W czasie prac wykopaliskowych prowadzonych w południowo-wschodnim Iraku, archeolodzy zlokalizowali dwie świątynie położone w tym samym miejscu. Okazało się, że były one poświęcone Herkulesowi oraz Ningirsu i mogły być powiązane z Aleksandrem Wielkim. O ile ten pierwszy był postacią znaną z mitologii i bóstwem znanym zarówno Grekom jak i Rzymianom, tak drugi to bóstwo czczone […]

Powszechnie uznaje się, że czas może płynąć tylko w jedną stronę, ale w świetle ustaleń naukowców z Uniwersytetu Technicznego w Darmstadt rysuje się nieco inny scenariusz. Obiektem ich zainteresowania były różnego rodzaju materiały, a w zasadzie ruch tworzących je cząstek. Jak wyjaśniają w publikacji zamieszczonej w Nature Physics, sporządzone równania dotyczące przepływu wspomnianych cząstek wskazują […]

Badacze zajmujący się poznawaniem tajemnic naszych przodków mają pełne ręce roboty. Ostatnimi czasy było to związane z prehistoryczną biżuterią zawierającą informacje na temat dziewięciu kultur występujących na Starym Kontynencie w epoce kamienia.  Mowa o bardzo zróżnicowanych artefaktach, które dobrze poradziły sobie z upływającym czasem. Biorąc pod uwagę lokalizacje poszczególnych obiektów oraz charakterystyczny styl ich wykonania, […]

Badając mikroorganizmy zamieszkujące ludzkie jelita, naukowcy natknęli się na coś, co wydaje się być zupełnie nową klasą obiektów wirusopodobnych. “Obeliski” mogą pomóc wypełnić lukę między najprostszymi cząsteczkami genetycznymi a bardziej złożonymi wirusami. Nasze jelita są zamieszkiwane przez miliardy mikroorganizmów (bakterie, archeony, grzyby i pierwotniaki), ogólnie nazywanych mikrobiotą lub mikrobiomem. Nasz układ pokarmowy (głównie jelito grube) […]

Tunelowanie kwantowe, tudzież zjawisko tunelowe to wydarzenie, którego według zasad fizyki klasycznej tak naprawdę nigdy nie powinniśmy być w stanie zaobserwować. Teoria jednak pozostaje teorią, a naukowcy i tak obserwują przypadki tunelowania, w których cząstki są w stanie przeniknąć przez barierę potencjału, pomimo tego, że owe bariery są znacznie wyższe od energii tychże cząstek. Ostatnio […]

Postać Albrechta Hohenzollerna często pojawiała się na lekcjach historii, a to za sprawą jego roli jako ostatniego wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego przed sekularyzacją państwa zakonnego. Jak się okazuje, na północy naszego kraju znaleziono niedawno poświęconą mu monetę.  Znalezisko miało miejsce w czasie prac porządkowych prowadzonych na cmentarzu w Kamieniu Pomorskim. Jak ocenili eksperci, chodzi o […]

W czasie wykopalisk prowadzonych na terenie Szwecji znaleziono megalityczną budowlę zwaną dolmenem. Zdaniem badaczy jest to jeden z najstarszych tego typu obiektów w całej Skandynawii. Wykonana z kamienia konstrukcja jest zlokalizowana w Tiarp, a jej wstępne datowanie wskazuje na pochodzenie z okolic 3500 roku p.n.e. Historia tego miejsca wydaje się naprawdę fascynująca, wszak według archeologów […]

Jak wymarły dinozaury? To pytanie nastręcza wiele problemów paleontologom. Nie chodzi tylko o sam fakt uderzenia asteroidy w Ziemię, ale również o to, jak liczebna i zróżnicowana była populacja gadów ponad 70 milionów lat temu. Nietypowe znalezisko z Dakoty Południowej wskazuje na to, że pewne grupy zwierząt przed globalną katastrofą miały się zaskakująco dobrze. Jak […]

Naukowcy odkryli, że kora mózgowa ssaków wykazuje charakterystyczne wzorce aktywności elektrycznej, które są spójne u różnych gatunków, w tym ludzi. W korze mózgu neurony są ułożone w sześciu charakterystycznych warstwach, które można łatwo zobaczyć pod mikroskopem. Zespół uczonych z MIT i Vanderbilt University odkrył, że sekcje te wykazują również odrębne wzorce aktywności elektrycznej. Czytaj też: […]

Brytyjscy naukowcy stworzyli niezwykły klej o odwracalnych właściwościach spajających, który może odmienić nasze podejście do recyklingu. Resztki kleju pozostawione na materiałach nadających się do recyklingu, np. szkle lub kartonie, mogą stanowić poważny problem, utrudniając ich ponowne wprowadzenie do obiegu. Naukowcy z Newcastle University opracowali niezwykły klej o odwracalnych właściwościach spajających. Można go używać np. do […]

Wielkimi zbliżamy się do maksimum aktywności w jedenastoletnim cyklu aktywności słonecznej. Nic zatem dziwnego, że powierzchnia Słońca pokryta jest teraz plamami słonecznymi, z których niemal bezustannie emitowane są rozbłyski oraz koronalne wyrzuty masy. Może nam się wydawać, że przynajmniej część z tych rozbłysków, szczególnie rozbłyski klasy X są niezwykle silne. Jakby nie patrzeć mogą one […]

Skorupiak znaleziony u wybrzeży Bahamów należy do nieznanego gatunku. Ma gigantyczne oczy i przezroczyste ciało, a naukowcy są zdania, że może także odgrywać ważną rolę w utrzymaniu morskiego ekosystemu w dobrej kondycji. Zespół biologów morskich ze Stony Brook University w głębokich wodach Bahamów odkrył niezwykłego równonoga (rząd skorupiaków), który został zidentyfikowany jako nowy gatunek – […]

Ogólna teoria względności opracowana przez Alberta Einsteina, to jedna z najbardziej sprawdzonych teorii współczesnej nauki. Od dziesięcioleci bezustannie poddawana jest kolejnym testom i jak dotąd z każdego wychodzi obronną ręką. Nie oznacza to jednak, że teoria ta nie ma swoich słabości. Jedną z nich są tak zwane prawa zachowania. Usunięcia tych słabości podjął się ostatnio […]

W świecie przyrody to nie samiec zawsze jest jednostką dominującą. Hierarchia w świecie przyrody jest dużo bardziej złożona niż mogłoby się wydawać. Od dawna panuje przekonanie, że u naczelnych to samiec jest jednostką dominującą, a władza samic to wyjątek od reguły. Nowe badania przeprowadzone przez uczonych z University of Texas w Austin wskazują, że równość […]

Majowie pozostawili po sobie liczne świątynie i przedmioty, których badaniem od lat zajmują się archeolodzy. Ich ostatnie działania doprowadziły do znalezienia pewnej maski. Wykonana z jadeitu, należała do jednego z majańskich przywódców. Ta niezwykła historia rozegrała się na terenie dzisiejszej Gwatemali, w obrębie stanowiska archeologicznego Chochkitam, które swego czasu było nieszczególnie znanym obszarem zarządzanym przez […]

W ogromne pokłady cierpliwości musieli uzbroić się ludzie czekający na prezentację artefaktów znalezionych w czasie wykopalisk prowadzonych w ubiegłym stuleciu. Za sprawą tych działań archeologom udało się odnaleźć przedmioty, których pochodzenie sięga epoki żelaza. Wysiłkami w tej sprawie kierowali przedstawiciele Uniwersytetu w Reading. Organizowana w związku z tym wystawa ma pozwolić na zapoznanie się ze […]

Od czasu do czasu zdarza się tak, że astronomowie odkrywają we wszechświecie coś, co wystawia na próbę powszechnie przyjmowaną wiedzę o tym, co może, a co nie może istnieć we wszechświecie. Jednym z takich obiektów jest gigantyczny pierścień galaktyk, który według obecnej wiedzy od początku wszechświata nie miałby nawet szansy się uformować. Jest po prostu […]

W 1963 roku na terenie Hiszpanii znaleziono artefakty, których datowanie wskazywało na epokę brązu. Ze względu na lokalizację tego niesamowitego odkrycia przedmioty nazwano skarbem z Villeny.  Obiekty zidentyfikowane w czasie wykopalisk prowadzonych na Półwyspie Iberyjskim były bardzo zróżnicowane, a na liście znalezisk wymienia się między innymi butelki i bransoletki wykonane ze złota, srebra, żelaza i […]

Ponad 10 lat temu badacze z Australii umieścili rejestratory dźwięku w gniazdach chwostek szafirowych, a teraz odkryli coś zupełnie nieoczekiwanego – ptaki śpiewały do swoich niewysiedzianych jaj! Kobiety w ciąży śpiewają swoim nienarodzonym dzieciom, ale okazuje się, że podobne zachowania w świecie przyrody nie są rzadkością. Chwostki szafirowe (Malurus cyaneus), czyli małe ptaki z rodziny […]

Czy wiedzieliście, że na świecie żyją różowe pancerniki? Zwierzęta te mają nietypową podwójną skórę, której nie spotkamy nigdzie indziej w świecie przyrody. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Journal of Zoology, naukowcy z Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET) badali anatomię mikroskopową skrawków skóry puklerzniczków karłowatych (Chlamyphorus truncatus), najmniejszych pancerników na świecie. Niespodziewanie odkryli […]

Procesy endogeniczne, czyli takie zachodzące we wnętrzu Ziemi i innych planet, bywają często olbrzymią zagadką dla naukowców. Jak działa przepływ materii w jądrze i płaszczu? Z jakich pierwiastków są one zbudowane? Odpowiedzi na te i wiele więcej pytań szukają badacze z całego świata. Francuscy geolodzy przeprowadzili niestandardowy eksperyment, którego wyniki mogą być wskazówką do zrozumienia […]

Niektóre węże muszą się sporo napracować, by złapać ofiarę, ale do pewnej żmii pokarm sam przychodzi. Wystarczy kilka machnięć ogonem. Pseudocerastes urarachnoides to gatunek węża należący do rodziny żmijowatych (Viperidae) i rodzaju Pseudocerastes, powszechnie znanego jako “żmije fałszywie rogate”. Jest to gatunek endemiczny dla zachodniego Iranu i regionu przygranicznego z Irakiem. Czytaj też: Węże robią […]

Kiedy czytamy o tym, że jakiś rodzaj gwiazd we wszechświecie zachowuje się inaczej niż w sposób przewidziany przez przyjęte przez naukowców modele astrofizyczne, nie budzi to w nas żadnego zaskoczenia. Jakby nie patrzeć, nawet najbliższe gwiazdy są odległe od nas o biliony kilometrów, a my nie dość, że widzimy je tylko jako pojedyncze punkty świetlne […]

Korzystając z nowej techniki, która ułatwia precyzyjny pomiar liczby chromosomów w starożytnym DNA, badacze zidentyfikowali najwcześniejsze znane przypadki dwóch rzadkich chorób genetycznych, w tym zespołu Turnera i zespołu Jacoba. Starożytne DNA może dostarczyć nam cennych informacji na temat naszych przodków, ale badane próbki z czasem ulegają degradacji lub zostają zanieczyszczone. Jednym z najbardziej problematycznych obszarów […]