W ciągu najbliższych kilku dni w pobliżu Słońca przeleci najjaśniejsza kometa od blisko dwudziestu lat. Nic zatem dziwnego, że astronomowie i miłośnicy astronomii starają się ustalić, czy będą mieli okazję choćby dostrzec kometę na nocnym niebie. Kometa 2024 G3 (ATLAS) została odkryta w kwietniu 2024 r. Już wkrótce, 13 stycznia 2025 r. przeleci ona przez […]

To już kolejny raz w ostatnich latach, kiedy Chiny mogą cieszyć się swoim położeniem na powierzchni Ziemi. Jak się bowiem okazuje, na terenie Państwa Środka odkryto gigantyczne rezerwy litu. Odkrycie jest na tyle istotne, że Chiny stały się właśnie drugim co do wielkości posiadaczem rezerw tego pierwiastka na świecie. Zważając na to, że lit jest […]

Kiedy myślimy o końcu życia masywnej gwiazdy, kilka razy masywniejszej od Słońca, na myśl przychodzi nam automatycznie potężna eksplozja supernowa, w której umierająca gwiazda rozrywana jest na strzępy i przez chwilę świeci jaśniej, niż cała galaktyka, w której się znajduje. Jak się jednak okazuje, część gwiazd omija samą eksplozję i po prostu znika z nieba, […]

Na początku 2025 roku obserwatorzy nieba będą mogli podziwiać rzadki i niezwykły widok Saturna – Saturna bez jego kultowych pierścieni. Zjawisko to, występujące mniej więcej co 13,7–15,7 roku, jest wynikiem perspektywy Ziemi względem pochylonych pierścieni Saturna. Saturn, podobnie jak Ziemia, ma pory roku, ale trwają one znacznie dłużej – każda z nich trwa ponad 29 […]

W 2022 roku astronomowie odkryli coś zaskakującego. Z przestrzeni kosmicznej zaczęły do Ziemi docierać powolne, powtarzające się impulsy intensywnych fal radowych. Potrzeba było dwóch lat, aby odkryć prawdopodobne wyjaśnienie tego sygnału, który początkowo wydawał się sprzeczny z naszą wiedzą astrofizyczną. Sytuacja była zdumiewająca. Po raz pierwszy w historii naukowcy rejestrowali silne impulsy radiowe, które powtarzały […]

Ostatnie tygodnie minęły pod znakiem licznych zagadkowych obserwacji nad Stanami Zjednoczonymi. Amerykańskie władze nie potrafiły wyjaśnić, co stało za zadziwiającymi obiektami. W przypadku zjawiska, do którego doszło na terenie Rosji można jednak pokusić się o naukowe wyjaśnienie zagadki. Taki fenomen występuje, gdy temperatury spadną zdecydowanie poniżej zera. Na przykład w grudniu ubiegłego roku podobne słupy […]

Antarktyda to w powszechnym mniemaniu lodowy kontynent, który przynajmniej na razie to spokojna kraina mrozu, śniegu i lodu. Zmiany klimatyczne sprawiają jednak, że lód z Antarktydy stopniowo topnieje, podnosząc poziom mórz i oceanów na powierzchni Ziemi. Jak się jednak okazuje, nie jest to jedyne zagrożenie związane z kurczeniem się pokrywy lodowej tego południowego kontynentu. Głęboko […]

Przez długie stulecia natura światła była dla naukowców przedmiotem gorącej debaty. Aż do początku XX wieku naukowcy zastanawiali się, czy mówiąc o świetle, powinni je rozpatrywać, jako cząstki, czy też jako fale. Dopiero nieco ponad sto lat temu pojawiło się rozwiązanie tego dylematu, gdy w końcu udało się ustalić, że światło wykazuje właściwości zarówno cząstek, […]

Do wielkiego odkrycia doszło w ostatnim czasie na Litwie. Tamtejsza Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława w Wilnie okazała się miejscem ukrycia insygniów królewskich należących do władców Litwy i Polski. Chodzi o artefakty powiązane z postaciami króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka, a także Elżbiety Habsburżanki i Barbary Radziwiłłówny, czyli kolejno pierwszej […]

Historia Księżyca, naszego jedynego naturalnego satelity, wciąż owiana jest zaskakującą dozą tajemnicy. Nie wiemy bowiem, jak naprawdę wyglądała jego ewolucja i poszczególne etapy jego historii. Wiedza ta tymczasem jest nam niezwykle potrzebna, aby możliwie najlepiej przygotować się na załogowy powrót na Księżyc i tworzenie tam pierwszych stałych baz załogowych. W najnowszym artykule naukowym opublikowanym w […]

Drzewa dostarczają nam tlenu, stanowią ważny element funkcjonowania ekosystemów i zapewniają komfort psychiczny. Są również przydatne na wiele innych sposobów, a do długiej listy ich zastosowań można teraz doliczyć kolejne. Stanowi ono zasługę wysiłków poczynionych przez przedstawicieli Oak Ridge National Laboratory. To właśnie oni opracowali narzędzie znane jako LIBS, dzięki któremu można zdecydowanie szybciej niż […]

Sto siedemnaście milionów lat świetlnych od Ziemi, a więc stosunkowo blisko nas, naukowcy natknęli się na coś nietypowego. O ile galaktyk karłowatych we wszechświecie znamy wiele, to jeszcze nigdy wcześniej badaczom nie udało się trafić na grupę pięciu galaktyk, ułożonych niemal w jednej idealnej linii w niemal idealnie pustej przestrzeni. Nawet jeżeli pominiemy wyjątkową urodę […]

Wykopaliska archeologiczne prowadzone na Węgrzech doprowadziły ich uczestników do znaleziska, jakiego w tym kraju jeszcze nie było. Zgromadzone dowody jasno pokazały, że w jednym z objętych badaniami grobów znajdowały się szczątki wojowniczki.  Mieszkańcy dzisiejszych Węgier zaczęli pojawiać się w regionie Dolnego Dunaju w okolicach 830 roku. Jeszcze w tym samym stuleciu bądź na początku kolejnego […]

Mogłoby się wydawać, że o wszechświecie wiemy już naprawdę sporo. Jednak najnowsze instrumenty obserwacyjne pozwalają nam przyglądać się bliższym i dalszym obiektom kosmicznym z niespotykaną dotąd precyzją. To właśnie podczas takich obserwacji w obiektach, które wcześniej uważaliśmy za już poznane i zrozumiane, dostrzegamy coś, czego nie tylko nikt się nie spodziewał, ale także co weryfikuje […]

Rzadko się zdarza, aby naukowcom udało się nie tylko odkryć coś nowego, ale także dokonać swoistego przełomu, który zaciera granice między dwiema domenami badań, które dotychczas pozostawały ze sobą niekompatybilne. Tym razem jednak tak jest, bowiem autorom najnowszego badania udało się wykazać, że zwykłe światło, uważane przecież za zjawisko doskonale opisywane przez fizykę klasyczną, może […]

W spokojnej kenijskiej wiosce Mukuku, około 90 kilometrów od tętniącej życiem stolicy Nairobi, koniec 2024 roku przyniósł ze sobą niespodziewanego gościa z nieba. Zupełnie bez żadnego ostrzeżenia, na Ziemię z nieba spadł półtonowy kosmiczny śmieć o średnicy blisko 2,5 metra. Nikomu nic się nie stało, ale przybysz natychmiast wzbudził zainteresowanie wielu służb. Stosunkowo szybko udało […]

Nie ma chyba lepszego sposobu na doświadczenie rozmiarów wszechświata, jak spojrzenie na gęstą gromadę galaktyk. Na jednym zdjęciu wykonanym z potężnej odległości można wtedy zobaczyć naraz setki galaktyk, z których każda składa się z setek miliardów gwiazd i równie dużej ilości planet. Jedno zdjęcie — biliony, dziesiątki bilionów miejsc, w których teoretycznie mogą istnieć miliony […]

Prawie dwieście lat minęło od momentu, w którym ludzie po raz pierwszy próbowali określić lokalizację potężnej erupcji wulkanicznej. Ale wydarzenia z 1831 roku wreszcie doczekały się wyjaśnienia.  To dzięki wysiłkom poczynionym przez przedstawicieli University of St Andrews. Szkoccy badacze zaprezentowali wyniki tego niezwykłego śledztwa w artykule zamieszczonym na łamach Proceedings of the National Academy of […]

Co to jest: każdy z nas ją ma, a nikt nie wie, w jaki sposób działa? To oczywiście świadomość. Choć stanowi ona podstawę naszej egzystencji, to wciąż tak naprawdę mimo rozwoju nauki, nie jesteśmy nawet na początki drogi do poznania jej natury i mechanizmów, jakie ona wykorzystuje. Nie zrozummy się źle: istnieją pewne teorie, mniej […]

Orbita okołoziemska zmienia się w ostatnich latach dosłownie z dnia na dzień. Bezustannie trafiają tam nowe satelity wyposażone w coraz dokładniejsze instrumenty naukowe i obserwacyjne, które zbierają coraz więcej danych. Te dane jednak trzeba przesłać na Ziemię, a tutaj przepustowość coraz częściej staje się problemem. Nic zatem dziwnego, że w różnych częściach świata pracuje się […]

Geolodzy są zgodni co do tego, że w obrębie kaldery Yellowstone może jeszcze kiedyś dojść do erupcji. Poprzednie wybuchy były naprawdę potężne, a prowadzone w ostatnim czasie badania sugerują, że na miejscu zachodzi trudny do wyjaśnienia ruch. Park Narodowy Yellowstone to bez wątpienia jeden z symboli Stanów Zjednoczonych. Tamtejsza kaldera jest jednak niczym tykająca bomba, […]

NASA, zainspirowana niezwykłym sukcesem małego drona Ingenuity, pracuje nad jego następcą — dronem marsjańskim o nazwie Mars Chopper. Ten nowy aparat latający, wielkością przypominający SUV-a, mógłby zrewolucjonizować sposób, w jaki badamy Czerwoną Planetę. Co prawda od projektu inżynieryjnego do realizacji długa i niepewna droga, ale dzięki niemu już teraz możemy zobaczyć, jak może w przyszłości […]

Nowy Rok na Ziemi oznacza zasadniczo początek prawdziwej zimy na półkuli północnej. W najbliższych tygodniach i miesiącach musimy się zatem liczyć z opadami śniegu, niskimi temperaturami i wyjątkowymi warunkami pogodowymi. Na północnej półkuli Marsa jednak aktualnie mamy do czynienia z początkiem wiosny, a to oznacza procesy, z którymi na Ziemi wiosną nie mamy do czynienia. […]

Choć znajdujący się na pewnym anglosaskim cmentarzu miecz ma około 1500 lat, to stan, w jakim zachował się do czasów współczesnych zdecydowanie na to nie wskazuje. Archeolodzy prowadzą poświęcone mu badania, które mogą okazać się źródłem wyjątkowo cennych informacji.  Te powinny pozwolić na lepsze zrozumienie świata z okresu wczesnego średniowiecza. Odkrycie miało miejsce w pobliżu […]