Egipskie piramidy czy kultowe Stonehenge są bardziej rozpoznawalne od Göbekli Tepe, lecz ta położona na terenie dzisiejszej Turcji budowla jest od nich znacznie starsza. Mówimy bowiem o stanowisku archeologicznym wywodzącym się z neolitu i zlokalizowany w południowo-wschodniej Turcji. Położone niecałe dziesięć kilometrów od miasta Urfa, Göbekli Tepe ma co najmniej 11 tysięcy lat. Tak przynajmniej […]

Roślina, która zastąpi 30 oczyszczaczy powietrza? To nie fikcja! Francuski start-up stworzył rozwiązanie, które może okazać się prawdziwym ratunkiem dla postępujących zmian klimatycznych. Paryski start-up Neoplants zmodyfikował genetycznie epipremnum złociste tak, aby wykonywała pracę 30 oczyszczaczy powietrza. Tak powstała superroślina Neo P1, którą każdy z nas powinien mieć w swoim domu. Rozwiązanie proste i wyjątkowo […]

Może to nie być najbardziej palący problem ludzkości, ale naukowcy wreszcie znaleźli odpowiedź na ważne pytanie natury biologicznej. Dlaczego ryby ciągle patrzą w dół podczas pływania? Naukowcy z Uniwersytetu Northwestern przeprowadzili szereg symulacji mózgu danio pręgowanego (gatunku ryby, która jest jednym z organizmów modelowych w biologii) do oceny, dlaczego zwierzęta te patrzą w dół podczas […]

Eksperymentalna szczepionka przeciwnowotworowa jest niezwykle obiecująca w badaniach na zwierzętach. Naukowcy odkryli, że podanie dożylnie poprawia jej działanie. SNAPvax to nazwa eksperymentalnej szczepionki przeciwnowotworowej zaprojektowanej przez zespół dr Roberta Sedera z NIAID Vaccine Research Center (VRC) i naukowców w z Vaccitech North America, firmy biofarmaceutycznej z Baltimore. Preparat, który obecnie jest w fazie testów na […]

W skład naszej galaktyki, czyli Drogi Mlecznej, wchodzi mgławica Stożek. Oddalona o około 2500 lat świetlnych od Ziemi stanowi obszar wysoce natężonego formowania gwiazd. Dzięki nowym zdjęciom możemy podziwiać tę efektowną strukturę. A jest co podziwiać, ponieważ teleskopy Europejskiego Obserwatorium Kosmicznego uwieczniły ciemne i bardzo gęste obłoki tworzące mgławicę. Z daleka przywodzi ona na myśl […]

Pozyskiwanie paliwa wodorowego brzmi nieźle, ale jeszcze ciekawiej robi się, gdy weźmiemy pod uwagę fakt, że możliwa jest jego produkcja z wykorzystaniem odpadów, które w innych okolicznościach nie nadawałaby się do obróbki. Za projektem stoją naukowcy z Uniwersytetu Manchesterskiego. Na czele zespołu stanął Amir Keshmiri, który kierował badaniami nad technologią o ogromnym potencjale. W grę […]

To, jak przywiązujemy się do innych osób można przewidzieć na podstawie piosenek, których słuchamy. Naukowcy wymieniają nawet konkretne przykłady powiązany z danymi cechami. Jak wyjaśnić ten fenomen? Całkiem prosto: zazwyczaj mamy skłonność do powracania do utworów, które traktują o tym, co akurat przechodzimy w relacji. Badaniami w tej sprawie zajęli się Ravin Alaei, Geoff Macdonald […]

Władca Franków, choć nie umiał pisać, sprowadzał na dwór najtęższe umysły epoki. On tworzył imperium, oni nadawali jego mocarstwu nowego ducha i tożsamość. Już współcześni nadali mu przydomek Wielki, ale nie ma pewności czy z powodu dokonań, czy postury – miał około 184 centymetrów wzrostu, o 15 więcej od przeciętnego mieszkańca ówczesnej Europy. Przez całe wieki spierano […]

Odnalezione w czerwcu 2020 roku odciski stóp początkowo zostały przypisane neandertalczykom. Nowe ustalenia pozwalają jednak stwierdzić, że ślady te są nie tylko starsze, ale i należą do innego gatunku. Archeolodzy prowadzili swoje działania na Półwyspie Iberyjskim i doszli do wniosku, że nasi odlegli przodkowie mogli tam występować niemal 300 tysięcy lat temu. Na jednej z […]

Przez ostatnie stulecia w energetyce polegamy na paliwach kopalnych, ale najbardziej efektywny proces wytwarzania użytecznej energii mamy tuż pod nosem. To fotosynteza, którą wykorzystują rośliny i bakterie zawierające chlorofil. Niestety, do tej pory nie udało się jej odtworzyć w warunkach laboratoryjnych – aż do teraz. Zgodnie z definicją, fotosynteza to proces wytwarzania związków organicznych z […]

Panowanie dynastii Tang (618-907) jest wedle Chińczyków najświetniejszym okresem w  ich dziejach. W jego apogeum ówczesna chińska stolica Chang’an liczyła sobie milion mieszkańców i była największym miastem świata, na którego ulicach spotykało się przybyszów ze wszystkich zakątków Eurazji. Wpływy imperium promieniowały na cały kontynent od granic Persji po Wyspy Japońskie, kultura kwitła, a ludziom żyło […]

Krew jest najbardziej niesamowitą tkanką naszego organizmu. Jest płynem, który spełnia tak wiele odmiennych funkcji, że równie dobrze można by je rozdzielić na kilka różnych układów. Bez krwi nie ma życia, więc ważne, by się nią dzielić, np. w centrach krwiodawstwa. Ile właściwie krwi potrzebujemy do życia? Zgodnie z obowiązującą definicją, krew jest płynnym rodzajem […]

W miarę ocieplania się planety, ptaki stają się coraz mniejsze, ale ich skrzydła nie. Naukowcy przez 30 lat śledzili zmiany anatomiczne 105 gatunków ptaków wędrownych w całej Ameryce Północnej. Zespół naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) wykazał, że ptaki wędrowne w całej Ameryce Północnej stają się z roku na rok coraz mniejsze. To […]

W historii geologicznej Ziemi wyróżnia się pięć głównych wielkich wymierań gatunków, ale o tym, w jaki sposób zniknęła fauna ediakarańska z naszej planety, nadal niewiele wiemy. Pojawiła się zaskakująca hipoteza, która opisuje, co się mogło stać z większością organizmów żyjących przed ponad 500 mln lat. Co spowodowało ten kryzys? Wymierania gatunków opisuje się również w […]

T-34 miał trudny start, ponieważ kierownictwo RKKA (Рабоче-крестьянская Красная армия, czyli Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona) delikatnie mówiąc, nie było nastawione zbyt entuzjastycznie nastawione do nowego czołgu. Wskazywano na oczywiste wady i niedopracowaną konstrukcję sugerując wstrzymanie produkcji do czasu dopracowania konstrukcji i usunięcia najbardziej dokuczliwych bolączek. I jak to historia pokazała, w sumie mieli tutaj rację. Latem […]

Obowiązkiem każdego pobożnego muzułmanina jest odbycie hadżu, czyli pielgrzymki do Mekki. Taki właśnie cel przyświecał dwudziestodwuletniemu marokańskiemu prawnikowi Szams ad-Din Abu Abd Allah Mohammed ibn Abd Allah Ibrahim al-Lawatiat Tandżiemu, gdy w czerwcu 1325, pożegnawszy się czule z rodzicami, opuszczał na grzbiecie wielbłąda rodzinny Tanger. Młodzieniec nie przypuszczał nawet, że w ojczyste strony wróci dopiero […]

U egipskich mumii sprzed 9000 lat zaobserwowano charakterystyczne uszkodzenia kręgosłupa. Badania wykazały, że stoi za nimi patogen, który można spotkać nawet współcześnie. Chodzi o bakterie Mycobacterium tuberculosis należące do rodziny Mycobacteriaceae. Mogą one wywołać tzw. gruźlicę kręgosłupa, nazywaną również chorobą Potta. Wiadomo, że patogen odpowiedzialny za tę przypadłość porusza się po organizmie poprzez inwazję makrofagów, […]

Prawie 37 lat po największej katastrofie w dziejach załogowych lotów kosmicznych, odnaleziono fragment promu kosmicznego Challenger. Przypomnijmy, że rozpadł się on krótko po starcie w 1986 r., zabijając siedmiu astronautów. Duży fragment promu kosmicznego Challenger został znaleziony u wybrzeży Florydy, zakopany na dnie Oceanu Atlantyckiego. Trafiono na niego podczas realizacji serialu History Channel “The Bermuda […]

Europa ociepla się dwa razy szybciej niż reszta świata. Nie oznacza to bynajmniej dłuższego lata, a bardziej chaotyczną pogodę. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) opublikowała raport, który wskazuje, że temperatury w Europie wzrosły w ciągu ostatnich 30 lat ponad dwukrotnie w stosunku do średniej globalnej. To najwyższa wartość ze wszystkich kontynentów na świecie. Konsekwencje takiego stanu […]

Jak uniknąć wypadku z dzikimi zwierzętami wchodzącymi nagle na drogę? Polski startup Sensideer znalazł innowacyjne rozwiązanie na tę bolączkę kierowców. Opracowany przez studentów system został nagrodzony podczas zeszłorocznej edycji konkursu Tech4Good, który organizuje firma Huawei. Konkurs jest częścią programu edukacyjnego Huawei Seeds for The Future, nad którym patronat objął Focus.pl. Startup Sensideer, którego twórcami są […]

W podróży samochodem najważniejsze jest bezpieczeństwo, a ono nie zawsze jest zagwarantowane. Zwłaszcza jeśli droga nie należy do najbardziej komfortowych do przebycia. Na całym świecie są setki dróg i autostrad, podróż którymi nie należy do spokojnych. Poznajmy 7 subiektywnie wybranych przykładów dróg ze świata, którymi jazda wywoła u nas zastrzyk adrenaliny. Czy w Polsce również […]

Globalne temperatury na Ziemi rosną i nic nie wskazuje na to, by sytuacja miała się zmienić. W 2100 roku średnia temperatura będzie o 1,1 do 5,4 stopnia Celsjusza wyższa niż obecnie. Jak się okazuje, jedną z wielu dziedzin dotkniętych tymi zmianami będzie praca. Jak wyjaśnia George Havenith z Uniwersytetu Loughborough, jego zespół zajął się badaniami […]

Naukowcy związani z Sandia Labs postanowili wyjaśnić bardzo istotną kwestię: ich celem było sprawdzenie, jaką żywotność mają panele słoneczne. Badania w tej sprawie potrwały pięć lat i dotyczyły 834 modułów fotowoltaicznych. Należały one do trzynastu różnych typów dostarczonych przez siedmiu producentów. Szczegóły na temat przeprowadzonych eksperymentów zaprezentowano na łamach Progres in Photovoltaics. Trzeba przyznać, że […]

W czasach gdy kobiety rzadko docierały na szczyty władzy, Eleonora Akwitańska była jednym z najwybitniejszych politycznych strategów. U boku męża, którego sama (!) wybrała, próbowała stworzyć wielkie imperium Na początku 1152 roku europejskie dwory obiegła zaskakująca wieść. Papież anulował małżeństwo króla i królowej Francji. Złośliwa plotka głosiła, że wcześniej niewierna małżonka przyprawiła Ludwikowi rogi… z […]