Metale ziem rzadkich nie są może tak niespotykane, jak sugerowałaby ich nazwa, ale i tak ludzkość ma sporo problemów z ich wydobyciem. Naukowcy wyszli jednak z zaskakującą propozycją, która może zrewolucjonizować cały przemysł wydobywczy. Owe zasoby miałyby być dostępne w nieoczywistym miejscu. Chodzi o… popiół węglowy. Za pomysłem ich eksploatacji stoją przedstawiciele Uniwersytetu Teksańskiego w […]

Kiedy spoglądamy w całkowicie — zdawać by się mogło — statyczną przestrzeń kosmiczną mamy wrażenie, że ona całkowicie się nie zmienia. Przez całe nasze życie gwiazdy nie zmieniają położenia względem siebie, a jedynie na ich tle przesuwają się planety, Księżyc i Słońce. To jednak tylko pozory, w rzeczywistości bowiem we wszechświecie naprawdę dużo się dzieje. […]

Kosmiczne obserwatorium Gaia od lat mierzy położenie, prędkość i ruch ponad 1,5 miliarda gwiazd w naszym bezpośrednim otoczeniu. W tym czasie w danych obserwacyjnych naukowcy zidentyfikowali jednak nie tylko gwiazdy, ale także planetoidy i czarne dziury. Wśród tych ostatnich, dwie przykuły szczególną uwagę badaczy, bowiem istnienia takich obiektów nie tylko nikt się nie spodziewał, ale […]

Niewidoczna strona Księżyca to miejsce unikalne. Przez całą historię ludzkości pozostawała ona przed nami ukryta. Choć sam Księżyc znajduje się bardzo blisko naszej planety, to fakt, że zwrócony jest on do nas zawsze tą samą stroną, sprawia, że ludzkość była w stanie już setki lat temu przyglądać się powierzchni Marsa, Jowisza czy Saturna, a wciąż […]

W 1954 roku R. H. Dicke nagłośnił problem dotyczący obecności niewzbudzonego atomu w pobliżu wzbudzonego. Zastanawiając się nad prawdopodobieństwem takiego scenariusza zapoczątkował badania trwające do dziś. Niedawno naukowcy dokonali bardzo istotnych obserwacji w tym zakresie, dostarczając ważnych danych dotyczących optyki kwantowej. Sprawą zajmował się zespół, na czele którego stanął Dominik Schneble. Co ciekawe, Dicke uznał, […]

W 2020 roku wystartowała z Ziemi sonda Solar Orbiter. Jej głównym zadaniem jest badanie Słońca z bliska oraz wykonanie pierwszych w historii zdjęć biegunów naszej gwiazdy dziennej. O ile ta druga część jeszcze przed nami, to z pierwszą sonda kosmiczna radzi sobie doskonale. Właśnie dostarczyła na Ziemię najdokładniejsze zdjęcia powierzchni Słońca, jakie kiedykolwiek wykonano. Nowe […]

Ponad sto lat temu Albert Einstein opublikował swoją Ogólną Teorię Względności. Naukowcy od tego czasu starają się znaleźć w niej jakieś luki, poddając ją kolejnym testom praktycznie w każdej skali. Jak dotąd teoria zdaje jeden test za drugim, cora bardziej przekonując naukowców, że jest ona właściwym opisem rzeczywistości. Teraz naukowcy poinformowali o zakończeniu największego testu […]

W ciągu ostatnich kilku lat znacząco zwiększyliśmy swoją wiedzę o czarnych dziurach, jednych z najbardziej fascynujących i zarazem ekstremalnych obiektach we wszechświecie. Mało tego, naukowcom udało się stworzyć obraz dwóch supermasywnych czarnych dziur za pomocą Teleskopu Horyzontu Zdarzeń. Teraz jednak dowiedzieliśmy się, co znajduje się w jej bezpośrednim otoczeniu. Aby wyobrazić sobie, co znajduje się […]

Mogłoby się wydawać, że obecnie w wyścigu kosmicznym liczą się tylko dwa kraje: Chiny i Stany Zjednoczone. To jednak pozory, bowiem u ich boku rodzi się kolejna potęga kosmiczna: Indie. Wystarczy sobie przypomnieć próby miękkiego lądowania na powierzchni Księżyca w ciągu ostatnich dwóch lat. Na tym zadaniu poległy prawdziwe potęgi kosmiczne, a Indiom się udało. […]

Przedstawiciele Uniwersytetu w Birmingham podjęli się ambitnego zadania, lecz ich wysiłki popłaciły. Tamtejsi naukowcy rozpracowali bowiem kształt pojedynczego fotonu. Opracowana przez nich teoria może mieć znaczący wpływ na to, jak postrzegamy nasze otoczenie. I to nie tylko w dużej skali, ale również bardzo małej, na poziomie kwantowym. Oddziaływania światła i materii w tym tajemniczym świecie […]

Studenci Uniwersytetu Południowej Kalifornii mają na koncie nie lada wyczyn. Członkowie RPL (Rocket Propulsion Lab) najpierw opracowali projekt pewnej rakiety, a następnie wprowadzili go w życie. Tak powstał model Aftershock II, który niedawno posłużył inżynierom do pobicia rekordu świata. Na czym dokładnie polegał ten rezultat? Chodzi o najlepszy wynik uzyskany przez rakietę, która nie została […]

Na przestrzeni ostatnich trzech dekad astronomowie odkryli ponad 5000 planet pozasłonecznych, przyjrzeli się z bliska skałom marsjańskim, wykonali zdjęcia dwóch supermasywnych czarnych dziur i zajrzeli w najodleglejsze dostępne rejony wszechświata istniejące zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. Mogłoby się wydawać, że o wszechświecie wiemy już naprawdę sporo. Problem w tym, że wszystkie powyższe odkrycia […]

Bezustannie do Ziemi docierają promienie kosmiczne składające się z wysokoenergetycznych elektronów i pozytonów. Rejestrujemy je zarówno za pomocą teleskopów kosmicznych, jak i naziemnych. Problem w tym, że ustalenie ich pochodzenia wciąż stanowi wyzwanie. Teraz jednak naukowcy korzystający z danych zebranych przez Obserwatorium H.E.S.S. wykonali ogromny krok na drodze do ustalenia źródła takich promieni w naszym […]

Istnieją pytania, na które odpowiedzi mogą wydać się bardzo intuicyjne, ale jednocześnie nie będziemy w stanie ubrać ich w naukowe szaty. Jedną z takich kwestii wydaje się problem pozornych różnic w temperaturach między poszczególnymi materiałami. Jak wyjaśnić to, że metalowa rurka będzie dla nas chłodniejsza od drewnianej rączki, nawet jeśli oba materiały będą miały tę […]

Pytanie o to, czy pierwsze było jajko czy też kura, towarzyszy nam w zasadzie od dziecka. To jeden z pierwszych dylematów, z jakimi mierzyliśmy się na początku przygody z zainteresowaniem otaczającym nas światem. Jeśli zaś chodzi o historię tego pytania w ramach czasowych całej ludzkości, to wiadomo, że głowili się nad nim już starożytni filozofowie. […]

Chiny poważnie zabrały się za podbój przestrzeni kosmicznej. Myliłby się jednak ten, kto uważa, że cały ten wysiłek ogranicza się do podboju orbity okołoziemskiej, czy Księżyca. Państwo Środka bowiem inwestuje także istotnie w badania podstawowe. Jedną z takich inwestycji jest teleskop kosmiczny Einstein Probe, który został wyniesiony na orbitę w styczniu 2024 roku. Jak się […]

Jeżeli w dzisiejszych czasach można mówić o jakimkolwiek wyścigu kosmicznym, to głównymi jego uczestnikami są Stany Zjednoczone i Chiny. Oba kraje posiadają aktualnie stacje kosmiczne, zdolność wynoszenia ludzi i ładunków na orbitę, oba starają się wysłać ludzi na Księżyc i spoglądają łakomie w kierunku Marsa. Obserwowanie tego wyścigu daje nadzieję na szybki postęp w eksploracji […]

Od lat wiemy już, że na wczesnym etapie rozwoju Układu Słonecznego, powierzchnia Marsa dużo bardziej przypominała powierzchnię Ziemi. Atmosfera planety była nieporównanie gęstsza niż obecnie, a panujące na niej temperatury pozwalały na istnienie wody w stanie ciekłym na powierzchni. Mimo dekad badań wciąż jednak nie wiadomo, jak dużo tej wody było i jak długo istniała […]

Wszystko wskazuje na to, że w ciągu najbliższych kilku dekad pierwszy człowiek w historii stanie na powierzchni innej planety niż Ziemia. Choć nie wiemy kto tam stanie, to wiemy, że tą planetą będzie Mars. Wynika to z tego, że w Układzie Słonecznym tak naprawdę Mars jest naszą jedyną opcją. Inne planety, na których moglibyśmy wylądować, […]

Ciemna materia to jeden z najbardziej ulotnych składników otaczającego nas wszechświata. Mimo tego, że jest go wielokrotnie więcej od doskonale znanej materii zwyczajnej, to wciąż praktycznie nic o nim nie wiemy. Naukowcy starają się odkryć naturę ciemnej materii od dekad, ale jak na razie ani jedna jej cząsteczka nie wpadła w nasze ręce. Naukowcy jednak […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a i sonda New Horizons dokonały czegoś niesamowitego. Oba instrumenty jednocześnie spojrzały na Urana, przedostatnią planetę Układu Słonecznego ze skrajnie różnych miejsc w przestrzeni kosmicznej. W ten sposób spojrzały na tę słabo poznaną planetę w sposób, w jaki jeszcze nikt na niego nie spoglądał. Hubble obserwował błękitnego lodowego olbrzyma z odległości kilkuset kilometrów […]

Żyjemy w ekscytujących czasach. Po raz pierwszy w historii ludzkość wchodzi wielkimi krokami odważnie w erę podróży międzyplanetarnych, które przez dekady były jedynie domeną literatury science fiction. Niewykluczone, że w odległej przyszłości czekają nas także czasy podróży międzygwiezdnych, a być może międzygalaktycznych. Teoretycznie wszak prawa fizyki tego nie zabraniają. Powszechnie bowiem się przyjmuje, że niemożliwe […]

O bardzo intrygującym znalezisku mogą mówić naukowcy zajmujący się eksplorowaniem środowiska Antarktydy. Jak wykazali w toku prowadzonych tam badań, istnieją dowody potwierdzające, że w odległej przeszłości na miejscu rósł bujny las. Sprawa to jest wielowymiarowa, choćby ze względu na fakt, że dzięki niej będzie można uzupełnić wiedzę na temat funkcjonowania naszej planety na przestrzeni milionów, […]

O tym, że obiekty kosmiczne o potężnej masie są w stanie zakrzywić czasoprzestrzeń, wiemy dzięki Albertowi Einsteinowi od ponad stu lat. Obserwacje astronomiczne pozwoliły naukowcom odkryć już niemal tysiąc masywnych obiektów (takich jak galaktyki czy gromady galaktyk), które zakrzywiają i wzmacniają promienie świetlne biegnące od obiektów znajdujących się daleko za nimi, tak że jesteśmy w […]