Archeolodzy prowadzący swoje badania na greckiej wyspie Kreta natrafili na budowlę sprzed tysięcy lat. Starożytny odeon pamięta czasy rzymskie. Dokładniej rzecz ujmując, został on znaleziony na terenie Lissos, miasta położonego na terenie południowo-zachodniego wybrzeża Krety. Już wcześniej było jasne, że Lissos było ważnym przystankiem na śródziemnomorskich szlakach handlowych. Tamtejsze budowle zachowały się w stosunkowo dobrym […]

Niewiele jest symbolicznych dat związanych z obserwacjami zmian lądolodu na Antarktydzie, ale o słynnym „pęknięciu Halloween” jest mowa niemal co roku. Przynosi ono wiele obaw co do tego, czy olbrzymi fragment lodu oderwie się od kontynentu i jakie skutki to przyniesie. „Pęknięcie Halloween” (ang. Halloween Crack) pierwszy raz zostało zaobserwowane 31 października 2016 roku. Znajduje […]

Pokryta teflonem patelnia z nawet niewielkim pęknięciem, może uwalniać nawet 9000 szkodliwych cząsteczek – najpierw do żywności, a docelowo także naszych ciał. Badanie to potwierdza, jak ważne jest dbanie o odpowiednią kondycję naszych naczyń kuchennych. Teflon to materiał, którego bardzo często używa się do powlekania patelni aluminiowych i praktycznie nie ma domu, w którym takowej […]

Obszar Górnego Tygrysu od tysięcy lat był zamieszkany przez różne społeczności ludzkie. Najnowsza analiza genomów pobranych ze szczątków osób żyjących w tym regionie w okresie prehistorycznym ujawniła, że obszar ten był zamieszkały przez bardzo różne społeczności o rozmaitym pochodzeniu. Czy Górny Tygrys jest owym miejscem, gdzie naprawdę mieszały się języki i można było czuć się […]

Jak wyglądało zderzenie starożytnego ludu Etrusków z kulturą łacińską ponad 2000 lat temu? Początkowo sądzono, że Etruskowie zostali podbici w wyniku wojen przez Imperium Rzymskie. Najnowsze odkrycie z Toskanii prezentuje dowody na zupełnie inne relacje Etrusków i Rzymian. Czyżby jednak zetknięcie dwóch kultur zachodziło w pokojowej atmosferze? W mule znajdującym się na dnie starożytnych źródeł […]

Orężem Wu Zetian były inteligencja, seks i zimna krew. W walce o chiński tron okazała się równie brutalna jak jej poprzednicy – mężczyźni. Ale za jej rządów Chiny kwitły Odznaczała się niezwykłą urodą, zręcznością i inteligencją. Jej losy zmieniały się jak w kalejdoskopie: była nałożnicą cesarza, mniszką w klasztorze buddyjskim, żoną następcy tronu, matką kolejnych cesarzy… Utrzymywała się […]

Szczątki liczące około dwóch tysięcy lat zostały zbadane przez naukowców z Warsaw Mummy Project. W ten sposób udało im się zrekonstruować twarz kobiety, która zmarła w 28. tygodniu ciąży, mając wtedy od 20 do 30 lat. Nasze kości, a czaszka w szczególności, dostarczają wielu informacji o twarzy danego osobnika. Choć nie można jej uznać za […]

Psy chętnie zjadają to, co trafi do ich misek z naszych stołów. Tylko czy takie podejście do kwestii karmienia czworonogów jest odpowiednie? Jak twierdzą autorzy badania dostępnego w Journal of Animal Science, niektóre rodzaje ludzkiego jedzenia mogą być dla psa nawet bardziej przystępne niż sucha karma. Jedną z kluczowych konsekwencji wprowadzenia takiego jadłospisu będzie… ograniczenie […]

Włochy i kraje Półwyspu Bałkańskiego w środę 9 listopada odczuły silne wstrząsy o magnitudzie 5,6 w skali Richtera. Trzęsienie ziemi najbardziej odczuwalne było na półwyspie Apenińskim. To nie pierwsze uderzenie żywiołu w tym miejscu w ciągu ostatnich lat. Dlaczego tak się dzieje? Relatywnie silne trzęsienie ziemi miało miejsce we Włoszech 9 listopada o godzinie 7:07. […]

Nazistowska propaganda opierała się między innymi na kwestiach językowych. Za ich pośrednictwem Niemcy przeprowadzili ludobójstwo, którego ofiarami padły miliony ludzi. Jaką rolę odegrał w tym przypadku język? Możemy się tego dowiedzieć dzięki wynikom badań zamieszczonym w PLOS ONE. Ich autorzy, wywodzący się ze Stanford Graduate School of Business oraz Uniwersytetu w Tel Awiwie, opisują, jak […]

Brytyjscy naukowcy namierzyli najstarsze szczątki planetarne w naszej galaktyce. Nowe badania określają wiek białego karła na ponad 10 mld lat, co oznacza, że jest to jedna z najstarszych martwych gwiazd z rozwiniętym układem planetarnym, jakie znamy. Zespół uczonych z Uniwersytetu w Warwick zidentyfikował najstarszy martwy układ planetarny w naszej galaktyce. Wyniki opublikowane w Monthly Notices […]

Ciągłą niewiadomą dla świata naukowego są wydarzenia Miyake, których znaki znajdujemy w słojach drzew sprzed tysięcy lat. Prawdopodobną przyczyną nagłej zmiany zawartości radiowęgla w pniach drzew na całym świecie mogły być wielkie burze słoneczne. Najnowsze badania dokładają jednak więcej niewiadomych, niż rozwiązują jedną z najciekawszych zagadek ostatnich lat. Wydarzenia Miyake zostały po raz pierwszy odkryte […]

Niesporczaki nadal zaskakują naukowców. W Finlandii znaleziono zupełnie nowy gatunek, który pogłębia naszą wiedzę o tych niezwykłych stworzeniach. Niesporczaki to pospolite, niewielkie bezkręgowce, które zasiedlają rozmaite siedliska, głównie wodne lub wilgotne. Znamy ponad 1000 gatunków niesporczaków, ale co chwilę odkrywamy nowy. Naukowcy z Wydziału Nauk Biologicznych i Środowiskowych Uniwersytetu w Jyväskylä taki właśnie opisali i […]

Odkryto pierwsze zdanie zapisane w języku kananejskim. Była to prośba dotycząca wyplenienia wszy z brody. Alfabet wynaleziono ok. 1800 r. p.n.e. Jako pierwsi używali go Kananejczycy – starożytny lud zamieszkujący ziemie dzisiejszego Izraela, Palestyny, Libanu, Syrii i Jordanii. Według Biblii, Kananejczycy pochodzili od Kanaana, syna Chana, i stworzyli kulturę, która w ogromnym stopniu wpłynęła nie […]

Fuzja jądrowa, gdyby tylko jej dodatni bilans energetyczny był możliwy do utrzymania przez dłuższy czas, mogłaby rozwiązać dużą część problemów, z jakimi zmaga się ludzkość. Bez przełomu nie uda się tego jednak zrobić. Kluczową rolę w prowadzonych badaniach odgrywa tokamak, czyli urządzenie do fuzji jądrowej kształtem podobne nieco do obwarzanka. Do wytworzenia pola magnetycznego kontrolującego […]

Nasi przodkowie w dość komiczny sposób wyjaśniali sposób działania kompasów. Historia ta sięga czasów Gerarda Merkatora, jednego z twórców współczesnej kartografii. To właśnie Merkatorowi zawdzięczamy najpopularniejsze odwzorowanie ziemskich kontynentów. Trzeba jednak podkreślić, że mapy sprzed setek lat były, delikatnie mówiąc, nietypowe. Ich autorzy nie stronili od nanoszenia na swoje dzieła dość niecodziennych pozycji, opisujących na […]

Choroba Alzheimera to postępujące zaburzenie, w wyniku którego dochodzi do degradacji neuronów. Nie ma na nią lekarstwa, ale dzięki różnym sposobom można spowolnić pogorszenie pamięci. Jednym z nich jest muzyka. Na chorobę Alzheimera na świecie choruje nawet 20 mln ludzi – w Polsce jest ich ponad 350 tys. Jeżeli doliczymy do tego inne formy otępienia, […]

Ponad trzydzieści lat temu w Alpach znaleziono szczątki człowieka zmarłego około 3300 roku p.n.e. Doczekał się on przydomku Ötzi i był również nazywany człowiekiem lodu. Naukowcy twierdzą, że tego typu znalezisk będzie więcej. Wszystko przez zmiany klimatu prowadzące do coraz poważniejszego topnienia lodowców. Na pierwszy rzut oka mogłoby się to wydawać świetną wiadomością, wszak moglibyśmy […]

Młode muszki owocowe z rodzaju Pelmatops mają peryskopowe oczy – wyglądają jakby dosłownie “wyskakiwały” z ich głów. Jak to możliwe? Zmiany anatomiczne związane z dojrzewaniem u ludzi często są zbyt gwałtowne i nieoczekiwane. W świecie owadów dochodzi jednak do znacznie bardziej spektakularnych transformacji, często niespotykanych wśród innych zwierząt. Dorosłe muszki owocowe z rodzaju Pelmatops mają […]

Pod świątynią w mieście Taposiris Magna, na zachód od Aleksandrii, odkryto tunel o długości ponad 1,3 km. Naukowcy podejrzewają, że może on prowadzić do poszukiwanego od dawna grobowca królowej Kleopatry. Taposiris Magna to starożytny port nad Morzem Śródziemnym, oddalony ok. 45 km od Aleksandrii. Założył go Ptolemeusz II, a w czasach świetności był ważnym ośrodkiem […]

Oksytocyna wykazuje silne właściwości regeneracyjne serca. To pierwsza taka obserwacja w historii i nieznana wcześniej funkcja tego hormonu. Oksytocyna to hormon peptydowy złożony z 9 aminokwasów spiętych mostkiem dwusiarczkowym. Jest wytwarzana w jądrze przykomorowym i nadwzrokowym podwzgórza, a następnie przekazywana do tylnego płata przysadki (tam też jest magazynowana). Oksytocyna jest wyjątkowo “popularnym” hormonem. Pomijając stricte […]

Okazuje się, że ludowe opowieści przekazywane między pokoleniami mają w sobie więcej faktów niż mogłoby się wydawać. Potwierdzają to badania obejmujące trzy historyczne zaćmienia. Za przeprowadzonymi analizami stoją naukowcy z Uniwersytetu Nagoya, Japońskiego Narodowego Obserwatorium Astronomicznego i Uniwersytetu Handlowego Otaru. To właśnie utworzony przez nich zespół zaprezentował swoje dokonania na łamach Publications of the Astronomical […]

57 procent dorosłych osób zazwyczaj wstaje z łóżka dopiero po powtórnym budziku, czyli innymi słowy, po wciśnięciu co najmniej jednej “drzemki”. Co tego typu działania oznaczają dla naszego organizmu? Mogłoby się wydawać, że wyrywanie ze snu w celu zapewnienia sobie kilku dodatkowych minut wątpliwej jakości odpoczynku nie przyniesie niczego dobrego. Możemy zaburzyć swój rytm snu, […]

Tatuowanie ciała mogłoby się kojarzyć z czasami współczesnymi, jednak dokonania archeologów pokazują, że jest to praktyka znacznie starsza. Nowe dowody w tej sprawie sięgają okresu sprzed ponad trzech tysięcy lat. Archeolodzy prowadzili swoje badania na terenie stanowiska archeologicznego Deir el-Medina. To właśnie tam zespół kierowany przez Anne Austin i Marie-Lys Arnette natrafił na dowody sugerujące, […]