Sojusz Polski z III Rzeszą czy Warszawa bez wojennych blizn, rozbudowywana przez Szukalskiego? Historia alternatywna daje wiele możliwości, a Europa Wschodnia to świetny poligon do takich rozważań. Rozmawiamy o tym z pisarzem Ziemowitem Szczerkiem. W nowym wydaniu „Focusa Historia” oprócz tradycyjnych artykułów o tematyce historycznej znalazło się również premierowe opowiadanie Ziemowita Szczerka „Był sobie Polak, […]

Model obliczeniowy i testy laboratoryjne wyjaśniły, dlaczego Phaethon okresowo jaśnieje, gdy zbliża się do Słońca. Udało się też stwierdzić, co wydobywa się z planetoidy. Nowe badanie potwierdza, że o ciałach kosmicznych myślimy w zbyt uproszczony sposób. Niektóre asteroidy mogą być kometami (albo komety asteroidami). Komety to ciała złożone głównie z lodu pokrytego pyłem i odłamkami […]

Naukowcom z National Ignition Facility (NIF) w Kalifornii udało się doprowadzić do fuzji termojądrowej wodoru. Na razie nie wyprodukowano w ten sposób nadwyżki energii, ale granica była bardzo blisko. Fuzja termojądrowa to proces, w którym dwa lżejsze jądra atomowe łączą się w jedno cięższe. Uwalniana przy tym energia jest znacznie większa niż w procesie odwrotnym, czyli […]

Amerykanie mają dowody, że chiński satelita, który rozpadł się w marcu tego roku, został uderzony przez rosyjską rakietę – a raczej jej pozostałości. Kosmiczne śmieci na orbicie to coraz większy problem. W serwisie space-track.org znajdują się aktualizowane informacje o obiektach krążących wokół Ziemi. Pochodzą z oficjalnych danych, obserwacji naukowych oraz od amatorów. W ubiegłą sobotę […]

Jak zmniejszyć emisje dwutlenku węgla w energetyce aż o trzy czwarte? Zamknąć 5 procent największych elektrowni węglowych. W tym polski Bełchatów. Świat jednocześnie płonie i tonie. Gdy jedne rejony Ziemi dotykają katastrofalne pożary lasów, inne nawiedzają powodzie. https://www.focus.pl/artykul/do-2100-roku-z-powodu-zmian-klimatu-zginie-83-mln-ludzi-to-koszty-rosnacej-emisji-dwutlenku-wegla czujemy też na własnej skórze. Zimą coraz rzadziej pada śnieg, latem częściej zdarzają się upały. Deszcze przychodzą […]

Astrofizycy obliczają, że tak zwane sfery Dysona, budowane przez zaawansowane technicznie obce cywilizacje, mogą powstawać także wokół czarnych dziur. W ten sposób można uzyskać ogromne ilości energii. W serialu „Doctor Who” zaawansowana cywilizacja władców czasu czerpała energię z wnętrza https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni. Naukowcy potwierdzają, że jest to teoretycznie możliwe. A jeśli tak gdzieś w kosmosie się dzieje, […]

Na ogromne cmentarzysko natrafiono we wnętrzu jaskini Umm Jirsan w Arabii Saudyjskiej. Na podłodze groty rozsypane są tysiące kości. Niektóre z nich należały do zwierząt, a inne – do ludzi. Naukowcy zbadali szczątki i ustalili, jak trafiły do podziemnego tunelu. Umm Jirsan to najdłuższa jaskinia lawowa w Arabii Saudyjskiej. Ten naturalny system tuneli, utworzony pod […]

Badania przeprowadzone przez amerykańskich uczonych wskazują, że tak prosta rzecz, jak rozmowa z inną osobą chroni przed demencją. Możliwość zwierzenia się komuś odmładza mózg. Wiele dotychczasowych badań wskazuje, że https://www.focus.pl/artykul/zapomniae-gdzie-pooye-klucze-to-nie-popiech-to-twj-mzg-si-starzeje-spokojnie-jest-na-to-sposb może spowolnić aktywność fizyczna i umysłowa. Również relacje społeczne sprawiają, że mózg starzeje się wolniej. Teraz badacze z dziewięciu amerykańskich uczelni i instytutów badawczych opublikowali […]

Lipiec 2021 roku był najgorętszym miesiącem w historii prowadzonych od 142 lat pomiarów – podała agencja National Oceanic and Atmospheric Administration. Postępujące zmiany klimatu sprawiają, że ekstremalne upały stają się coraz częstsze i stanowią coraz większe zagrożenie dla naszego zdrowia. Jaka jest najwyższa temperatura, jaką może znieść człowiek? W lipcu fala upałów zalała nie tylko […]

Badania wskazują, że pikantny smak pieprzu zawdzięczamy nietoperzom. Powstał, by przyciągnąć te zwierzęta do owoców, które rozsiewają wraz z odchodami. Nietoperze z rodziny rudawkowatych (Pteropodidae) są zwane po angielsku „owocowymi” (fruit bats). Żywią się bowiem nie owadami, lecz owocami. Nie gardzą też kwiatami i liśćmi. Pożywienie wyszukują zwykle za pomocą węchu. Występują głównie w tropikalnych […]

Gliniana tabliczka sprzed 3700 lat dowodzi, że starożytni Babilończycy znali i stosowali twierdzenie Pitagorasa ponad 1000 lat przed narodzinami samego Pitagorasa. Zdaniem naukowców tabliczka to najstarszy znany dowód praktycznego zastosowania geometrii. Niewielka tabliczka, której nadano sygnaturę Si.427, została odkryta przez francuską ekspedycję archeologiczną na terenie dzisiejszego Iraku w 1894 roku. Ustalono, że kamień pochodził z […]

To nie słynna Bitwa Warszawska przesądziła o wyniku wojny polsko-bolszewickiej, lecz mniej znana i pamiętana batalia nad Niemnem. Wojna polsko-bolszewicka stała się nieunikniona jeszcze zanim zakończyła się I wojna światowa. A to za sprawą zawarcia przez bolszewików pokoju brzeskiego z państwami centralnymi w marcu 1918 roku. Rosja zrzekła się wtedy części swego terytorium okupowanego przez […]

Osoby, które trenują, by rozbudować mięśnie, często zastanawiają się, jaka jest najlepsza pora na przyjęcie białka – rano czy wieczorem, przed czy po treningu? Który posiłek powinien zawierać dużo https://www.focus.pl/artykul/6-bialkowych-mitow? Odpowiedź wynika z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Waseda. Ich wyniki opublikowało czasopismo naukowe „Cell Reports”. Kiedy przyjmować białko? Najlepiej rano – radzą naukowcy Z wcześniejszych […]

Badacze wpadli na nowy sposób, by stwierdzić, komu stan nieważkości mniej szkodzi. Jego wpływ, zwłaszcza na układ krążenia, nie jest bowiem jednakowy. Jednym szkodzi bardziej, innym mniej. Nie każdy może zostać astronautą. Poza wymaganymi w kosmosie umiejętnościami i dobrym stanem zdrowia trzeba mieć jeszcze odporny układ krążenia. Brak siły ciążenia sprawia, że krew nie spływa […]

Badacze są pewni: to konflikty zbrojne są przyczynami długotrwałych klęsk głodu w krajach afrykańskich. Susze mają znacznie mniejszy wpływ i jest on przejściowy. Przez ostatnie dziesięciolecia świat wydawał się wygrywać w walce z głodem. W 2014 roku ten trend zwolnił, a potem się odwrócił. Dziś około 700 milionów ludzi, jak szacuje ONZ, czyli prawie co dziesiąty człowiek na świecie, […]

Najnowsze badania metabolizmu wskazują, że małe dzieci zużywają nawet o połowę energii więcej niż dorośli. Ale okazuje się też, że zapotrzebowanie na nią wcale nie rośnie u nastolatków i wcale nie spada zaraz po trzydziestce. Wszyscy rodzice to wiedzą – dzieci są wulkanami energii. Wskazuje na to również niedawna analiza naukowców, o której pisze magazyn […]

Część mieszkańców snuła się bez końca w kościelnych procesjach, inni bawili się szampańsko w modnych knajpach. Brakowało tymczasem chętnych do drążenia okopów na przedpolach Warszawy, do której w szybkim tempie zbliżali się bolszewicy. Upał i duchota były trudne do wytrzymania. Tysiące rozgrzanych, spoconych ludzi posuwały się wolno w ulicznym pochodzie, zawodząc religijną pieśń. Premier Wincenty […]

Zespół koreańskich naukowców stworzył robota, który porusza się, obserwuje otoczenie i ma skórę, która zmienia kolor na życzenie „On naprawdę chodzi i jednocześnie zmienia kolor” – ekscytuje się Seung Hwan Ko, inżynier mechanik z Seoul National University w Korei Południowej, biorący udział w tworzeniu robota. Cieszy się, że naukowcom udało się skonstruować „coś w rodzaju w […]

Nie ma powodów do paniki. Ryzyko wynosi 1:2700. A poza tym mamy 160 lat, by się przygotować. Odkryta w 1999 roku asteroida Bennu jest jednym z niewielu obiektów kosmicznych, których orbita przecina się z orbitą Ziemi. Z tego powodu jest też przedmiotem bacznego zainteresowania astronomów.  Choć ma zaledwie jedną dwudziestą masy asteroidy, której uderzenie wywołało […]

Ochronę zapewnia już jedna dawka przeciwciał monoklonalnych. To może uratować miliony ludzi na całym świecie. – Malaria nadal jest jedną z głównych przyczyn zachorowań i zgonów w wielu rejonach świata. Zagraża zwłaszcza niemowlętom i dzieciom. Do walki z nią potrzebujemy nowych narzędzi – mówi szef National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), Anthony S. […]

Zadrzewianie to dobry pomysł, ale trzeba je robić z głową. I mieć nadzieję, że nie zabraknie nam sadzonek. Trzynaście lat temu zamówiłem na Allegro dwie sadzonki sosny żółtej. Kosztowały jakieś śmieszne pieniądze, a gdy przesyłka z nimi dotarła, wyglądały jeszcze mniej poważne – ot, takie patyki z niewielką bryłą korzeniową i kępką igieł na drugim […]

12 sierpnia świętujemy Międzynarodowy Dzień Słonia. Chociaż zwierzęta te uważane są za symbol szczęścia, same znalazły się w trudnej sytuacji. Słonie wołają o pomoc! W wielu kulturach na całym świecie słoń jest postrzegany jako symbol przynoszący szczęście. Niektórzy z nas trzymają w domach figurki słoni jako ozdoby przynoszące pomyślność całej rodzinie, inni noszą słonika w […]

Powitania i pożegnania oraz sygnały o chęci podtrzymania interakcji uważano do tej pory za gesty czysto ludzkie. Badacze odnotowali je jednak u większości badanych szympansów zwyczajnych oraz bonobo. Gdy widzimy kogoś znajomego, zwykle się witamy. Nie odchodzimy też bez pożegnania, bo byłoby to nieuprzejme. Małpy, jak przekonują badacze, robią coś podobnego. O swoim odkryciu naukowcy […]

Osuszone Morze Śródziemne, nazistowski podbój kosmosu, zatarcie śladów Holokaustu, groźba wielkiego konfliktu z Japonią – to czeka nas w literackich wizjach świata, w którym II wojnę światową wygrał Hitler. Jak Hitler zwyciężył? Twórcy książek i filmów wskazali wiele możliwości. Robert Harris w thrillerze „Vaterland” z 1992 r. (później zekranizowanym) wyjaśnia: „Zwycięstwo nad Rosją na wiosnę czterdziestego trzeciego […]