Gdy w pobliżu Neumark-Nord, stanowiska archeologicznego w Niemczech, mieszkali neandertalczycy, w okolicy ubyło drzew. To sugeruje, że celowo wycinali las lub nawet go wypalali – przekonują naukowcy. Kiedy ludzie zaczęli przekształcać Ziemię? Być może znacznie wcześniej niż sądziliśmy. I niekoniecznie robił to nasz gatunek, Homo sapiens. Środowisko naturalne mogli zmieniać też https://www.focus.pl/artykul/neandertalczycy-byli-mniej-dzicy-niz-sadzimy-potwierdza-to-znalezisko-sprzed-51-tys-lat, wynika z badań. […]

Na terenie starożytnego miasta Oksyrynchos w Egipcie archeolodzy odkryli dwa grobowce liczące 2,5 tys. lat. W wapiennych sarkofagach znaleziono mumie mężczyzny i kobiety. Chociaż jeden z grobowców nosi ślady kradzieży, w ustach zmarłych znaleziono nienaruszone złote języki. Jakie znaczenie mógł mieć ten tajemniczy egipski rytuał? Na dwa nieznane wcześniej grobowce natrafili członkowie hiszpańskiej ekspedycji archeologicznej […]

Żyjący 2000 lat temu mieszkańcy Pergamonu stosowali dietę opartą na roślinach – ujawnia badanie 300 szkieletów, odkrytych na terenach tego starożytnego miasta. Co istotne, brak mięsa w ich diecie nie wiązał się z aspektami etycznymi. Pergamon zaliczany jest do starożytnych greckich miast. Założony w VII w. p.n.e., stanowił część krainy zwanej Myzja w Azji Mniejszej. […]

Czasami na swoje pięć minut sławy trzeba czekać naprawdę długo. Anonimowy mężczyzna z Tottori w Japonii doczekał się uznania ponad 1800 lat po śmierci. Kiedy naukowcy przedstawili jego zrekonstruowaną twarz, internauci oszaleli na jego punkcie. Wygląd mieszkańca starożytnej Japonii odtworzono na podstawie czaszki. Archeolodzy natrafili na nią w czasie wykopalisk prowadzonych w 2018 roku na […]

Jest nią naszyjnik z kości słoniowej z precyzyjnie wykonanym ornamentem. Międzynarodowy zespół naukowców, w składzie którego znajdują się również Polacy, ogłosił właśnie, że to najstarszy przykład przenośnej paleolitycznej sztuki, jaki znamy z Europy i Azji. Jaskinia Stajnia, znajdująca się na Wyżynie Częstochowskiej w obrębie wsi Mirów, to długi korytarz o wysokim stopie. Ma trzy metry […]

Artystka i badaczka Joana Bruno wykonała cyfrową rekonstrukcję twarzy 36 mężczyzn i kobiet należących do kultury El Argar, której kres datuje się na 1200 rok p.n.e. Wśród tych, których wygląd odtworzono, znalazła się także władczyni tej tajemniczej krainy. W marcu informowaliśmy o odkryciu https://www.focus.pl/artykul/sekret-grobu-z-epoki-brazu-odkryty-mogla-w-nim-spoczywac-krolowa, na stanowisku archeologicznym w południowo-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego. W ceramicznych dzbanach […]

We wzniesionej w XV wieku p.n.e. świątyni Hatszepsut działała „szkoła rzeźbiarska” – ujawnili polscy archeolodzy wraz ze swoimi egipskimi kolegami. Analiza starożytnych reliefów pozwoliła wyraźnie określić, które części wyszły spod ręki mistrza, a które stworzyli niewprawni uczniowie. Świątynia Hatszepsut, zwana też Świątynią Milionów Lat pełniła funkcję świątyni grobowej królowej Hatszepsut – kobiety-faraona, panującej w drugiej […]

Paleontolog z Muzeum Historii Naturalnej w Arizonie przeprowadził przegląd skamieniałości z muzealnych zbiorów i odkrył, że znajdujące się wśród nich kości dinozaurów były nieprawidłowo sklasyfikowane. Nowa analiza prehistorycznych szczątków pokazała, że nasza wiedza o najdłuższym dinozaurze na świecie była niepełna. Superzaur (Supersaurus) – bo o nim mowa – od dziesięcioleci zajmuje pierwsze miejsce w rankingu […]

Złoty pierścień liczący ponad 1000 lat został odkryty podczas wykopalisk na terenie największej na świecie starożytnej fabryki wina, która znajdowała się w mieście Jawne w Izraelu. Swoje wyjątkowe właściwości pierścień mógł zawdzięczać osadzonemu w złocie kamieniowi – ametystowi. Archeolodzy natrafili na pierścień w czasie prac wykopaliskowych prowadzonych w miejscu, w którym w czasach bizantyjskich (około […]

W niedostępnych czeluściach jaskini w RPA znaleziono czaszkę dziecka. Nie należy do Homo sapiens. Czy był to rodzaj pochówku, co oznacza, że inne gatunki ludzi także chowały zmarłych? https://www.focus.pl/artykul/homo-naledi-nowy-przodek-czlowieka był odkryciem roku 2015. Wtedy opublikowano pracę naukową, która opisywała odnalezienie niezwykłych ludzkich szczątków. Natrafiono na nie w jaskini Rising Star w Republice Południowej Afryki dwa […]

W tunelu prowadzącym do starożytnego grobowca archeolodzy odkryli szczątki młodego mężczyzny. Początkowo uznali, że to złodziej, który utknął w szybie, ale nowe badania ujawniły, że dwudziestopięciolatek został zamordowany. Szkielet mężczyzny odkryto w 2010 roku, w trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych w okolicy starożytnego grobowca znajdującego się w wiosce Shiyanzi w Chinach. Archeolodzy od razu stwierdzili, że […]

Archeolodzy pracujący na terenie słynnej nekropolii w Sakkarze odkryli liczący ponad 3 tys. lat grobowiec, należący najprawdopodobniej do głównego skarbnika faraona Ramzesa II. Właściciela grobowca zidentyfikowano na podstawie hieroglifów, nie udało się bowiem znaleźć sarkofagu ze szczątkami. O znalezisku poinformowało egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności, które zaprezentowało także pierwsze zdjęcia z wnętrza grobowca. Można na nich podziwiać […]

Naukowcy z Kairu twierdzą, że zidentyfikowali jedną z najstarszych egipskich mumii, jaką kiedykolwiek odkryto. Wyniki ich prac sugerują, że Egipcjanie znali wyrafinowane techniki mumifikacji już 1000 lat wcześniej, niż dotychczas sądziliśmy, a to może mieć istotne znaczenie dla całej naszej wiedzy o historii starożytnej. Mumia, o której mowa, to doskonale zachowane ciało wysokiej rangi urzędnika […]

Międzynarodowy zespół naukowców nie tyle odkrył, co ustanowił nowy gatunek człowieka – Homo bodoensis. Nasi nowo nazwani przodkowie do tej pory byli znani pod innymi nazwami gatunkowymi, a zmiana może pomóc nam lepiej zrozumieć ewolucję człowieka. Odkrywanie https://www.focus.pl/artykul/drzewo-genealogiczne-jak-je-zrobic-i-dlaczego-warto-przygotowac-rodowod-rodziny https://www.focus.pl/artykul/homo-sapiens-najpierw-byl-w-chinach-nastepnie-przybyl-do-europy nie należy do prostych zadań. Nauka zna przypadki, w których „powoływano do życia” nowe gatunki naszych […]

Badaczom udało się rozwikłać zagadkę mumii z Kotliny Kaszgarskiej, leżącej w dzisiejszej chińskiej prowincji Sinciang. Mimo europejskich rysów nie są to potomkowie przybyłych z Europy ludów. Ich przodkowie żyli w Azji od ponad dziesięciu tysięcy lat. Kotlina Kaszgarska położona w Azji  należy do najsuchszych obszarów na ziemi. Otaczają ją łańcuchy wysokich gór (od północy Tienszan, […]

Naukowcy prowadzący wykopaliska nad Jeziorem Tyberiadzkim w Izraelu twierdzą, że znaleziona przez nich mozaika to w rzeczywistości fragment podłogi słynnego Kościoła Apostołów w Betsaidzie. Lokalizacja starożytnej świątyni przez setki lat pozostawała tajemnicą. Przez ponad tysiąc lat legendarny Kościół Apostołów w Betsaidzie uznawano za zaginiony, podobnie jak samą Betsaidę – biblijne miasto, które wraz z Kafarnaum […]

Archeolodzy prowadzący wykopaliska w starożytnym mieście Blaundos odkryli 400 wykutych w skale grobowców, a przyszłe prace mogą ujawnić kilkaset kolejnych pochówków. Ogromna nekropolia ukryta w stromym klifie jest datowana na II–III wiek naszej ery. Ruiny starożytnego miasta Blaundos (zwanego również Blaundus) znajdują się około 180 km na wschód od Morza Egejskiego, na terenie dzisiejszej Turcji. […]

Badacze z Norwegii właśnie skompletowali unikatową parę nart, które przeleżały pod lodem kilkanaście wieków. Kim był ich właściciel i co z nim się stało? Zespół archeologów współpracujących w ramach grupy „Secrets of the Ice” regularnie przeszukuje cofające się lodowce w poszukiwaniu skarbów sprzed wieków. W 2014 roku, w czasie badania topniejącej pokrywy na górze Digervarden […]

Najstarsze zsekwencjonowane DNA pochodzi sprzed 1,2 miliona lat. Teraz ta granica może się w znaczący sposób przesunąć, a to za sprawą zmumifikowanego kaudipteryksa, w którego szczątkach odkryto komórkę z doskonale zachowanym jądrem. Jeszcze nigdy nie udało się zsekwencjonować DNA dinozaura. Techniki wykorzystywane w badaniach tzw. https://www.focus.pl/artykul/odkryto-kolejnych-nieznanych-wczesniej-przodkow-czlowieka-dzieki-szczatkom-sprzed-7200-lat-znalezionym-w-jaskini uważa się za skuteczne jedynie do analizy stosunkowo młodych […]

Analiza DNA Etrusków żyjących w okresie od 800 r. p.n.e. do I w. n.e. może ostatecznie zakończyć spór o to, skąd pochodził ten starożytny lud, zamieszkujący niegdyś północną Italię. Etruskowie to współczesna nazwa ludu, który w starożytności zamieszkiwał Etrurię – krainę położoną pomiędzy rzekami Arno i Tyber, na terenie dzisiejszych Włoch. Społeczność ta stanowiła ważny […]

Archeolodzy mają dowody na to, że wybuch meteoru unicestwił kwitnące przez tysiące lat starożytne miasto Tall el-Hammam. Mógł też zatruć okoliczne ziemie na setki lat. Nieco ponad trzy i pół tysiąca lat temu, około 1650 roku przed naszą erą, miasto Tall el-Hamam rozkwitało. Położone na wysokim brzegu południowej doliny Jordanu, istniało nieprzerwanie od kilku tysięcy […]

Skamieniałe odciski stóp i dłoni, które przed tysiącami lat pozostawiły dzieci z gatunku naszych przodków, odkryto na terenie Wyżyny Tybetańskiej. To nie tylko najwcześniejszy dowód na życie praludzi w tym miejscu, lecz także najstarszy przykład sztuki naskalnej. Odciśnięte w skale lub obrysowywane na ścianach jaskiń kształty dłoni są powszechnie spotykane w miejscach zamieszkiwanych niegdyś przez […]

Jako artysta Michał Anioł był gigantem. A jako mężczyzna? Dziś wydałby się dość niepozorny – twierdzą naukowcy. https://www.focus.pl/artykul/michal-aniol-byl-falszerzem (1475–1564) był jednym z największych artystów https://www.focus.pl/artykul/czlowiek-renesansu-kogo-nazywamy-tym-mianem-i-kto-byl-ostatnim-czlowiekiem-renesansu. Pozostawił po sobie wiele arcydzieł, które wciąż zachwycają miłośników sztuki na całym świecie. Wśród mniej znanych pamiątek po włoskim geniuszu, obok szkiców i roboczych modeli rzeźb, możemy też znaleźć bardziej […]

Archeolodzy prowadzący wykopaliska nieopodal miasta Qiaotou w Chinach znaleźli kilkadziesiąt ceramicznych dzbanów. Analiza osadów z wnętrza naczyń wykazała, że prawdopodobnie znajdowało się w nich piwo, ale miejsce ich znalezienia i wygląd sugerują, że nie towarzyszyły zwykłej uczcie. Naczynia liczą ok. 9 tys. lat i są najstarszymi artefaktami związanymi z piwem, jakie kiedykolwiek znaleziono. Natrafiono na […]