Wczesną jesienią roku 1797 w Pekinie pojawiła się licząca kilkaset osób grupa cudzoziemców, których dziwaczne ubrania i zachowanie budziły szczery ubaw miejscowej ludności. Sami zainteresowani nie widzieli w sobie nic śmiesznego – byli bowiem członkami świty lorda George’a Macartneya, przedstawiciela brytyjskiej korony, wysłanego do Państwa Środka, by objąć stanowisko pierwszego ambasadora Wielkiej Brytanii w tym […]

Z profesorem Jakubem Politem z Instytutu Historii UJ, specjalistą od dziejów Azji Wschodniej w XX wieku, autorem  książki Pod wiatr. Czang Kaj-szek 1887 – 1975, rozmawia Łukasz Czarnecki Panie Profesorze, najbardziej rozpoznawalną na zachodzie postacią związaną z burzliwą dwudziestowieczną historią Chin pozostaje Mao Zedong. Choć twórca Chińskiej Republiki Ludowej był szalonym tyranem odpowiedzialnym za największe […]

Metale szlachetne takie jak złoto są niezwykle popularne w jubilerstwie i od dawna stanowią nieodłączny element tworzenia biżuterii. Rod, choć znacznie droższy, ma zupełnie inne zastosowanie. O ile jeden gram złota kosztuje obecnie około 260 złotych, tak za gram rodu przyszłoby nam zapłacić ponad 1500 złotych. To mniej więcej sześciokrotny wzrost! Skąd taka różnica? Bierze […]

Idea czterodniowego tygodnia pracy ma wielu zwolenników, ale i zaskakująco liczne grono przeciwników. Ci drudzy często twierdzą, że taka organizacja pracy może prowadzić do spadku produktywności. Ile w tym prawdy? Czterodniowy tydzień pracy zamiast klasycznego, pięciodniowego, może się dla niektórych wydawać równie dużym szokiem, jak dawniej idea skrócenia czasu pracy z 90 godzin do 40. […]

Mekka turystów, czołowa atrakcja kraju i symbol historii. Taka jest Wenecja. Miasto zlokalizowane na wysepkach w środku laguny niestety boryka się z wieloma problemami natury społecznej, demograficznej, gospodarczej, ale również pada ofiarą zmian klimatu i nieprzewidywalnej pogody. Ostatnie dni przynoszą z Włoch informacje o tym, że Wenecja wysycha. Zresztą wystarczy spojrzeć na zdjęcia. Wenecja słynie […]

Grecja słynie z archeologicznych bogactw, choć tylko część z nich zyskała ogromny rozgłos. Pawlopetri, czyli najstarsze zatopione miasto, wydaje się nieco pomijane. Do jego odnalezienia doszło w 1967 roku, kiedy na greckie wyspy wybrali się naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge, którzy rok później zidentyfikowali ruiny i określili, z czym dokładnie mają do czynienia. Niestety, na […]

Dzisiaj dziobaki są symbolem Australii i żyją tylko na tym kontynencie. Ale nie zawsze tak było. Prehistoryczne stekowce były obecne w Ameryce Południowej 8 mln lat wcześniej niż dotychczas sądzono i żyły w czasach dinozaurów. Skamieniałości wskazują, że stekowce były obecne w Ameryce Południowej 8 mln lat wcześniej, niż sugerowały poprzednie badania. Starożytny krewny dziobaka […]

Psy żyjące w Strefie Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nie są normalne. Nie wszystkie anomalie genetyczne można wyjaśnić ekspozycją na promieniowanie. Czyżby to oznaczało, że wysyciły nowe mechanizmy pozwalające na przetrwanie w środowiskach ekstremalnych? Wiosną 1986 r. ludzie uciekali w pośpiechu z terenów skażonych w wyniku katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Porzucali swoje domy, majątki […]

Znana i ceniona od wieków. Przyjemna, relaksująca, wykorzystywana w leczeniu różnych schorzeń – od demencji, przez depresję, po zmniejszanie bólu. Poprawia też nastrój i redukuje napięcie. O korzystnym dla zdrowia wpływie muzykoterapii mówią eksperci z najlepszego holistycznego hotelu SPA w Polsce.   Pozytywne działanie muzyki było znane już w Starożytności. W czasach współczesnych jej leczniczy […]

W Chile dokonano niezwykłego odkrycia. Archeolodzy prowadzący wykopaliska w Quintero trafili na ślady wymarłych gatunków. Mogą być ich nawet setki, chociaż niezbędne są dokładniejsze badania. Podczas ostatniej epoki lodowcowej (ok. 24-17 tys. lat temu) przestrzeń morska zajmowana przez Zatokę Quintero była pokryta bagnami, które sięgały znacznie dalej niż obecna linia brzegowa. To właśnie tutaj mieszkało […]

Pająk nazywany powszechnie szlachetną fałszywą wdową jest niebezpieczny dla ludzi. O tym, że często atakuje ofiary znacznie większe od siebie przekonali się na własne oczy naukowcy, którzy nagrali moment jego ataku na ryjówkę malutką. Szlachetna fałszywa wdowa (Steatoda nobilis) to pająk powierzchownie przypominający i często mylony z czarną wdową oraz innymi gatunkami z rodzaju Latrodectus. […]

Powszechnie mówi się, że człowiek pochodzi od małpy, lecz nie jest to prawdą, ponieważ dzielimy z małpami jedynie wspólnego przodka. Naszymi bezpośrednimi, bardzo odległymi przodkami są natomiast ryby. Głos w tej sprawie zabrał Chris Organ z Uniwersytetu w Reading. Jak wyjaśnia, ludzie, niedźwiedzie, jaszczurki, kolibry czy tyranozaury – wraz z wieloma innymi zwierzętami – są […]

Przedstawiciele Uniwersytetu w Tokio postanowili wyjaśnić, jak ludzie wykorzystują emotikony do odzwierciedlania emocji w czasie internetowych rozmów. Wyniki przeprowadzonych analiz zostały zaprezentowane na łamach Frontiers in Psychology. Wyciągnięte wnioski nie będą zaskakujące, szczególnie dla osób, którym zdarza się tłumić negatywne emocje w codziennym życiu i w zamian pokazywać “zadowoloną twarz”. Oczywiście takie zachowania mogą odbić […]

Film „Heimkehr” usprawiedliwiał hitlerowskie zbrodnie w „bandyckiej” Polsce. Mimo to zagrali w tym propagandowym „dziele” także polscy aktorzy… Nazywany w III Rzeszy Filmem Narodu, dziś „Heimkehr” przysparza Niemcom tylko problemów. Przekonała się o tym niedawno jedna z polskich stacji, która miała zamiar wyemitować ten obraz z odpowiednim komentarzem historyków. Telewizja chciała w ten sposób wyjść naprzeciw oczekiwaniom widzów i pokazać film […]

Runy, czyli alfabet runiczny, były wykorzystywane w średniowieczu wraz z alfabetem rzymskim. Do tej pory panowało jednak przekonanie, że były one swego rodzaju uproszczoną, ustną wersją języka pisanego. Dzięki ostatnim badaniom możemy się przekonać, że niekoniecznie musiało tak być. Johan Bollaert z Uniwersytetu w Oslo przeanalizował język pisany używany w norweskich inskrypcjach wywodzących się z […]

Na fasadzie hipermarketu Walmart w Arkansad został znaleziony gigantyczny owad, który żył na Ziemi w czasach dinozaurów. Uczonym wydawało się, że ten gatunek już dawno temu wyginął. Polystoechotes punctata jest owadem z rodziny Ithonidae, który w przeszłości był rozpowszechniony w całej Ameryce Północnej, ale w tajemniczych okolicznościach zniknął w latach 50. ubiegłego wieku. Znalezisko w […]

Ta tajemnica spędzała sen z powiek naukowcom przez 50 lat. Wreszcie ją rozwiązaliśmy i wiemy, dlaczego ziemskie półkule wyglądają na identycznie jasne, gdy są oglądane z kosmosu, mimo iż na pozór nie powinny. Mało kto miał taką okazję, ale można wierzyć zdjęciom satelitarnym. Gdy patrzymy na Ziemię z kosmosu, obie półkule – północna i południowa […]

Leonardo ma na koncie niemało dzieł i odkryć. Jeszcze więcej zaczął i… rozdłubał. Ale o tym nikt nie wspomina. Da Vinci był bowiem mistrzem autopromocji! Malarz, rzeźbiarz, architekt, teoretyk sztuki, inżynier, matematyk, anatom, geolog, przyrodnik, muzyk, pisarz, filozof, odkrywca, wynalazca – autorzy encyklopedycznych biogramów Leonarda da Vinci prześcigają się w wyliczaniu dziedzin, w których „najwszechstronniej […]

Ekstrawaganckie ciżemki i niezwykłe zapięcia to znaki rozpoznawcze „polskiej” mody na Zachodzie. Ale czy faktycznie nowinki te pochodziły znad Wisły? Przez stulecia na zmiany mody wpływała sytuacja w stosunkach międzynarodowych i ruchy na politycznej szachownicy. Ubiory z jednych krajów pojawiały się w innych, były tam przyswajane, pobudzały fantazję, dostarczały pretekstu dla ekstrawagancji. Nazwy różnych historycznych […]

Dzielny rycerz z patriotycznych czytanek dla harcerzy spędził większość kariery… walcząc za pieniądze jako najemnik. Zdobył ogromny majątek, służąc głównie w armii wroga Polski – Zygmunta Luksemburskiego. „Zawisza był jak Agnieszka Radwańska. Miał talent i potrafił go wykorzystać, dorabiając się fortuny i uzyskując międzynarodowy rozgłos – mówi „Focusowi Historia” prof. Beata Możejko, mediewistka z Uniwersytetu Gdańskiego. – I wbrew […]

Wyspa Runit, nazywana też nuklearną trumną, stanowi jedno z najmniej przyjemnych miejsc do życia. Składowane są tam bowiem odpady pochodzące z niemal siedemdziesięciu prób atomowych. Testy te przeprowadzono w latach 1946-1958 i obejmowały one 67 bomb zrzuconych na atole Bikini oraz Enewetak. Ekologiczna świadomość ówczesnego społeczeństwa była na tyle niska, że dopiero po czasie zdano […]

Autyzm ma podłoże neurologiczne i choć nie jest chorobą, to może utrudniać codzienne funkcjonowanie. Badając pracę mózgu u osób z tą przypadłością naukowcy doszli do interesujących wniosków. Ustalenia na ten temat zostały zamieszczone na łamach Journal of Neuroscience i odnoszą się do osłabionego przetwarzania wizualnych informacji zwrotnych u dzieci ze spektrum autyzmu. Przeprowadzone eksperymenty obejmowały […]

Dzięki działaniom archeologów poznaliśmy tajniki jazdy konnej uprawianej przez naszych odległych przodków, którzy przecierali szlaki w tym zakresie.  W toku badań naukowcy przeanalizowali 217 szkieletów ze stepu pontyjsko-kaspijskiego, obszaru zlokalizowanego między Bułgarią i Kazachstanem. Celem było wyjaśnienie, kiedy ludzie zaczęli uprawiać jazdę konną. Do jakich wniosków doszedł Martin Trautmann z Uniwersytetu Helsińskiego i jego współpracownicy? […]

Czarna pleśń opanowała hrabstwo Lincoln w amerykańskim stanie Tennessee. To nie scena rodem z serialu “The Last of Us”, a skutek uboczny procesu produkcji whiskey. Mieszkańcy hrabstwa Lincoln w Tennessee mają już dość “czarnej sadzy” rozprzestrzeniającej się po okolicy. Pokrywa ona dosłownie wszystko – samochody, domy, meble ogrodowe, huśtawki i budynki – a koszty ich […]