Trzydzieści srebrników, czyli około 40 dekagramów srebra, otrzymał w nagrodę najsłynniejszy zdrajca w historii. W czasach biblijnych była to suma wystarczająca na zakup kawałka ziemi, stanowiła więc sporą pokusę. Nie wiadomo, jakie motywy kierowały człowiekiem, który jej uległ. Z całą pewnością nie chodziło mu jednak o to, by jego imię stało się synonimem zdrajcy. ZAPŁATA […]

Gdyby Wasilij Archipow nie pokręcił przecząco głową w odpowiedzi na pytanie dowódcy, to 27 października 1962 r. radziecki okręt podwodny wystrzeliłby w stronę Amerykanów torpedę z głowicą atomową. Radziecki B-59 ruszył w morze na początku października 1962 r. wraz z flotyllą podobnych okrętów (B-4, B-130 i B-36) z małej przystani rybackiej w Zatoce Sajda w […]

Jesteśmy najbardziej destrukcyjnymi stworzeniami na Ziemi. Jednak nasza skłonność do przemocy wynika wprost z ewolucyjnego dziedzictwa Homo sapiens, ponieważ widać ją także u naszych najbliższych biologicznych krewnych. Mark Twain, pisarz i zarazem wielki propagator darwinowskiej teorii ewolucji, powiedział kiedyś, że my, ludzie, jesteśmy jedynymi zwierzętami toczącymi wojny. Cóż – kłopot w tym, że w tamtych […]

Claus Schenk von Stauffenberg nie był pierwszym członkiem niemieckich sił zbrojnych, który próbował zabić führera. Historycy doliczyli się kilkudziesięciu takich prób podjętych przez żołnierzy Wehrmachtu Bóg obiecał Abrahamowi, że oszczędzi Sodomę, jeśli znajdzie się w niej chociaż dziesięciu sprawiedliwych. Mam nadzieję, że oszczędzi Niemcy ze względu na to, co my staraliśmy się zrobić – powiedział […]

„Malarz austriacki, realista, autor sielankowych pejzaży i akwarel przedstawiających widoki Wiednia” – gdyby egzaminatorzy wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych podjęli inną decyzję, tak mogłaby brzmieć nota w encyklopediach dotycząca Adolfa Hitlera Niestety, teksty na jego temat są dłuższe i raczej nie zawierają wzmianek o ambicjach artystycznych. Wiedza o nich nie stanowiła tajemnicy, ale sprowadzała się do […]

Lwowski złodziej Leopold Socha stał się w pełni człowiekiem dopiero wtedy, gdy zaczął ratować życie innym ludziom. Właśnie powstaje o nim film Kochała go bardzo. Miłością pełną zaufania i nadziei. Tak jak kochać potrafi siedmioletnie dziecko. Dziecko czasów wojny. Niby wciąż jeszcze małe, ale już rozumiejące nad miarę. „Bez niego byśmy nie przeżyli. Socha był […]

Osama Bin Laden poślubił pięć kobiet, które urodziły mu sumie dwadzieścioro potomków. Jak się przypuszcza, większość jego najbliższej rodziny zginęła w listopadzie 2001 roku podczas amerykańskich nalotów na Afganistan, będących częścią akcji odwetowej za zamach z 11 września. Na pewno przeżyli tylko ci, którym udało się zawczasu opuścić kryjówkę terrorysty i jego współtowarzyszy. Z Afganistanu […]

17 lipca 1942 roku niemiecka świetnie wyposażona i wyszkolona 6. Armia pod dowództwem Friedricha Paulusa przystąpiła do ataku na jedno z trzech największych miast ZSRR – Stalingrad. Rozpoczęła się jedna z największych operacji wojskowych II wojny światowej, a być może najbardziej znacząca bitwa XX wieku. To co wydawało się Hitlerowi prostym zadaniem, w praktyce okazało […]

Są symbolem bezgranicznego oddania ojczyźnie, wzorem do naśladowania dla kolejnych pokoleń. Dzieci, które broniły Lwowa. Ale czy dorośli mieli prawo wysyłać kilkunastoletnie Orlęta na rzeź? Jurek wymknął się z domu pod nieobecność rodziców. Był wieczór 20 listopada 1918 r. i od dwudziestu dni na ulicach Lwowa trwała regularna bitwa między wojskami ukraińskimi i polskimi. Chłopak […]

Pechowiec czy szczęściarz? 93-letni Yamaguchi Tsutomu jest jedynym znanym człowiekiem, który przeżył wybuchy dwóch bomb atomowych zrzuconych na Hiroszimę i Nagasaki w sierpniu 1945 roku. Zbliżał się sierpień, a wraz z nim koniec delegacji w Hiroszimie i upragniony powrót do domu, do żony i półrocznego już synka Katsutoshiego. 6 sierpnia 1945 r. Yamaguchi Tsutomu i […]

Polskiego Quislinga nie mieliśmy głównie dzięki… Hitlerowi. Ale były listy, rozmowy i tajne operacje, które mogły to zmienić. Byli też kandydaci do tej roli Pokolenie Kolumbów „cywilizujące” u boku Waffen SS ziemie radzieckie. Byli więźniowie uwijający się przy nowych Tygrysach, stojących na straży Trzeciej Rzeszy. Takie „krzepiące” zdjęcia oglądalibyśmy w dzisiejszych podręcznikach historii, gdyby nie […]

Wojna z terroryzmem na lądzie kosztowała przez ostatnie sześć lat dwa biliony dolarów, chociaż jej obszar objął zaledwie milion kilometrów kwadratowych. Kolejna wojna rozegra się na arenie 370 razy większej. Taka jest powierzchnia wszystkich mórz i oceanów Porwanie supertankowca Sirius Star było operacją logistyczną, porównywalną z największymi atakami terrorystycznymi Al-Kaidy. Jeśli kilkudziesięciu słabo uzbrojonych ludzi […]

Był bohaterem zwycięskiej dla Polski wojny trzynastoletniej. Mało jednak brakowało, aby militarny talent Piotra Dunina, herbu Ł abędź, służył… Krzyżakom Po wybuchu antykrzyżackiego powstania w lutym 1454 r. i po podpisaniu przez Kazimierza Jagiellończyka aktu inkorporacji Prus do Królestwa Polskiego Zakon stanął w obliczu katastrofy. Większą część kraju opanowały oddziały zbuntowanych stanów pruskich. Zamkniętemu w […]

Oflag IV C w zamku Colditz miał być najlepiej strzeżonym niemieckim obozem jenieckim. Tymczasem zgromadzeni tu oficerowie podjęli 300 brawurowych prób wydostania się z twierdzy Podpisy do ilustracji: 1. Teatr 2. Kwatery dla wyzszych ranga oficerów 3. Prysznice 4. Szopa 5. Pomieszczenia dla słuzby oficerów brytyjskich 6. Pomieszczenia dla słuzby oficerów polskich i francuskich 7. […]

Kariera sterowców była krótka, ale burzliwa. To dzięki nim w wojskowych encyklopediach pojawiło się pojęcie bombardowania strategicznego. Takiego, jakie dotknęło Londyn Co czuli londyńczycy, gdy 31 maja 1915 r. po raz pierwszy nad swoimi głowami zobaczyli stalowoszary cień niemieckiego sterowca LZ 38, a w chwilę potem usłyszeli odgłos spadających bomb? To był ten sam szok, […]

Miał sześć imion, wszystkie rodzaju męskiego. Mimo to kawaler d’Éon de Beaumont, oprócz tego, że był żołnierzem, dyplomatą, tajnym agentem, szermierzem, pisarzem i awanturnikiem, był… kobietą! Powtórzmy za dziejopisami światowego szpiegostwa (Genovefą Étienne i Claude’em Moniquet): „nikt nie może zrozumieć, dlaczego mężczyzna, który zdążył być oficerem […], doktorem prawa cywilnego i kanonicznego, adwokatem parlamentu paryskiego, […]

Bohater czy tchórz? Pius XII wciąż budzi skrajne emocje. Oliwy do ognia dolał fakt, że Benedykt XVI wstrzymał jego proces beatyfi kacyjny. Jaką prawdę o nim skrywają wciąż tajne watykańskie archiwa? Eugeniusz Pacelli zasiadł na tronie papieskim w marcu 1939 r. Jego pontyfikat przypadł na okres II wojny światowej, stalinizmu i początku zimnej wojny. Być […]

Ze wszystkich scenariuszy końca świata najbardziej prawdopodobny jest ten, że człowiek zafunduje go sobie sam. Jak może wyglądać atomowa zagłada? W czasie zimnej wojny tak zawzięcie straszono bombą atomową, że gdy runął komunizm , wraz z nim do lamusa odesłano strach przed konfliktem nuklearnym. Tymczasem broń jądrowa nie zniknęła z arsenałów; według szacunkowych danych łączna […]

Przez całą okupację opróżnione ze zwierząt warszawskie ZOO tętniło życiem. W bażanciarni, klatkach dzikich kotów i podziemnych przejściach ukrywali się Żydzi. W sumie setka przeszmuglowanych z getta ludzi. „Focus Historia” dotarł do nieznanych wspomnień Reginy Kenigswein, która życie zawdzięcza dyrektorowi ZOO Janowi Żabińskiemu Jest mroźna grudniowa noc 1943 roku. Do drzwi willi dyrektora warszawskiego ogrodu […]

Ponad pół wieku po zakończeniu II wojny światowej został zrehabilitowany kapitan USS Indianapolis, oskarżany o spowodowanie jednej z największych tragedii amerykańskiej marynarki wojennej. Kilkuset jego marynarzy zjadły rekiny Pierwsze rekiny pojawiły się około południa. Początkowo nikt nie zauważył, że dryfujący w kamizelkach ratunkowych rozbitkowie zaczynają znikać pod wodą z cichym pluskiem. Dopiero przeraźliwy krzyk jednego […]

Niechęć angielsko-francuska ma długą tradycję i wyraża się także w gestach. Chcesz obrazić Francuza? Pokaż mu dwa palce! Kiedy po klęsce Francji polscy żołnierze wylądowali w 1940 r. w Anglii, musieli oduczyć się salutowania dwoma palcami. Miejscowi mogli bowiem uznać to gest za obraźliwy. Za taki obrót sprawy winić należy… Francuzów. Wznoszenie dwóch odwróconych palców […]

Co łączy swastykę, czapkę frygijską, łuki triumfalne w Rzymie i plakat Alfreda Leete’a „Twój kraj potrzebuje Ciebie”? To proste: ich propagandowa funkcja Propaganda nie jest wynalazkiem współczesności. W miejscach takich jak egipski Karnak czy Stonehenge odbywały się rozmaite uroczystości ku czci elit, mające odpowiedni wpływ na ówczesnych maluczkich. Wędrówka słońca po niebie, kataklizmy i cykle […]

Światowe konflikty zbrojne zbierają o wiele większe żniwo, niż wskazują na to oficjalne statystyki. W ciągu ostatnich 50 lat zginęło trzy razy więcej ludzi, iż szacowano do tej pory.           Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle opracowali własną metodę szacowania liczby ofiar – opiera się ona na ankietach, w których pojedynczych […]

Polacy zarzucali Rosjanom barbarzyństwo i ciemnotę. Rosjanie Polakom – butę i zdradę Słowiańszczyzny. O prawdziwych powodach sąsiedzkiej niechęci z prof. Januszem Tazbirem rozmawia Tomasz Diatłowicki Polacy zarzucali Rosjanom barbarzyństwo i ciemnotę. Rosjanie Polakom – butę i zdradę Słowiańszczyzny. O prawdziwych powodach sąsiedzkiej niechęci z prof. Januszem Tazbirem rozmawia Tomasz Diatłowicki Focus Historia: Dlaczego nie lubimy […]