miąższ bananów, a wszystko to tylko podczas obserwacji swoich opiekunów. Słonie to zwierzęta niezwykle majestatyczne, a zarazem delikatne. Ich znakiem […]

Czy w otoczeniu wirującej czarnej dziury wieją wiatry? A może w otoczeniu wirującej gwiazdy neutronowej? Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Massachusetts Institute of Technology (MIT). W tym celu przyjrzeli się uważniej gwieździe neutronowej znajdującej się w układzie podwójnym z gwiazdą podobną do Słońca, tworzącej z nią układ Herkules X-1. Zarówno gwiazdy neutronowe, jak […]

Skamieniałość należąca do przedstawiciela gatunku Canis dirus pokazuje, że w czasie ostatniej epoki lodowcowej na Ziemi żyło zwierzę przypominające popularne wilkory z Gry o tron.  Wilk ten zamieszkiwał w okresie plejstocenu Amerykę Północną i Południową, a niedawno odnalezione pozostałości pochodzą z Medicine Hat w Kanadzie. Wydobyty tam fragment żuchwy jest mocno zniszczony i prawdopodobnie należał […]

Baje znajduje się nad Zatoką Neapolitańską, a w wyniku aktywności wulkanicznej obecnie większa część starożytnego miasta ukrywa się pod tamtejszymi wodami. Nie stanowi to jednak przeszkody nie do przejścia.  Najlepiej świadczy o tym fakt, że niedawno znaleziono zatopione pozostałości starożytnej rzymskiej willi. W przeszłości ta część Włoch była przeznaczona dla bogatych i sławnych person z […]

W długich, trwających ponad milenium dziejach Bizancjum mury cesarskiego Wielkiego Pałacu w Konstantynopolu widziały wiele niezwykłych kobiet, pretendujących do władzy nad imperium. Zazwyczaj działały zakulisowo, pociągając za sznurki ze swych komnat i doradzając noszącym tytuł bazyleusa (cesarza) mężom. Jednakże cesarzowa Irena, żona Leona IV i matka Konstantyna VI jako jedyna odważyła się samodzielnie zasiąść na […]

Analog czarnej dziury stworzony w laboratorium posłużył do zaobserwowania odpowiednika czegoś, co określa się mianem promieniowania Hawkinga. Powstało to w wyniku zaburzeń w fluktuacjach kwantowych spowodowanych przerwaniem czasoprzestrzeni przez czarną dziurę. Ogólna teoria względności zakłada, że grawitacja funkcjonuje w formie ciągłego pola znanego jako czasoprzestrzeń. Z kolei w myśl założeń mechaniki kwantowej zachowanie cząstek można […]

Do 2015 roku astronomowie nie wiedzieli, czy wynikające z opracowanej przez Alberta Einsteina teorii fale grawitacyjne faktycznie istnieją, czy też są tworem czysto matematycznym. Sama idea wykrywania „zmarszczek czasoprzestrzeni” wielu wydawała się czystym science fiction. Mimo to właśnie wtedy do pracy przygotowywał się pierwszy w historii detektor fal grawitacyjnych. Kolosalne urządzenie o wprost niewyobrażalnej czułości […]

To, w jaki sposób i kiedy gwiazda zakończy swoje życie zależy przede wszystkim od jej masy. Najmniejsze, czerwone karły będą powoli wypalały swoje paliwo przez biliony lat, aż w końcu zużyją cały zapas wodoru i staną się helowym biały, karłem, który gdy ostygnie zmieni się w czarnego karła. Gwiazdy podobne do Słońca, pod koniec życia […]

Fałszywe wspomnienia mogą powstać w ciągu kilku sekund. Naukowcy wreszcie rozszyfrowali, skąd w ogóle się biorą i czy są nam potrzebne. To odkrycie może przydać się w przyszłości neuronaukowcom i psychiatrom. Ludzka pamięć jest bardziej zawodna, niż do tej pory sądzono. Międzynarodowy zespół naukowców wykazał, że fałszywe wspomnienia dotyczące danego zdarzenia powstają zaledwie w ciągu […]

Najzimniejszy kontynent na świecie w 98 proc. pokryty jest grubą warstwą lodu. Pod nią ukrywa się prawdziwa niewidoczna dla naszych oczu rzeźba terenu Antarktydy. Istnieje jednak model komputerowy, który potrafi zwizualizować to, jak wyglądałaby Antarktyda bez lodu. Antarktyda ma powierzchnię około 14 mln km2. Jest piątym największym lądem na Ziemi, ale praktycznie nie zamieszkanym przez […]

Archeolodzy prowadzący wykopaliska na terenie posiadłości wykorzystywanej przez starożytnych rzymskich władców natrafili na dwie mozaiki przedstawiające postać z greckiej mitologii: Meduzę. Jeśli pamiętacie lekcje historii, to jej włosy składały się z węży, a nawet pojedyncze spojrzenie wystarczało, by zamienić takiego nieszczęśnika w kamień. Według mitologii początkowo Meduza była wyjątkowo piękną kobietą, lecz za karę została […]

Mogłoby się wydawać, że kluczem do zawarcia długotrwałej relacji z inną osobą jest słynna chemia. Autorzy nowych badań w tej sprawie skupili się natomiast na tym, jak postrzegamy relacje innych ludzi i kluczowej roli matematyki. O tym, jak miałoby to działać, piszą na łamach Journal of Experimental Psychology. Główna autorka badań w tej sprawie, Claudia […]

Złoto przez długi czas było postrzegane jako symbol luksusu i najcenniejszy kruszec na Ziemi. Okazuje się jednak, że to wciąż dość rzadki surowiec, a na naszej planecie wcale nie znaleźliśmy go tak dużo. Samorodek o masie 4,6 kg, zawierający 2,6 kg czystego złota, który niedawno znaleziono w Australii, może sugerować, że Ziemia jest dosłownie “wypełniona” […]

Złożone w grobach wikingów tarcze sugerują, że ci niezwykli wojownicy nawet po śmierci mieli być gotowi do starć z przeciwnikami. Poszukiwania prowadzone przez archeologów miały miejsce na terenie Norwegii.  Szczątki znalezione w Gokstad zostały złożone w grobie około 1100 lat temu. Mężczyznę umieszczono na statku, co było stosunkowo powszechnym zwyczajem w przypadku wysoko postawionych wikingów. […]

Od momentu wyniesienia w przestrzeń kosmiczną Teleskopu Jamesa Webba naukowcy oczekujący na pierwsze jego zdjęcia podkreślali, że instrument ten zrewolucjonizuje naszą wiedzę o najwcześniejszym etapie istnienia wszechświata. Dzięki niemu mieliśmy zobaczyć, jak wyglądały pierwsze galaktyki, jakie pojawiły się we wszechświecie. Długo na wyniki czekać nie musieliśmy. W ciągu zaledwie roku teleskop pokazał nam wiele fenomenalnych […]

Trzysta czterdzieści lat temu w gwiazdozbiorze Kasjopei doszło do potężnej eksplozji supernowej. Była to jak dotąd ostatnia eksplozja masywnej gwiazdy w naszej galaktyce. Pozostałość po niej jest od tego czasu najsilniejszym źródłem promieniowania radiowego na naszym niebie, ustępując pod tym względem jedynie Słońcu. Teraz uważnie owej pozostałości przyjrzał się Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. Najnowszy flagowy […]

Pieniądze są istotnym elementem w naszym życiu. Wypłaca się je za naszą pracę. Dzięki nim możemy zakupić towary i wybrać się na wymarzone wakacje. Czy faktycznie dają one nam szczęście? Już niejeden naukowiec głowił się nad tym problemem, ale nadal badacze nie mogą dojść do spójnych wniosków. Najnowsze doniesienia z USA zdają się rozwiązywać wieloletni […]

Badania budowy wnętrza naszej planety ciągle pozostawiają wiele luk i niewiadomych. Jedną z największych zagadek jest granica pomiędzy płaszczem Ziemi i jądrem zewnętrznym na głębokości 2900 kilometrów. Obrazowanie sejsmiczne ukazało, że na tej granicy może spoczywać pewien fragment powierzchniowej części planety. O czym dokładnie mowa? Granica pomiędzy płaszczem ziemskim i jądrem zewnętrznym we wnętrzu naszej […]

Wykorzystując nasiona chia, naukowcy przeprowadzili eksperyment, który może wyjaśniać pewne wzorce obserwowane w środowisku naturalnym. A wszystko to dzięki modelowi matematycznemu brytyjskiego matematyka. Historia jego życia była dość tragiczna, szczególnie jej ostatnie lata, jednak naukowe dokonania Turinga to coś naprawdę godnego pozazdroszczenia. Jeden z modeli jego autorstwa, liczący obecnie 71 lat, został potwierdzony pod względem […]

W przeszłości materiały, na których tworzyło się różnego rodzaju zapiski, były naprawdę cenne. Z tego względu dość powszechną praktyką było zamazywanie wcześniejszych dzieł i nanoszenie na oczyszczoną powierzchnię nowych elementów. Taki los spotkał fragment tłumaczenia Nowego Testamentu mającego około 1750 lat.  Analizami tych fragmentów zajął się Grigory Kessel z Austriackiej Akademii Nauk. Dzięki jego wysiłkom […]

Mrówki Anoplolepis gracilipes są często określane mianem “szalonych” z uwagi na ruchy sprawiające wrażenie chaotycznych. Jest to gatunek inwazyjny, który łatwo zdobywa dominację w nowym środowisku i jest trudny do wyplenienia. Teraz naukowcy odkryli cechę, która im na to pozwoliła. Anoplolepis gracilipes to gatunek mrówki, określany potocznie jako “żółta szalona mrówka”, pochodzący prawdopodobnie z Afryki […]

Średniowieczni mnisi prowadzili zapiski, których analizy umożliwiają lepsze zrozumienie tego, jak zmieniał się klimat panujący na Ziemi.  Stosunkowo nagłe ochłodzenie, znane jako mała epoka lodowa, miało miejsce od około 1300 do 1850 roku (pod względem glacjologicznym) bądź od 1570 do 1900, jeśli weźmiemy pod uwagę aspekt klimatyczny. Przez kilka wieków lodowce miały większy zasięg niż […]