Na afrykańskiej Wyspie Książęcej znaleziono nieznany wcześniej gatunek sowy. Ptak nazwany Otus bikegila może już wkrótce trafić do czerwonej księgi gatunków zagrożonych. Wyspa Książęca to wyspa wulkaniczna na Oceanie Atlantyckim, w Zatoce Gwinejskiej, która zajmuje powierzchnię 142 km2, czyli obszar ok. cztery razy większy od nowojorskiego Central Parku. W lasach deszczowych tej wyspy odkryto nowy […]

Pierwsza na świecie terapia genowa w leczeniu cukrzycy typu 1 jest już na etapie badań klinicznych. Jej celem będzie przeszczepienie genetycznie zmodyfikowanych komórek beta wysp trzustkowych, które produkują insulinę. Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, która ma poważne długoterminowe skutki zdrowotne, w tym uszkodzenie oczu, nerwów, choroby nerek i mniejszą średnią długość życia. Zaatakowany organizm […]

Wyniki analiz zamieszczone w Science Advances pozwalają lepiej zrozumieć proces rozprzestrzeniania się teorii spiskowych oraz to, jakich argumentów używają zazwyczaj ich zwolennicy. W ostatnim czasie ci ostatni mają rozległe pole do popisu, choć nie da się ukryć, że światowe wydarzenia w minionych latach również sprzyjają tworzeniu różnego rodzaju teorii. Oczywiście samo zjawisko nie jest nowe […]

Przez długi czas dominującą hipotezą dotyczącą wyginięcia neandertalczyków była ta, która brała pod uwagę zbrojny konflikt z naszym gatunkiem. Okazuje się, że choć Homo sapiens faktycznie mógł się do tego przyczynić, to w nieco inny sposób. Około 2% genomu wszystkich żyjących poza Afryką ludzi pochodzi od neandertalczyków. Autorzy publikacji, która trafiły na łamy PalaeoAnthropology twierdzą […]

Do tej pory nie udało się naukowcom znaleźć takiego miejsca na świecie, które potwierdzałoby na podstawie danych, że poziom morza się podnosi wskutek dostawy wód z topniejących lodowców. Sytuacja się zmieniła, odkąd naukowcy odkryli niemal 100 proc. zależność pomiędzy fluktuacją poziomu morza i objętości lądolodu. Gdzie znajduje się ten twardy dowód na tzw. odcisk palca […]

Na liście krajów słynących z kraterów uderzeniowych wymienia się przede wszystkim Stany Zjednoczone, Kanadę, Rosję czy Australię. Teraz można do niej dopisać kolejną pozycję, tym razem ze Starego Kontynentu. Juan Antonio Sánchez Garrido twierdzi bowiem, że to, co odnalazł, to krater uderzeniowy. Znajduje się on na południu Hiszpanii, w prowincji Almería. Jak do tej pory […]

W Gwatemali odkryto naczynia ceramiczne, ludzkie groby i kule z hiszpańskich pistoletów. Odnaleziono je w Tayasal, ostatnim mieście Majów, które oparło się europejskim zdobywcom. Wykopaliska w Tayasal rozpoczęto w czerwcu 2021 r. Majowie po raz pierwszy osiedlili się tutaj w 900 r. p.n.e. w okresie preklasycznym. Tayasal jest uważane za ostatnie miasto Majów, które poddało […]

Historia ewolucji gadów łuskonośnych, czyli rzędu obejmującego węże, amfisbeny i jaszczurki, nadal jest słabo poznana. Wiele skamieniałości jest fragmentarycznych i nie dostarcza pełni informacji o tym, jak się rozwinęły poszczególne grupy zwierząt. Odkrycie Bellairsia gracilis na szkockiej wyspie Skye rzuca nowe światło, o czym dowiadujemy się z badań polskiego uczonego z Warszawy. Na łamach Nature […]

Naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali twierdzą, że udało im się wymyślić nowy sposób mierzenia czasu, który nie wymaga precyzyjnego punktu wyjścia. O szczegółach swoich dokonań badacze piszą na łamach Physical Review Research. Kluczową rolę w całej sprawie odegrały eksperymenty poświęcone tzw. atomom rydbergowskim. Takim mianem określa się atomy z co najmniej jednym wzbudzonym elektronem osiągającym […]

Mount Edgecumbe to alaskański wulkan, który pozostawał uśpiony przez około osiemset lat. Wygląda jednak na to, że drzemka dobiegła końca. To fatalna wiadomość dla ludzi z okolicznych miast, między innymi liczącej około ośmiu tysięcy mieszkańców miejscowości Sitka. Jak się okazuje, w kwietniu tego roku Mount Edgecumbe doświadczył niewielkich trzęsień ziemi, co zwróciło uwagę naukowców, którzy […]

Plansza Ouija, bohaterowie sceptycznie podchodzący do jej paranormalnych właściwości i… akcja się rozkręca. Brzmi jak typowy hollywoodzki horror. Na ile jednak możemy traktować tego typu historie z powagą? Sprawą zajmuje się Megan Kenny z Sheffield Hallam University, która opisuje, jak zainteresowanie spirytyzmem oraz zjawiskami paranormalnymi spadało i rosło na przestrzeni lat. Jak się okazuje, początki […]

Nowa ryba głębinowa należąca do rodziny dennikowatych została znaleziona w Rowie Atakamskim. Odkrycie nowego gatunku w takim miejscu może pomóc zrozumieć nam, na jakich głębokościach istnieje życie. Rów Atakamski to rów oceaniczny we wschodniej części dna Oceanu Spokojnego, rozciągający się ok. 160 km od zachodnich brzegów Ameryki Południowej. Ma długość ok. 5900 km (najdłuższy na […]

W warunkach naturalnych powstała hybryda dwóch powszechnie występujących wirusów oddechowych. Nowy patogen jest zdolny do unikania ludzkiego systemu odpornościowego i infekowania komórek płuc. Po raz pierwszy w historii zaobserwowano takie zjawisko. Od początku pandemii COVID-19 naukowcy z całego świata ostrzegają, że współzakażenia (tzw. koinfekcje) są niezwykle groźne i mogą prowadzić do znacznie gorszych objawów u […]

Pustynia raczej nie kojarzy się z roślinnością, jednak w przypadku Namib zlokalizowanej w południowo-zachodniej Afryce jest nieco inaczej. Można tam spotkać zagadkowe kręgi. Pokryty nimi obszar znajduje się 80 do 140 kilometrów w głąb lądu od wybrzeża Namibii. Tamtejsze struktury można dostrzec z daleka, a prawdopodobnie najbardziej niesamowity jest w ich przypadku wysoki stopień uporządkowania. […]

Jeśli mieliście kiedyś do czynienia z jaszczurkami, to zapewne rzuciła Wam się w oczy skłonność tych zwierząt do wykonywania ruchów przypominających pompki. Co stoi za tym fenomenem? Jak się okazuje, wcale nie chodzi o utrzymanie sprawności fizycznej, a przyczyn może być kilka. Wśród nich wymienia się na przykład próby samców jaszczurek mające na celu przybranie […]

Począwszy od połowy XVII w., Polska zalewała świat kolejnymi falami uchodźców. Zawsze mieli problemy z asymilacją, w nowych ojczyznach tworzyli zwykle margines społeczny, a najżyczliwiej przyjmowano ich w krajach odmiennych kulturowo. Pierwsze tabory ruszyły jesienią. Cztery kolumny, w każdej po 200 wozów, wiozących rodziny z dorobkiem, który mógł się pomieścić na takiej przestrzeni. Pięćset osób dotarło do […]

Statek Skaftö wybudowany w XV wieku, którego wrak odnaleziono blisko 20 lat temu, płynął najpewniej z portu w Gdańsku, transportując wiele cennych surowców na pokładzie. Dopiero po latach dowiedzieliśmy, jaki sekret skrywał słynny wrak szwedzkiego statku. Naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu przeprowadzili analizę ładunku, jaki transportował średniowieczny statek Skaftö, który zatonął w pobliżu Lysekil w […]

Calakmul było jednym z największych miast Majów, a wśród jego symboli znajdowała się głowa węża. Korzystając z technologii znanej jako LiDAR (Light Detection and Ranging) naukowcy byli w stanie zebrać nowe informacje na jego temat. Historycy wiedzą, że Calakmul w okresie klasycznym rywalizowało z leżącym na terenie dzisiejszej Gwatemali miastem Tikál. W szczytowym okresie rozwoju […]

Tereny dzisiejszego Iraku były przed wieloma wiekami kolebką niejednej starożytnej cywilizacji. W trudnych warunkach panujących w tym kraju niezwykle ciężko o kolejne odkrycia archeologiczne. Tym bardziej cieszy, kiedy do takiego dochodzi. W ostatnich dniach w północnym Iraku, na terenie Mosulu natrafiono na płaskorzeźby liczące aż 2700 lat! Jak donosi Associated Press, w ostatnich dniach doszło […]

Hybrydy to połączenia gatunków (zwykle blisko spokrewnionych), które nie zdarzają się na co dzień. W świecie przyrody są dość powszechne, bo często zwiększają pule genowe populacji, a do tworzenia innych przyczynia się człowiek. Po co to wszystko? Kunga – zwierzę podobne do osła wykorzystywane przez władców z epoki brązu jest prawdopodobnie najstarszą znaną hybrydą międzygatunkową […]

Czy na Marsie dochodzi do trzęsień ziemi? Czy na Czerwoną Planetę nadal spadają meteoryty? Na te dwa pytania w końcu możemy odpowiedzieć twierdząco. Najnowsze badania ukazują, że Mars jest bardziej aktywną planetą, niż sądziła nauka. NASA InSight Mars od lat bada powierzchnię Czerwonej Planety. Lądownik został specjalnie wyposażony w instrumenty nasłuchujące aktywności sejsmicznej na Marsie. […]

Nie tylko superwulkan Yellowstone stanowi obszar badań naukowców na terenie najstarszego parku narodowego na świecie. Najnowocześniejsza aparatura zlokalizowała w tym obszarze ponad 1000 osuwisk, które udowadniają, że spora część parku znajduje się lub znajdowała się w przeszłości w ruchu. Rzeźba terenu Parku Narodowego Yellowstone nieczęsto bywa przedmiotem analiz badaczy. Zazwyczaj znajdująca się w tym miejscu […]

Czeski rolnik zajmujący się uprawą buraków cukrowych odnalazł arkusz złota, który okazał się pochodzić sprzed niemal 2500 lat. Artefakt ten, choć brudny, to zachował się w zaskakująco dobrym stanie. Znalazca chciał pozostać anonimowy, ale jednocześnie podzielił się zdjęciami odnalezionego przedmiotu z archeologami z Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie. Jak opisują pracownicy tej placówki, artefakt ma […]

Bez zaufania trudno byłoby tworzyć jakiekolwiek więzi, bez względu na to, czy chodzi o rodzinę, związki czy przyjaźnie. Nie każdy jest oczywiście godny zaufania, choć dostrzeżenie tego może być bardzo trudne. Nick Hobson wyjaśnia, na co powinniśmy zwracać uwagę, jeśli chcemy unikać zagrożeń. Chodzi o niewerbalne wskazówki, które powinny dać nam do myślenia w czasie […]