Wyjątkowy, nowy minerał został odkryty przez polskich naukowców z Uniwersytetu Śląskiego. Znaleziono go w próbkach skał z Jordanii i jak go przedstawiają odkrywcy, jest swoistym ziemskim „meteorytowym” minerałem. Poznajmy go z bliższa. Podobnie jak odkrywane są nowe gatunki zwierząt i roślin, tak samo cały czas geolodzy napotykają na nowe minerały, które są formalnie zatwierdzanie przez […]

Polscy naukowcy opracowali nową metodę do produkcji kruszywa drogowego z odpadów. Nie bazuje ona na technologiach termicznych, jest tańsza, a przy tym również ekologiczna, ponieważ wpisuje się w charakter gospodarki o obiegu zamkniętym. Przyjrzyjmy się tej metodzie, która zresztą została ostatnio nagrodzona w konkursie Innowator Śląska. Naukowcy z Głównego Instytutu Górniczego w Katowicach opracowali nową […]

Krzemienny grot włóczni bez żadnych śladów użytkowania – na takie znalezisko natrafiła mieszkanka Lubelszczyzny na początku listopada. Odkryciem od razu zajęli się eksperci z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Z czym dokładnie mamy do czynienia? Lubelszczyzna jest bogata w liczne znaleziska archeologiczne – zarówno takie pochodzące z epok nowożytnych, jak również sięgające swoim wiekiem aż do […]

Kiedy wyobrażamy sobie jajo dinozaura, najczęściej mamy na myśli ogromną, owalną, wapienną strukturę, w której znajduje się mały gad czekający na wyklucie. Najnowsze znalezisko z Chin w większości potwierdza nasze przypuszczenia, ale pod pewnymi względami wywraca też naukowe myślenie do góry nogami. Naukowcy z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii Chińskiej Akademii Nauk opublikowali w National […]

Odkryto sześć nowych gatunków chrząszczy żyjących w Ameryce Południowej. Jeden z nich posiada nietypowy kształt męskiego organu rozrodczego – przypomina on otwieracz do butelek. Odkrywcy postanowili nadać nazwę tym stawonogom pochodzącą od znanej marki browarniczej w Danii. Naukowcy z Uniwersytetu w Kopenhadze odkryli sześć nowych gatunków chrząszczy należących do rodzaju Loncovilius, o czym napisali artykuł […]

Chłodniejsza pora roku w Polsce charakteryzuje się większym niż zazwyczaj występowaniem smogu w miastach. Jakość powietrza, co prawda, polepsza się już nad Wisłą, ale niestety są na świecie kraje, w których sytuacja staje się coraz bardziej krytyczna. Na ten temat mogą coś powiedzieć mieszkańcy Indii. Delhi jest stolicą Indii, która w okresie od października do […]

Jak badać działanie zmysłów u dinozaurów? Jest to niezwykle karkołomne zadanie dla paleontologów, którzy bazują jedynie na materiale skalnym i nie mają dostępu do tkanek miękkich tych wymarłych zwierząt. Jednemu badaczowi udało się odkryć zaskakujące fakty na temat pewnego tescelozaura – jakimi zmysłami wyróżniał się ten gad spośród innych? W Muzeum Nauk Przyrodniczych Karoliny Północnej […]

Wyjątkowo duży odsetek Polaków cierpi na zespół stresu pourazowego (PTSD) w porównaniu do innych narodowości. Polscy naukowcy upatrują się przyczyn tego stanu rzeczy w braku przepracowania traumy z czasów II wojny światowej, w związku z czym zostaje ona przekazywana kolejnym pokoleniom. Pod kierownictwem prof. Marcina Rzeszutka z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego zostały przeprowadzone badania nad […]

Czy wodospady mogą znajdować się pod wodą? Jak najbardziej. W jaki sposób je rozpoznajemy? Czy potrafią one być większe od tych na lądzie? Poznajmy największy wodospad na świecie, który zlokalizowany jest w Cieśninie Duńskiej oddzielającej Islandię od Grenlandii. Tamtejsza olbrzymia katarakta jest wysoka na kilka kilometrów i przelewają się przez nią miliony metrów sześciennych wody […]

Współczesne nosorożce są reprezentowane jedynie przez pięć gatunków. W odległej przeszłości charakteryzowały się one jednak o wiele większą różnorodnością. Co więcej, dominowały przy tym gatunki bezrogie. Skamieniałe okazy nosorożców znalezione na jednej z greckich wysp ukazują wiele ważnych cech dla zrozumienia ewolucji i poziomu różnorodności tych zwierząt. Dzisiaj wszystkie nosorożce mają rogi, ale w przeszłości […]

W Japonii powstała nowa wyspa. Nie powinien ten fakt dziwić, ponieważ kraj znajduje się w strefie wyjątkowo aktywnej sejsmicznie i wulkanicznie. Narodziny nowego lądu zaobserwowano niedaleko wybrzeża Iōtō wchodzącej w skład Wysp Ogasawara znajdujących się na Oceanie Spokojnym około 1000 kilometrów na południe od Tokio. Japonia jest krajem położonym w bardzo aktywnej sejsmicznie i wulkanicznie […]

Bardzo często dzieje się, że zapamiętujemy niektóre fakty z przeszłości w kompletnie inny sposób, czasem totalnie niezgodny z prawdą. Podobnie jest w przypadku niektórych nazw marek, produktów i towarów – z jakiegoś dziwnego przyzwyczajenia nazywamy je w konkretny sposób, podczas gdy prawdziwa nazwa jest nieco inna. Za tym zjawiskiem stoi efekt Mandeli. Dowiedzmy się, czym […]

W Polsce znajduje 979 miast i każde z nich ma własną, wyjątkową historię. Niektóre istniały już na ziemiach polskich kilkaset lat temu, a inne powstały od zera dopiero w zeszłym wieku. Tych drugich jest stosunkowo niewiele i ich historia wydaje się z pozoru nieciekawa. Nic bardziej mylnego. Poznajmy 7 miast w Polsce, które wybudowano w […]

Sylurskie morza były pełne zadziwiających organizmów. Niektóre z nich potrafiły nawet prowadzić osiadły tryb życia, przyczepiając się do innych stworzeń. Polacy odkryli w skałach z terenów Ukrainy zachodniej zaskakujący przykład kooperacji rośliny i zwierzęcia sprzed 427 milionów lat. Poznajmy to nietypowe znalezisko z bliska. Polscy naukowcy z Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Warszawskiego […]

Starożytni Egipcjanie mumifikowali pawiany. Brzmi to dość zaskakująco z tego powodu, że ani dzisiaj, ani w przeszłości te zwierzęta nie zamieszkiwały doliny Nilu. Skąd więc mogły pochodzić? Niemiecka badaczka odsłoniła kulisy starożytnego handlu dzikimi zwierzętami. Pawiany nigdy nie zamieszkiwały terenów dzisiejszego Egiptu, a jednak archeolodzy w przeszłości znajdowali ich mumie, np. w słynnej Dolinie Małp. […]

Świat organiczny doświadczył w historii Ziemi wielu wymierań – niektóre zachodziły w skali globalnej, inne regionalne. Poznanie przyczyn każdego z epizodów pozwala nam szerzej patrzeć na zjawiska, które zachodzą we współczesnych ekosystemach. Dwójka naukowców przyjrzała się tajemniczemu wymieraniu morskich organizmów sprzed 390 milionów lat. Dlatego te stworzenia, które preferowały zimne wody, zniknęły? Cofnijmy się o […]

Ludzie potrafią mieć czasami naprawdę wybujałą wyobraźnię, ale czy tylko oni? Okazuje się, że szczury również umieją sobie wyobrażać pewne miejsca i przedmioty. Amerykańscy naukowcy odkryli zaskakującą zdolność u gryzoni, ale w jaki sposób tego dokonali? To nie było łatwe zadanie, aby dotrzeć do szczurzych myśli. Naukowcy z Janelia Camus Research w Stanach Zjednoczonych opublikowali […]

Wewnątrz Ziemi na granicy płaszcza i jądra zewnętrznego znajduje się spory obszar charakteryzujący się odmiennymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi od otaczających skał. Czym on właściwie jest i w jaki sposób powstał? Odpowiedzi do tej pory nie poznaliśmy, ale najnowsze doniesienia od naukowców z USA, Wielkiej Brytanii i Chin zdają się wyjaśniać ten fenomen wnętrza Ziemi. […]

Minogi są niezwykłymi kręgowcami – przypominają obślizgłe węże, choć tak naprawdę nie mają z nimi nic wspólnego. Istnieją na świecie od epoki kambru, ale o ich ewolucji wciąż niewiele wiadomo. Najnowsze znalezisko z Chin odsłania nieznane karty historii tych przedziwnych stworzeń. Poznajmy więcej szczegółów na ten temat. Minogi (Petromyzontida) należą do nadgromady bezżuchwowców. Są to […]

Jakie jest najbardziej suche miejsce na świecie? Każdy z pewnością odpowiedziałby tak, jak nas uczono w szkole – pustynia Atakama w Chile. Pod wieloma względami mielibyśmy rację, ale istnieje jedno miejsce na świecie, w którym nie padał deszcz najpewniej od milionów lat (chociaż trudno to dzisiaj dokładnie policzyć). Gdzie ono się znajduje? Ubierzmy się w […]

W podwarszawskich lasach odkryto nowy gatunek grzyba, który występuje w kieszonce policzkowej mrówki ćmawej. Dotychczas niewiele było wiadomo, o tym, jakie gatunki grzybów żyją wewnątrz głowy mrówek. Okazuje się, że możemy tam natrafić na nieznane wcześniej nauce organizmy. Naukowcy z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego opisali w czasopiśmie Fungal Biology nowy gatunek grzyba Formicomyces microglobosus, który […]

Jego szczęka była szersza niż reszta głowy. Wielkością dorastał współczesnym słoniom, ale trybem życia przypominał pasące się na łąkach krowy. Nigerzaur należał o najdziwniejszych gadów, jakie kiedykolwiek stąpały po Ziemi. Dowiedzmy się coś więcej, jak wyglądał ten nietypowy dinozaur. Nazwa Nigerzaura pochodzi od kraju, w którym odnajdywano jego skamieniałości – Nigru. Chociaż pierwsze szczątki znaleziono […]

Niejeden z nas spotkał się z sytuacją, gdy osoba mająca niewielkie kwalifikacje i małą wiedzę na dany temat przeceniała swoje zdolności, wymądrzała się i w ogóle nie zdawała się dostrzegać swoich niekompetencji. Okazuje się, że takie zachowanie jest częścią szerszego zagadnienia, jakim jest efekt Krugera-Dunninga. Na czym on polega? „Nie znam się, to się wypowiem.” […]

Na terenie Chin odkryto ogromne złoże węglowodorów. Mowa dokładnie pokładach metanu występujących w głębokich złożach węgla. Jest to niekonwencjonalne źródło najprostszego z węglowodorów, które dostarczy Państwu Środka cennego surowca do produkcji paliw na długie, długie lata. Jak poinformował chiński gigant wydobywczy China National Offshore Oil Corp (CNOOC), w prowincji Shaanxi odkryto pierwsze złoże metanu występujące […]