Twardy orzech do zgryzienia mają naukowcy zajmujący się neolitycznymi czaszkami znalezionymi na Bliskim Wschodzie. Autorzy poświęconych im badań próbują wyjaśnić, w jakich okolicznościach szczątki te trafiły do miejsca, w którym zostały wydobyte. Poznawanie czaszek znalezionych na terenie Turcji jest tym bardziej zadziwiające, że nie są one puste. Nie zawierają jednak tkanek biologicznych, lecz zostały pokryte […]

Wbrew temu, co powszechnie się uważa, ćmy wcale nie są “przyciągane” do światła. Okazuje się, że nasze lampy dezorientują owady, zakłócając ich wrodzone systemy nawigacyjne i prowadząc do niechybnej śmierci. Pomimo licznych historii “przyciągania” owadów przez światło, to nietypowe zachowanie nigdy nie zostało w pełni wyjaśnione. Popularne teorie głoszą, że ćmy mylą nasze lampy ze […]

Na jednym z torfowisk w Irlandii Północnej znaleziono ludzkie szczątki, które zachowały się w wyjątkowo dobrym stanie, choć naukowcy nie byli w stanie stwierdzić, czy zmarły człowiek nie żyje od kilku lat czy może… od czasów starożytnych. Cały fenomen jest szerzej znany jako mumia bagienna. Takim mianem określa się ciała podlegające naturalnej mumifikacji wynikającej ze […]

Archeolodzy zajmują się nietypowymi otworami wydrążonymi w ziemi, które znaleziono na terenie Kenii. W toku prowadzonych analiz wyciągnęli istotne wnioski na temat przeznaczenia tych struktur. Ostatecznie uznali, że chodzi o pozostałości po grze znanej jako mankala. Jej historia sięga neolitu, czyli końcowego etapu epoki kamienia. Najstarsze elementy z nią związane mają kilka tysięcy lat i […]

Spoglądając w nocy na ciemne, bezchmurne, rozgwieżdżone niebo możemy odnieść wrażenie, że widzimy wszystko. Widzimy gwiazdy, galaktyki i planety. Za pomocą amatorskich teleskopów możemy także dostrzec mgławice, obłoki i księżyce innych planet. Tam, gdzie nie widzimy nic — zakładamy — znajduje się przestrzeń międzygwiezdna i międzygalaktyczna. Nie ma w tym nic dziwnego, wszak odległości między […]

Co jest bardziej nieuchwytne dla człowieka – lot kosmiczny na Księżyc czy zejście na dno Rowu Mariańskiego? Wbrew pozorom jednak to drugie. O oceanicznych głębinach wiemy zaskakująco mało, a postęp badań jest o wiele wolniejszy niż w przypadku eksploracji lądu czy nawet kosmosu. Dowiedzmy się co nieco o rowach oceanicznych oraz o tym, jakie jest […]

Owrzodzenie Buruli to bakteryjna choroba tropikalna, która objawia się powstawaniem paskudnych i niegojących się ran. Naukowcy w końcu odkryli, w jaki sposób jest ona transmitowana, a to może być pierwszy krok w stronę ograniczenia jej rozprzestrzeniania się. Wywoływane przez bakterię Mycobacterium ulcerans, owrzodzenie Buruli jest przewlekłą infekcją, która niszczy skórę i tkankę podskórną. Toksyna atakuje […]

Słysząc o królu Skorpionie zapewne pomyślicie o kultowym filmie, jednak taki władca najprawdopodobniej faktycznie istniał. Ostatnie ustalenia mu poświęcone wskazują na niesamowite powiązania z Dalekim Wschodem. Chodzi o postać Skorpiona II, która zdaniem historyków miała zasiadać na egipskim tronie w czasie rządów dynastii 0. Jej przedstawiciele rządzili Górnym Egiptem w czasach sprzed zjednoczenia i dojścia […]

Kominy hydrotermalne na dnach oceanów mogły być środowiskiem, w którym rozwijały się początki życia na Ziemi. “Zionęły” one gorącą parą z samego wnętrza naszej planety zawierającą wiele cennych pierwiastków. Naukowcy z Australii zbadali pozostałości takich kominów sprzed 3,5 miliarda lat. Czego się dowiedzieli na temat najstarszego kawałka historii świata? Życie zaczęło ewoluować na Ziemi blisko […]

Obecność przedstawicieli gatunku Homo sapiens w Afryce czy na Bliskim Wschodzie sięgająca dziesiątków tysięcy lat wstecz nie jest zaskoczeniem. Znacznie słabiej są poznane losy naszych odległych przodków w regionach bardziej wysuniętych na północ. I właśnie w tym kontekście wyjątkowo przełomowe okazują się ostatnie ustalenia archeologów.  Można określić je takim mianem z co najmniej dwóch powodów. […]

TOI-715 to jeden z miliardów czerwonych karłów krążących razem ze Słońcem wokół centrum Drogi Mlecznej. Zważając na to, że dysk naszej galaktyki ma średnicę ponad stu tysięcy lat świetlnych, gwiazda ta znajduje się stosunkowo blisko nas, bo zaledwie w odległości 137 lat świetlnych. Na każdej wizualizacji przedstawiającej dysk naszej galaktyki (żadnego zdjęcia jej wszak nie […]

Loty w kosmos są obecnie zarezerwowane dla specjalistów i ludzi wyjątkowo bogatych, dlatego pozostaje nam podziwianie tego, co z orbity widzą inni. Idealnie sprawdzi się w tym przypadku zdjęcie wykonane przez pewnego astronautę. Andreas Mogensen, bo o nim mowa, przebywał akurat na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, gdy jego oczom ukazał się zapierający dech w piersiach […]

Dzięki wysiłkom archeologów działających na wyspach wchodzących w skład Polinezji Francuskiej udało się zgromadzić informacje na temat mieszkańców tego obszaru z XIX wieku.  Badania prowadzone przez przedstawicieli Uniwersytetu w Sydney skupiały się na wyspach Aukena i Akamaru. Właśnie tam uczestnicy ekspedycji natknęli się na domy księży przy kościele św. Rafała. Zbudowany w 1837 roku nosi […]

Upierzone dinozaury były niezwykle osobliwymi gadami. Nie wszystkie z nich potrafiły latać, a bardziej prymitywne formy nawet nie były posiadały piór na całym ciele. Naukowcy z Korei Południowej we współpracy z polskim paleobiologiem zbadali niezwykłą strategię polowania, jaką stosowały niektóre dinozaury. W tym celu stworzyli sztuczny model gada, który miał do przednich kończyn coś przyczepionego. […]

Na terenie Maroka znaleziono ślady stóp, których datowanie wskazuje na okres sprzed 90 000 lat. Szczególnie zadziwiający wydaje się szacowany wzrost jednej z osób, która pozostawiła po sobie te odciski. Powszechny dostęp do żywności czy odpowiednia suplementacja to jedne z kluczowych czynników wpływających na zwiększenie przeciętnego wzrostu ludzi. Z tego względu osoba mająca 190 centymetrów, […]

Samych egzoplanet na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat naukowcy odkryli już tysiące. Nie zmienia to jednak faktu, że układów planetarnych, w których znajduje się więcej niż jedna, dwie planety wciąż znamy bardzo mało. Kiedy zatem astronomowie natrafiają na układ, w którym znajduje się pięć, sześć, czy siedem planet, przyglądają się mu niezwykle uważnie. Nowym nabytkiem w […]

Przygotowywana przez SpaceX największa rakieta w historii, Starship, wciąż jeszcze nie dotarła na orbitę okołoziemską. To spore obciążenie dla firmy Elona Muska, bowiem rakieta ma nie tylko wynosić duże ładunki na orbitę, ale także wkrótce ma dostarczyć pierwszych od pięćdziesięciu lat ludzi na powierzchnię Księżyca. Ewidentnie jednak firma wierzy, że wkrótce uda jej się dotrzeć […]

Wykopaliska poświęcone artefaktom pochodzącym z epoki brązu doprowadziły archeologów do zaskakujących wniosków na temat ówczesnych podobieństw. Sieć koneksji rozciągała się od dzisiejszego Luksemburga po Wielką Brytanię. Ustaleniami w tej sprawie zajęli się przedstawiciele instytutów badawczych w Moguncji i Ferrarze. Zgromadzone informacje zostały natomiast zaprezentowane na łamach Scientific Reports. Kluczowym wnioskiem wyciągniętym przez autorów było to, […]

Ile na świecie mamy kontynentów? Ze szkolnych ław możemy pamiętać, jak uczono nas, że jest ich siedem. Od kilku lat w pewym sensie istnieje również ósmy – Zealandia. Gdzie się ona znajduje? Dlaczego ten skrawek lądu nazywamy już osobnym kontynentem? Czy atlasy geograficzne powinny zostać zmienione od podstaw? Przekonajmy się. W 2017 roku świat obiegła […]

Legendy o klątwach czekających na osoby wchodzące do grobów, w których spoczywają egipscy dygnitarze towarzyszą ludzkości od tysięcy lat. Czescy egiptolodzy postanowili jednak wejść do jednej z takich komnat, by poznać prawdę na ten temat. Historia wyprawy zorganizowanej przez naszych południowych sąsiadów rozpoczęła się w kwietniu ubiegłego roku, kiedy to miała miejsce ekspedycja czeskich archeologów […]

Począwszy od międzynarodowego sukcesu XIX-wiecznych powieści: Quo Vadis  oraz Ben Hur, popkultura kształtuje w nas przekonanie, że starożytni Rzymianie byli nadzwyczaj rozpustni. W wieku XX wraz z rewolucją seksualną i emancypacją mniejszości seksualnych głośno słyszalne stały się  z kolei głosy, które wskazywały na zamiatane wcześniej pod dywan homoerotyczne wątki kultury greckiej. W efekcie dziś wielu […]

Kameleon z Madagaskaru w ostatnich chwilach krótkiego życia prezentuje chaotyczne wzory na skórze jak w technikolorze. To niesamowity spektakl, jakiego nigdy wcześniej nie obserwowano w naturze. Zwierzęta zmieniają kolor częściej, niż mogłoby to się wydawać. Chociaż oczy reniferów zmieniają zabarwienie zimą, a ryby czernieją pod wpływem stresu, najbardziej niesamowitych spektakli dostarczają nam kameleony. Ta rodzina […]

Spoglądając na zdjęcia odległych galaktyk wykonywane przez Kosmiczne Teleskopy Hubble’a i Jamesa Webba możemy odnieść wrażenie, że człowiek jest już w stanie dostrzec niemal wszystko we wszechświecie. Jakby nie patrzeć, dostrzegamy galaktyki znajdujące się miliardy lat świetlnych od nas. Rzeczywistość jest jednak inna. Wszechświat wypełnia nie tylko widzialna materia, z której zbudowane są planety, gwiazdy […]

W czasie prac wykopaliskowych prowadzonych w południowo-wschodnim Iraku, archeolodzy zlokalizowali dwie świątynie położone w tym samym miejscu. Okazało się, że były one poświęcone Herkulesowi oraz Ningirsu i mogły być powiązane z Aleksandrem Wielkim. O ile ten pierwszy był postacią znaną z mitologii i bóstwem znanym zarówno Grekom jak i Rzymianom, tak drugi to bóstwo czczone […]