Pierwsze cywilizacje rozwijały się na Bliskim Wschodzie, a z czasem rozkwitły także w Afryce i Europie. Regiony dalekiej Azji były w tym kontekście słabiej poznane, natomiast ostatnie odkrycia pokazują, że tamtejsze osady mogły przetrwać nawet w okresie, który wiązano z ich upadkiem. Panowało bowiem przekonanie, że tereny dzisiejszych Indii mogły być zamieszkiwane z przerwami. W […]

W czasie istnienia Cesarstwa Rzymskiego nierówności społeczne potrafiły być naprawdę ogromne. Szczęśliwcy wywodzący się z wyższych warstw pławili się więc w luksusie, podczas gdy biedota żyła na skraju przetrwania. Niedawne wykopaliska odsłoniły groby poświęcone przedstawicielom tej pierwszej grupy. Archeolodzy działali w środkowych Włoszech i odnaleźli pochówki, w których spoczywało co najmniej 67 osób. Już sama […]

Nie tylko Matka Natura jest sprawczynią trzęsień ziemi. Działalność człowieka również jest w stanie „poruszyć” grunt pod nogami i wbrew pozorom nie są to sytuacje bardzo rzadkie. Antropogeniczne trzęsienia ziemi mają miejsce również w Polsce – przede wszystkim na Górnym Śląsku. Te niezwykłe zjawiska były niedawno przedmiotem badań naukowców. Znaleźli oni sposób, jak można badać […]

O wielkim szczęściu mogą mówić archeolodzy ze Szwajcarii. W jednym z tamtejszych kantonów odnaleziono pochodzącą z czasów średniowiecza rękawicę. I być może nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, że przetrwała do czasów współczesnych w praktycznie nienaruszonym stanie. Jej datowanie wskazuje na pochodzenie z XIV wieku, dlatego mówi się raczej o końcowej fazie […]

W 2019 roku międzynarodowy zespół astrofizyków zorganizował konferencję, na której całemu światu zaprezentował pierwszy w historii obraz otoczenia supermasywnej czarnej dziury. Obraz ten został stworzony za pomocą Teleskopu Horyzontu Zdarzeń obserwującego w 2017 roku centrum galaktyki Messier 87. Co udało się zaobserwować? Na zdjęciu, czy też obrazie, widać cień horyzontu zdarzeń oraz jasny dysk akrecyjny […]

Czerwona Planeta jawi się na początku XXI wieku miejscem, do którego powinny jak najszybciej wystartować rakiety pełne ludzi chcących budować pierwszą pozaziemską kolonię. Elon Musk jest przekonany, że ludzie powinni na stałe zamieszkać na Marsie. Zjednoczone Emiraty Arabskie nawet planują stworzenie własnego miasta na powierzchni Marsa. Problem jednak w tym, że przeżycie na powierzchni tego […]

Co jakiś czas powraca temat tzw. geoglifów, czyli naziemnych rysunków znanych między innymi z Ameryki Południowej. Prawdopodobnie najbardziej znanymi przykładami takich struktur są słynne linie z Nazca, których niedawno przybyło. A to za sprawą dokonań japońskich naukowców. W poszukiwaniach pomogła im sztuczna inteligencja, dzięki której zidentyfikowali cztery nowe geoglify o imponujących rozmiarach. To kolejna odsłona […]

Zespół kierowany przez Roberto Maiolino z Uniwersytetu w Cambridge dostrzegł coś naprawdę intrygującego. Chodzi o czarną dziurę, której istnienie sięga pierwszych etapów powstawania wszechświata. Wstępne obserwacje sugerują, jakoby rzeczony obiekt – mający masę około 1,6 mln razy większą od Słońca – powstał zaledwie 400 milionów lat po Wielkim Wybuchu. W skali kosmicznej to bardzo krótki […]

Jak wyglądało życie organiczne na naszej planecie 565 milionów lat wstecz? Ziemia była wówczas zupełnie innym światem niż dzisiaj. Świadczą o tym skamieniałości z Walii, których do niedawna nie byliśmy w stanie ocenić pod kątem wieku. Najnowsze badania ujawniły, jak stare mogą te przedziwne ślady życia. A o jakich śladach w ogóle mowa? Walia to […]

Badania archeologiczne prowadzone na terenie Szczecina potwierdziły istnienie tam pozostałości zagadkowej osady. W ramach nowych ustaleń naukowcy poznali szczegóły na temat datowania tego miejsca. Archeolodzy działali w obrębie Wzgórza Zamkowego, gdzie udało im się wydobyć fragmenty kości bydła. Przeprowadzone analizy wykazały, że mowa o szczątkach związanych z istniejącą na miejscu osadą. Jej pochodzenie miałoby sięgać […]

Od zarania dziejów człowiek spoglądający w rozgwieżdżone nocne niebo zastanawia się, czy tam ktoś jeszcze istnieje. Z jednej strony kosmos jest niewyobrażalnie ogromny. W naszej galaktyce mogą znajdować się miliardy planet, na których mogło powstać życie, a takich galaktyk jak nasza są także setki miliardów. Miejsca na powstanie życia jest mnóstwo. Z drugiej strony wciąż […]

Chińscy naukowcy dokonali przełomu w klonowaniu naczelnych. Powołali do życia makaka, który po raz pierwszy dożył dorosłości. Małpa to nieprzypadkowa, gdyż jest często wykorzystywana w badaniach medycznych – jej fizjologia jest podobna do ludzkiej. ReTro to makak królewski (Macaca mulatta), który przyszedł na świat 16 lipca 2020 r. Ma ponad trzy lata, jest w świetnej […]

Na Syberii na przestrzeni ostatniej dekady pojawiły się nowe kratery. Słysząc Syberia i krater wiele osób może natychmiast pomyśleć o planetoidzie, która na początku XX wieku upadając w okolicach Podkamiennej Tunguski na Ziemię położyła tysiące hektarów lasu. Problem jednak w tym, że w przypadku Tunguski, nie znaleziono żadnego krateru, a w przypadku kraterów, które pojawiły […]

Może i Armageddon kojarzy się z kultowym filmem z Bruce’em Willisem w roli głównej, lecz etymologia tego słowa sięga znacznie głębiej w przeszłość. W fascynującą podróż związaną z tym tematem zabrali nas niedawno archeolodzy z Izraela. To właśnie na terenie tego kraju znaleziono niedawno pewien bardzo nietypowy kamień. Znajduje się na nim bowiem napis o […]

W 476 roku doszło do oficjalnego upadku zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego. Archeolodzy próbowali wyjaśnić, jak wyglądało wtedy życie na Wyspach Brytyjskich, a znaleziona tam mozaika może okazać się w tym kontekście przełomowa. Odkrycie miało miejsce w 2020 roku na terenie Cheltenham, gdzie znajduje się rzymska willa. Na podstawie analiz zebranych w jej obrębie próbek gleby […]

O wielkim znalezisku mogą mówić archeolodzy, którzy wybrali się do Włocławka w celu rozpoznania wydobytego tam przedmiotu. Jak się okazało, położone w centralnej Polsce miasto posiada miecz pochodzący z IX bądź X wieku, czyli starszy niż całe nasze państwo. O sprawie poinformowały lokalne media, z relacji których wynika, że do odkrycia doszło w czasie prac […]

Niezależnie od skali, czy to w mikroskali, czy w skali wszechświata wzrost temperatury powoduje wzrost chaosu. To samo dotyczy się także zjawisk kwantowych. Jeżeli chcemy precyzyjnie manipulować stanami kwantowymi, musimy najpierw maksymalnie obniżyć temperaturę. Doskonałym przykładem może być chęć utrzymywania stanu superpozycji cząstek. W niskiej temperaturze jest to znacznie łatwiejsze, niż np. w temperaturze pokojowej. […]

Gromady gwiazd są jednymi z najpiękniejszych obiektów nocnego nieba. W wielu przypadkach są to względnie kompaktowe zgrupowania setek tysięcy gwiazd utrzymywanych razem poprzez grawitację i przemieszczających się wspólnie wokół tej czy innej galaktyki macierzystej. Oprócz oczywistej urody gromady kuliste są dla naukowców wprost idealnymi laboratoriami do badania ewolucji gwiazd. Nic zatem dziwnego, że są one […]

Dzięki analizom napisów umieszczonych na pewnej cegle archeolodzy będą w stanie poznać sekrety starożytnej technologii stosowanej na Bliskim Wschodzie. Dzięki jej wykorzystaniu możliwe było dostarczanie wody na duże odległości. Inskrypcja została zapisana w języku akadyjskim, natomiast jej treść powinna posłużyć do rekonstrukcji działań prowadzonych na terenie zachodniego Iranu od drugiego tysiąclecia p.n.e. Znaleziska w tej […]

Podczas wykopalisk prowadzonych na terenie greckiej wyspy znanej jako Eubea udało się odnaleźć ogromne pokłady kości. Zdaniem archeologów, szczątki te należały do ofiar składanych dawniej w obrębie świątyni Artemidy. Badacze działali w Amarynthos, gdzie około 700 roku p.n.e. powstała sporych rozmiarów świątynia. Miała ponad 30 metrów długości, co okazało się dość zaskakujące, ponieważ naukowcy oczekiwali […]

Tyranozaury były jednymi z największych drapieżnych gadów w historii Ziemi. Kojarzymy je jako gigantyczne dwunożne potwory z krótkimi kończynami przednimi. Mnogość skamieniałości tyranozaurów sprawiła, że dinozaury te stały się bardzo popularne i przenikły nawet do kultury masowej. Mimo że o tych krwiożerczych gadach wiemy stosunkowo dużo, to wciąż zagadką pozostaje to, gdzie i w którym […]

W 2017 roku we wsi Fenstanton znaleziono szkielet mężczyzny, w którego pięcie wciąż znajdował się gwóźdź. Archeolodzy uznali więc, że mają do czynienia z ofiarą ukrzyżowania, a dzięki dalszym wysiłkom udało im się zrekonstruować twarz tego człowieka. Tak doszło do imponującego osiągnięcia: udało się odtworzyć wygląd mężczyzny sprzed prawie dwóch tysięcy lat. Jak sądzą zaangażowani […]

Mars dla mieszkańców Ziemi jest najciekawszą planetą Układu Słonecznego. Jego powierzchnia badana przez satelity, lądowniki, łaziki i drony od lat na wiele sposobów przypomina powierzchnię Ziemi, co każe zadawać pytania o możliwość istnienia życia na wczesnym etapie istnienia planety. Struktury widoczne na powierzchni planety, takie jak kaniony i wyschnięte koryta rzeczne wskazują, że w odległej […]

Najbliższym nam ciałem niebieskim poza Ziemią jest Księżyc. Astronomowie i geologowie od dekad starają się zrozumieć ewolucję tego obiektu oraz znajdującej się na jego powierzchni wody. Przez ostatnie pięćdziesiąt lat naukowcy pieczołowicie badali próbki gruntu księżycowego przywiezione na Ziemię przez astronautów realizujących załogowe misje Apollo. Jak jednak zaznaczają naukowcy, skały te pokrywają jedynie 5 proc. […]