O tym, że klimat na Ziemi się zmienia, wiemy od wielu dekad. Z roku na rok notuje się coraz wyraźniejsze zmiany, po części spowodowane aktywnością człowieka. Rzadko jednak mamy do czynienia z tak symboliczną zmianą, jakiej możemy doświadczyć już za kilka lat. Topnienie lodowców, coraz intensywniejsze zazielenianie Antarktydy, czy też zmniejszająca się powierzchnia lodu morskiego […]

Kiedy 1 stycznia 1801 roku astronom Giuseppe Piazzi odkrył Ceres, środowisko astronomów uznało, że udało mu się odkryć poszukiwaną od dawna brakującą planetę między orbitą Marsa i Jowisza. Dopiero długie lata później uznano, wskutek nowych odkryć uznano, że między Marsem a Jowiszem nie ma planety, a znajduje się cały rozległy pas planetoid. Siłą rzeczy Ceres […]

Wielkimi krokami zbliża się długo wyczekiwany przez naukowców moment wejścia sondy kosmicznej BepiColombo na orbitę wokół pierwszej planety od Słońca. Po drodze do tego celu sonda musi najpierw sześciokrotnie przelecieć w pobliżu Merkurego, aby stopniowo obniżać swoją prędkość do punktu, w którym będzie ona na tyle niska, aby słaba grawitacja Merkurego mogła przechwycić sondę na […]

Między orbitami Marsa i Jowisza nie ma żadnej planety. Zamiast tego, tam, gdzie teoretycznie mogłaby się znajdować, mamy rozległy Pas Planetoid, w którym największym obiektem jest Ceres, dziś uważana za planetę karłowatą. Choć naukowcy śledzą tysiące znajdujących się tam planetoid, to od czasu do czasu udaje się zidentyfikować tam nowy obiekt, którego nikt wcześniej nie […]

I trudno byłoby dostrzec ten obiekt, bo dopiero w sytuacji, gdy zapuścimy się w morskie głębiny i wykorzystamy odpowiednio zaawansowany sprzęt. Tym sposobem będziemy mogli dostrzec podwodną formację ukrywającą się w wodach Oceanu Indyjskiego. Naukowcy postanowili dowiedzieć się jak najwięcej o okolicznościach, które doprowadziły do utworzenia tak zagadkowej struktury. Szukając informacji w tej sprawie przeprowadzili […]

Niemal dziesięć lat temu po raz pierwszy w historii naukowcy zarejestrowali fale grawitacyjne, które zostały przewidziane niemal sto lat wcześniej przez Alberta Einsteina. Po zaledwie dekadzie badań fal grawitacyjnych właśnie ogłoszono stworzenie jak dotąd najdokładniejszej mapy wszechświata w zakresie fal grawitacyjnych. Można zatem powiedzieć, że w ramach swojego projektu badawczego naukowcy stworzyli największy detektor fal […]

Około 450 lat świetlnych od Ziemi, w kierunku gwiazdozbioru Byka znajduje się potężny obłok molekularny, który zarazem jest najbliższym Ziemi obszarem formowania się gwiazd. To właśnie w nim naukowcy odkryli właśnie niesamowicie interesującą egzoplanetę. Na przestrzeni ostatnich trzech dekad astronomowie zidentyfikowali niemal 6000 planet krążących wokół innych gwiazd niż Słońce. Opisywana tutaj egzoplaneta IRAS 04125+2902 […]

Matematyk Pham Huu Tiep i jego zespół rozwiązali dwa główne problemy w dziedzinie algebry abstrakcyjnej znanej jako teoria reprezentacji. Wynikiem prac zespołu z Uniwersytetu Rutgers są trzy artykuły naukowe dokumentujące te osiągnięcia, które obejmują udowodnienie długotrwałej hipotezy i zajęcie się fundamentalnym pytaniem w tej dziedzinie. Aby zrozumieć znaczenie tych przełomów, jednak kilka informacji podstawowych. Z […]

Mogłoby się wydawać, że przez ostatnie lata podróżowanie stało się znacznie łatwiejsze i przyjemniejsze. Od wirtualnych banków z wielowalutowymi kartami, przez łatwiejszy dostęp do eSIM-ów w coraz większej liczbie telefonów, kończąc na aplikacjach z mapami i systemami opinii, dzięki którym łatwiej spróbować lokalnych przysmaków i atrakcji. Czy jednak wszyscy korzystamy z tego postępu w równym […]

Choć od trzydziestu lat astronomowie sięgają gwiazd i odkrywają krążące wokół nich tysiące egzoplanet, to wciąż jest wiele rzeczy, których nie wiemy o planetach krążących wokół Słońca. O ile bowiem Mars, Jowisz i Saturn były badane wielokrotnie przez kolejne sondy kosmiczne, o tyle Uran i Neptun doczekały się jedynie krótkiej wizyty od przelatującej w ich […]

Kiedy spoglądamy na powierzchnię Księżyca, widzimy przede wszystkim mniejsze i większe kratery. To samo dotyczy nie tylko Merkurego, Wenus, Marsa i Ziemi, ale tak naprawdę wszystkich skalnych czy lodowych obiektów krążących wokół Słońca, od księżyców skalistych, przez planetoidy, po planety karłowate. Teraz naukowcy dowiedli czegoś fascynującego: kratery mogą być naprawdę zdumiewająco małych rozmiarów. Jeżeli chcemy […]

Potrzeba było zaangażowania aż 600 tysięcy osób, aby zrealizować projekt mający na celu zapanowanie nad rozrastaniem się pustyni Takla Makan. Ambitne przedsięwzięcie na szczęście zakończyło się sukcesem, co daje nadzieję na uzyskanie podobnych rezultatów w innych częściach świata. Pustynnienie jest oczywiście naturalnym zjawiskiem, ale przy wpływie człowieka na zmiany klimatu może ono przebiegać wyjątkowo szybko. […]

O Wielkiej Czerwonej Plamie na powierzchni Jowisza słyszał chyba każdy. To zdecydowanie najbardziej długotrwały i największy cyklon wiejący w Układzie Słonecznym. Okazuje się jednak, że Jowisz, największa planeta Układu Słonecznego, ma więcej tak fascynujących cech, których wyjaśnienie do dzisiaj umyka naukowcom. Zespół naukowców z Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley odkrył potężne plamy na biegunach Jowisza. Co […]

Analizy poświęcone danym zgromadzonym na przestrzeni 65 lat doprowadziły ich autorów do wyjątkowo martwiących wniosków. Wszystko ze względu na obecność czerwonych stref mających klimatyczne podłoże. Są one bowiem związane z ekstremalnymi falami upałów występujących w Europie, Azji czy Ameryce Północnej. Zjawiska te nie tylko stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi i wywołują problemy dla środowiska naturalnego. […]

Trzy dekady temu Kosmiczny Teleskop Hubble’a rozpoczął prawdziwą rewolucję w badaniach przestrzeni kosmicznej. Zaledwie dwa lata temu podobną rewolucję w astronomii podczerwonej zapoczątkował Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. Choć oba teleskopy jeszcze długo będą dostarczać fenomenalnych danych na temat bliskiego i odległego wszechświata, to NASA myśli już nad kolejnym flagowcem. Wszystko wskazuje na to, że agencja […]

Astroforge, startup specjalizujący się w górnictwie kosmicznym, planuje w styczniu przyszłego roku rozpocząć przełomową misję kosmiczną, której celem będzie zbadania planetoidy bliskiej Ziemi. Celem jest sprawdzenie, czy obiekty tego typu faktycznie mogą być potencjalnymi skarbcami cennych metali, których na Ziemi jest jak na lekarstwo. Jeżeli tak, to misja może dostarczyć kluczowych informacji, które niezbędne są […]

1 listopada 2024 roku zakończyła się misja sondy kosmicznej NEOWISE. Zaledwie dwa tygodnie później, naukowcy z zespółu analizującego dane zbierane przez sondę opublikowali olbrzymi katalog danych obserwacyjnych, na który składa się ponad 26 milionów zdjęć zawierających ponad 200 miliardów obiektów kosmicznych. Dopiero teraz jednak opublikowane ostatnie zdjęcia wykonane przez sondę. Sonda kosmiczna NEOWISE wystartowała z […]

W ostatnim czasie burze słoneczne przyciągają uwagę mediów na całym świecie. Jest to bezpośrednio związane z tym, że Słońce osiągnęło maksimum swojej aktywności, co skutkuje pojawieniem się licznych plam słonecznych, rozbłysków, koronalnych wyrzutów masy oraz związanych z nimi burz magnetycznych wokół Ziemi. Mimo że te zjawiska są intensywne, nie odzwierciedlają one pełni możliwości Słońca. Dowody […]

Kto nigdy z nudów nie przeglądał Map Google, niech pierwszy rzuci kamieniem. Z pewnością nie zrobi tego pewien mieszkaniec Australii, który dostrzegł w południowej części tego kraju zagadkową zmianę. Zlokalizowana w obrębie równiny Nullarbor, przykuła jego uwagę do tego stopnia, iż postanowił poinformować o całej sprawie kolegów po fachu. W zasadzie motywacją dla głównego bohatera […]

Na przestrzeni ostatnich trzech dekad naukowcy dokonali czegoś wielkiego. Przeszliśmy ze świata, w którym astronomowie zastanawiali się od stuleci, czy poza Układem Słonecznym istnieją inne planety krążące wokół innych gwiazd, do świata, w którym znamy już niemal 6000 planet, a kolejne dołączają do katalogów niemal codziennie. Mimo tego, astronomowie co chwilę odkrywają planety naprawdę wyjątkowe, […]

W atmosferę Ziemi w 2022 roku weszła niewielka skała, która rozświetliła na chwilę niebo. Okazuje się jednak, że zanim jeszcze zaczęła ona trzeć o górne warstwy atmosfery, naukowcy już wiedzieli, że złoży nam ona wizytę. Często się to nie zdarza. Mogłoby się wydawać, że wejście w atmosferę ziemską kosmicznej skały jest czymś wyjątkowym. Jakby nie […]

Kiedy obiekty wchodzące w skład innych układów gwiezdnych opuszczają swoje okolice – tak jak miało to miejsce w przypadku słynnego Oumuamua – mogą one trafiać na przykład do Układu Słonecznego. Zdaniem naukowców strumieni powstałych w tego typu okolicznościach może być nawet milion. Historia badań w tej sprawie jest bardzo długa, choć przez większość czasu ustalenia […]

Cywilizacja Majów nie jest może najstarszą na całej naszej planecie, ale bez wątpienia intryguje pod wieloma względami. Badania poświęcone jej narodzinom przyniosły niedawno bardzo dobre rezultaty, ponieważ ich autorzy byli w stanie wirtualnie cofnąć się do momentu narodzin tego, co stworzyły tamtejsze grupy. Zgromadzone w takich okolicznościach dowody liczą nawet 4000 lat. Badania odbywały się […]

Pewne określenia wydają się nadużywane, a to odnoszące się do rzadkości jakiegoś zjawiska czy obiektu bez wątpienia do takich należy. Ale w przypadku jednego z minerałów mówimy o jak najbardziej zasłużonym tytule. Znaleziono go bowiem do tej pory zaledwie jeden raz.  Jak na razie nie doczekał się on nawet spolszczonej nazwy, dlatego pozostaje nam posługiwanie […]