W toku wykopalisk prowadzonych na Bliskim Wschodzie udało się odnaleźć kamienne kręgi, których pochodzenie jest wyjątkowo odległe. Naukowcy są przekonani, że dzięki zorganizowanym badaniom mogą odtworzyć realia towarzyszące twórcom tych struktur.  Ich datowanie sięga około 7000 lat wstecz, a przedstawiciele Uniwersytetu Stanowego Ohio piszą o szczegółach swojej działalności na łamach PLOS One. Jednym z kluczowych […]

Król Midas był władcą Frygii i bohaterem licznych opowieści, w których przedstawiano go jako człowieka zdolnego do zamiany w złoto wszystkiego, czego tylko dotknie. W poznawaniu sekretów tej postaci pomagają wykopaliska archeologiczne, które w najnowszym wydaniu doprowadziły do identyfikacji pewnego grobowca. Nie był on jednak przeznaczony dla samego Midasa, lecz jednego z jego bliskich. Datowanie […]

Brzmi jak science fiction, ale to już rzeczywistość – niemieccy badacze jako pierwsi na świecie wykorzystali technologię CRISPR/Cas9 do modyfikacji genomu pająka. Efekt? Czerwona, świecąca nić, która może zrewolucjonizować materiały przyszłości – od medycyny regeneracyjnej po biodegradowalne implanty. Technologia CRISPR/Cas9 od ponad dekady przekształca świat biologii molekularnej, umożliwiając precyzyjne edycje genomu u roślin, zwierząt, a […]

Jednym z najbardziej fascynujących aspektów misji realizowanych przez sondy kosmiczne jest fakt, że zbierane za ich pomocą dane obserwacyjne i pomiarowe skrywają w sobie tak duży ogrom informacji, że nawet dekady po zakończeniu rzeczywistej misji naukowcy wciąż mogą w nich odkrywać zupełnie nowe informacje o badanych ciałach niebieskich. Doskonałym przykładem takiej misji jest amerykańska misja […]

Niespełna 50 milionów lat świetlnych od Ziemi, w kierunku Gwiazdozbioru Smoka znajduje się galaktyka spiralna NGC 5907. Jak w przypadku większości galaktyk spiralnych, mamy tutaj do czynienia z galaktyką względnie uporządkowaną. W jej centrum znajduje się nieznaczne zgrubienie centralne, które otoczone jest przez zbudowane z gwiazd ramiona spiralne. Galaktyka ta jednak jest tak ułożona w […]

Chiński sektor kosmiczny dynamicznie się rozwija, a coraz większą rolę odgrywają w nim prywatne firmy. Jednym z najbardziej obiecujących graczy jest startup Space Epoch z Pekinu, który właśnie z powodzeniem przetestował dolny człon swojej rakiety wielokrotnego użytku Yanxingzhe-1. Lot próbny przeprowadzono z kosmodromu Oriental Spaceport w prowincji Shandong i uznano go za istotny krok w […]

Prawie dwadzieścia pięć lat przyszło nam poczekać na uzyskanie przez fizyków odpowiedzi na pytanie o magnetyczne drgania mionu. Ta cząstka elementarna została wreszcie rozpracowana, a wszystko to dzięki przeprowadzonym pomiarom, które daly najdokładniejsze w historii wyniki. Przedstawiciele amerykańskiego Fermilab obrali sobie z cel miony, ponieważ cząstki elementarne odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu wszechświata, a jednocześnie […]

Pierwsze człowiekowate zwane hominidami chodziły po Ziemi co najmniej 7 milionów lat temu. Ich ewolucja była jednak długa i prowadziła wyjątkowo krętymi ścieżkami, które ostatecznie doprowadziły do powstania naszego własnego gatunku. W toku badań poświęconych przeszłości innych przodków człowieka naukowcy znaleźli się na tropie krzyżówki genetycznej z udziałem tajemniczych osobników.  Kluczowe dowody w tej sprawie […]

Najnowsze zdjęcie Słońca, wykonane w świetle ultrafioletowym, właśnie robi furorę w sieci. Nie ma w tym nic dziwnego, bowiem zdjęcie jest tak charakterystyczne, że wydaje się niemożliwym, aby faktycznie przedstawiało po prostu Słońce. Wystarczy na nie spojrzeć. Skoro Słońce znajduje się w okolicach maksimum aktywności słonecznej w 11-letnim cyklu aktywności, to nie ma nic dziwnego […]

W poszukiwaniu odpowiedzi na fundamentalne pytania o naturę wszechświata naukowcy sięgają po coraz potężniejsze narzędzia. Jednym z najbardziej ambitnych projektów ostatnich lat jest plan budowy w Chinach zaawansowanego ośrodka badawczego, który ma produkować niewyobrażalnie dużą liczbę mezonów eta — cząstek elementarnych mogących odegrać kluczową rolę w zrozumieniu ciemnej materii i asymetrii występującej we wszechświecie między […]

Przed dwoma laty na Grenlandii doszło do osunięcia lodu, które wygenerowało dwa tsunami. Powstałe w takich okolicznościach sygnały okazały się na tyle silne, by rozprzestrzenić się na tysiące kilometrów. Eksperci mówią o czymś, co określają mianem megatsunami i niedawno poznali nowe fakty na jego temat. Najważniejsza część całej historii rozegrała się w 2023 roku, gdy […]

Tajemnicza linia genetyczna została wykryta przez naukowców zajmujących się badaniami szczątków liczących ponad siedem tysięcy lat. Jej istnienie jest owiane mgłą tajemnicy, a im więcej udaje się dowiedzieć, tym bardziej skomplikowany obrót przyjmuje cała sprawa. Początek tej historii miał miejsce na terenie chińskiego stanowiska archeologicznego Xingyi. To właśnie tam uczestnicy wykopalisk odnaleźli szkielet, którego datowanie […]

Skąd wzięła się woda na Ziemi? To jedno z fundamentalnych pytań, które od dekad nurtuje astronomów i naukowców zajmujących się początkami Układu Słonecznego. Woda jest kluczowym składnikiem życia, a zrozumienie jej pochodzenia może rzucić światło na to, jak powstają planety nadające się do zamieszkania. Dzięki najnowszym obserwacjom wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba udało się […]

Jeśli pamiętacie niezbyt udaną próbę połączenia dwóch antagonistów z dwóch ikonicznych serii z lat 70. i 80., czyli film pt. Obcy kontra Predator, to być może powyższy tytuł wzbudził pewne skojarzenia. Głównym wątkiem dzieła Paula Andersona była bowiem identyfikacja źródła ciepła pochodzącego ze sporych rozmiarów struktury ukrytej pod lodem Antarktydy. W przypadku faktycznych doniesień, za […]

Przedstawiciele Uniwersytetu w Alicante i Uniwersytetu w Saragossie dokonali niesamowitego wyczynu w czasie eksploracji jaskini znanej jako Cova Dones. Zlokalizowana na wschodzie kraju, okazała się miejscem o gigantycznym potencjale badawczym. Przekonali się o tym uczestnicy ekspedycji, którzy dotarli do struktur utworzonych przez naturę, ale zmodyfikowanych później przez ludzi. Ich pochodzenie sięga czasów prehistorycznych, dlatego dokonane […]

Wenus od dawna uznawana jest za bliźniaczkę Ziemi. Jak by nie patrzeć, jest to planeta podobna rozmiarami, masą i składem chemicznym do Ziemi, a jednocześnie radykalnie różniąca się od niej pod względem warunków panujących na jej powierzchni. Ta intrygująca planeta od dekad przyciąga uwagę naukowców, którzy próbują zrozumieć, jak doszło do tak odmiennego rozwoju dwóch […]

Wulkany od wieków budzą zarówno podziw, jak i lęk. Ich potęga fascynuje zarówno naukowców, jak i mieszkańców regionów przylegających do ich zboczy, którzy nauczyli się żyć w cieniu nieprzewidywalnych żywiołów. Choć przez długi czas mogą pozostawać uśpione, wystarczy chwila, by przebudziły się z hukiem i przypomniały o potędze natury. Etna – najwyższy i najbardziej aktywny […]

Zamek Królewski na Wawelu to bezsprzecznie jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich zabytków, a być może nawet najpopularniejszy z nich. Wydawałoby się, że archeolodzy poznali ten obszar co do centymetra, ale rzeczywistość pokazuje, iż wciąż kryją się tam potencjalne odkrycia. Najlepszym tego dowodem są ostatnie sukcesy, do których doprowadziły wykopaliska prowadzony na zewnętrznym dziedzińcu Zamku Królewskiego. […]

Czy można zniknąć tak, by nikt nie był w stanie nas odnaleźć? W przypadku pojedynczych osób czy niewielkich grup jest to możliwe, choć obecne zdobycze technologii zdecydowanie utrudniają taki proceder. W przypadku historii sprzed tysięcy lat mówimy jednak o znacznie większej grupie, która w pewnym momencie trafiła do Ameryki Południowej. Niestety, informacje na temat jej […]

Plamy słoneczne to charakterystyczne obiekty na powierzchni Słońca, które są emanacją aktywności magnetycznej gwiazdy. Wbrew pozorom nie są one czarne, a jedynie ciemniejsze i chłodniejsze od otaczającej je powierzchni Słońca, przez co odnosimy wrażenie, że są one czarne. Ich liczba zmienia się regularnie w 11-letnim cyklu, w którym obserwuje się zarówno minimum, jak i maksimum […]

W 1938 roku w świecie fizyki pojawiła się teoria dotycząca tzw. drugiego dźwięku. W jego ramach w mechanice kwantowej występuje przenoszenie ciepła przy udziale ruchu falowego, a nie dyfuzji. To nietypowe zjawisko, którego występowanie prowadzi do wysokiej przewodności cieplnej, jest określane takim mianem ze względu na podobieństwa do propagacji fal ciśnienia w powietrzu. Ale na […]

Dotychczas badania nad mionami — ulotnymi, ale niezwykle cennymi cząstkami elementarnymi — były domeną jedynie największych ośrodków naukowych, dysponujących potężnymi i kosztownymi akceleratorami cząstek. Wysokie koszty infrastruktury oraz ograniczony dostęp do zaawansowanych instalacji sprawiały, że eksperymenty z wykorzystaniem mionów były rzadkie i trudne do przeprowadzenia. Teraz jednak, dzięki przełomowi w technologii laserowej, ta sytuacja może […]

O wielkim odkryciu mówią archeolodzy działający na terenie stanowiska Gran Pajatén. Odnaleziono tam ponad sto nieznanych do tej pory struktur, które naukowcy łączą ze słabo zbadaną kulturą Chachapoyas.  Zlokalizowane na terenie Parku Narodowego Río Abiseo w Peru, mogą stanowić klucz do poznania tajemnic społeczności, którą czasami nazywano ludźmi chmur. Kluczem do odkrycia obiektów w miejscu, […]

Nowe badania genomów naczelnych ujawniają zaskakujące formy DNA – struktury inne niż podwójna helisa, które mogą na nowo napisać podręczniki biologii i zmienić sposób, w jaki rozumiemy ewolucję oraz choroby genetyczne. Choć podwójna helisa przez dekady symbolizowała kod życia, okazuje się, że DNA potrafi przyjmować znacznie więcej kształtów. Tzw. struktury niekanoniczne, czyli non-B DNA, takie […]