Pięćset lat po śmierci Rafaela zrekonstruowano jego prawdziwą twarz Rafael Santi to jeden z największych artystów włoskiego Renesansu. Jego fresk „Szkoła Ateńska” – z postaciami starożytnych myślicieli Platona i Heraklita mającymi jednak twarze Leonarda da Vinci i Michała Anioła – podziwiają w apartamentach papieskich w Watykanie miliony ludzi. W dziejach spuścizny po tym geniuszu z przełomu XV i XVI […]

Zrobił ją 16 kwietnia 1947 roku nieżyjący już fotoreporter Stanisław Dąbrowiecki. W PRL, przez kilkadziesiąt lat, była tajne. Negatyw, który miał znajdować się w sejfie Ministerstwa Sprawiedliwości, zaginął nie wiadomo kiedy. Zachowało się tylko 11 odbitek. Proces 47-letniego Rudolfa Hoessa rozpoczął się 11 marca 1947 roku w sali ZNP na warszawskim Powiślu. Była to wówczas […]

W powszechnym przekonaniu William Szekspir był poetą i aktorem z mieściny Stratford nad rzeką Avon. Ale coraz częściej słychać głosy, że historia z nas zakpiła. Według pewnej teorii autorem „Hamleta” był Edward de Vere… syn Elżbiety I, królowej „dziewicy”! Jest 25 września 1987 roku. Przed Sądem Najwyższym Stanów Zjednoczonych toczy się niecodzienna rozprawa. Przedmiotem sesji […]

Naukowcy zidentyfikowali miejsce, z którego pochodzą wielkie głazy. Wcześniej wskazywał na nie tylko… XVII-wieczny antykwariusz. Stonehenge, słynny prehistoryczny megalityczny monument w Anglii, od lat nurtuje badaczy. Wciąż dokonują tam nowych odkryć (na przykład ostatnio wykryli nagromadzenie https://www.focus.pl/artykul/olbrzymia-neolityczna-konstrukcja-odkryta-kolo-stonehenge wokół centralnej budowli, wcześniej masywny https://www.focus.pl/artykul/50-nowych-glazow-w-poblizu-stonehenge), parę lat temu zrekonstruowano https://www.focus.pl/artykul/czlowiek-ze-stonehenge mieszkańca tych terenów sprzed 5,5 tys. lat (gdy miejsce zyskiwało […]

Najpierw euforia i nadzieja, potem zwątpienie i strach. Linia frontu powstania warszawskiego przebiegała między tysiącami bezbronnych Polaków. Każdego dnia w egzekucjach ginęło tysiąc niewinnych cywilów. Wielkie miasto, pełne ludzi umęczonych blisko już pięcioletnią okupacją, w jedno letnie popołudnie stało się polem największej bitwy miejskiej w historii. Żołnierze zo­stali policzeni i z jednej, i z drugiej […]

Mur Berliński to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli zimnej wojny i ustroju komunistycznego, a zarazem dowód na przemijalność najgorszego nawet zniewolenia. Dlaczego został zbudowany? W jakich okolicznościach runął? Jaki miał wpływ na losy Niemiec? Budowa Muru Berlińskiego Po drugiej wojnie światowej państwo niemieckie zostało podzielone przez zwycięzców na cztery strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjską, francuską i […]

Jedna z wysp Mikronezji to idealne miejsce dla miłośników zaginionych cywilizacji. Na komputerowej rekonstrukcji widać, jak imponujące było to „miasto na wodzie”. Kompleks Nan Madol, zwany „Wenecją Pacyfiku”, to unikatowy zabytek znajdujący się na mikronezyjskiej wyspie Pohnpei. Składają się na niego monumentalne budowle z ogromnych bazaltowych bloków i głazów, ważących nawet 90 ton. Rozłożone są […]

Biblia, krucyfiks i kołek. Bez tego nie może obejść się żaden pogromca wampirów. Ale w budzących dreszcze zestawach dostępnych w internecie nie brakuje bardziej egzotycznych gadżetów, np. szczypców do wyrywania zębów. Tylko czy te eleganckie, stare skrzynki są autentyczne? Efektowny zestaw do zabijania wampirów został niedawno sprzedany przez angielski dom aukcyjny Hansons Auctioneers za 3185 […]

Obraz „przyzwoitego Niemca”, który ratuje Polaków w powstaniu warszawskim, utrwalił się nie tylko we wspomnieniach Władysława Szpilmana czy w „Kolumbach…” Romana Bratnego. Ludzką twarz wroga zapamiętali też inni powstańcy. Stanisław Aronson, podporucznik „Rysiek” z kompanii Kedyw Kolegium A, 10 sierpnia 1944 roku leżał z cekaemem na Okopowej. Od strony cmentarza Niemcy ostrzeliwali Wolę. Odłamek moździerza ranił go […]

W 1943 i 1945 roku poddawane przerażającym eksperymentom medycznym polskie więźniarki w KL Ravensbrück zbuntowały się. Łącznie przeprowadzono eksperymenty medyczne na 74 Polkach. Spośród tych kobiet 6 rozstrzelano jeszcze w obozie, a 5 zmarło w następstwie operacji. Ponad siedemdziesiąt Polek, Ukrainka, Niemka i 10 kobiet psychicznie chorych, których narodowość nie była ważna w momencie operacji. […]

Porwane kobiety Japończycy zamieniali w „pocieszycielki”, czyli seksualne niewolnice dla żołnierzy. W latach 1932–1945 było w Azji prawie 2 tysiące wojskowych „stacji pocieszenia”. Więziono w nich kilkaset tysięcy kobiet. „Chcę sprawiedliwości. Bardziej niż pieniędzy chcę publicznych przeprosin. Chcę zapewnienia, że nigdy więcej nie zaangażują się w wykorzystywanie kobiet. Mojej godności nie da się zamienić na żadne […]

Geniusz Leonarda da Vinci do dziś fascynuje wielu badaczy na całym świecie. Nie mniej fascynujące jest jego pochodzenie, a przede wszystkim tożsamość matki mistrza. Kim była tajemnicza Caterina – kobieta, która urodziła wybitnego wizjonera? Badacze mają na ten temat kilka teorii. 1. Uboga sierota z okolic Vinci Profesor historii sztuki z Oxford University Martin Kemp […]

Kiedy przed trzydziestu pięciu laty Frakcji Czerwonej Armii udało się zagrozić najwyżej postawionym ludziom w Niemczech, uwięzieni przywódcy RAF nagle popełnili zbiorowe samobójstwo. Stefan Wiśniewski, nazywany przez kolegów „die Furie”, popołudniem 5 września 1977 r. tkwił przyczajony za mercedesem blokującym Vinzenz-Statz Strasse w Kolonii. Syn więźnia obozu koncentracyjnego w Dachau ściskał w dłoniach polski pistolet […]

Dzięki pracy archeologów i najnowszej technologii możemy wirtualnie zwiedzić kaplicę św. Tomasza, zniszczoną ponad 480 lat temu Zadania podjęła się grupa archeologów z brytyjskiego Uniwersytetu w Yorku. Wyniki ich pracy publikuje czasopismo naukowe „Journal of the British Archaeological Association”. Można je też podziwiać na wideo w serwisie YouTube. Biskup i męczennik Tomasz Becket urodził się […]

Za kilkanaście tysięcy dolarów można kupić zmumifikowane dziecko lub tajemniczą wydłużoną czaszkę z Peru. W ofercie są też szczątki z chrześcijańskich katakumb, książki w ludzkiej skórze i słoje z płodami W 2013 r. amerykański kolekcjoner odwiedzający Tunezję wszedł do starożytnych katakumb w Susie i ukradł stamtąd czaszkę. Następnie wystawił ją na sprzedaż na prywatnej grupie […]

Bolesław Chrobry zrobił wszystko, by zostać świętym, lecz miał pecha, bo o jego kulcie… zapomniano. Święty Kazimierz trafił na ołtarze, jednak zmarł, zanim zasiadł na polskim tronie. Inne kraje nie miały takich problemów: świętymi zostawali mordercy, okrutnicy i hipokryci. Prowadzili wojny, skazywali na śmierć swoich bliskich, kazali wyłupywać oczy i wyrywać języki pokonanym wrogom. Ale zostali […]

Madame Pompadour – czyli Jeanne Antoinette Poisson, markiza de Pompadour, która po mężu przejęła nazwisko Jeanne Antoinette Le Normant d’Étiolles – to wyjątkowa postać, znana przede wszystkim jako metresa Ludwika XV, króla Francji. Urodziła się 29 grudnia 1721 roku w Paryżu, a zmarła 15 kwietnia 1764 roku w Wersalu. Była mecenaską sztuki – zapraszała na […]

Na Mazurach zwykle szuka się słynnej Bursztynowej Komnaty, tak jak Złotego Pociągu na Dolnym Śląsku. Ostatnio poszukiwaczom przytrafiła się mniejsza, ale też wartościowa zdobycz: skarb z czasów szwedzkiego potopu 5 czerwca gruchnęła informacja, że w Ełku znaleziono depozyt kilkuset monet z XVII wieku. Natychmiast skojarzono je z czasami potopu. Miasto było wówczas ważnym ośrodkiem Prus […]

Nikola Tesla to amerykański inżynier serbskiego pochodzenia, wynalazca i elektrotechnik, który przez wielu ludzi uważany jest za najgenialniejszego człowieka XX wieku. Był ekscentrycznym odkrywcą, który w pełni poświęcił się swoim wynalazkom. Jako autor blisko 300 patentów zapisał się na zawsze w historii świata. Jego życie pełne jednak było zwrotów akcji, upadków i wzlotów. Wiele z […]

Coco Chanel jest postacią, która zrewolucjonizowała świat mody, sprawiając, że kobieca moda mogła być elegancka i wygodna zarazem – wcześniej można było postawić wyłącznie na jedną z tych cech, nosząc albo ciężkie suknie z obcisłymi gorsetami, albo niezbyt gustowną odzież roboczą. Warte uwagi są nie tylko projekty Coco, ale także jej osobowość – projektantka wciąż […]

Czy Adolf Hitler mógł zdeponować w banku w Wielkiej Brytanii 43 miliony dolarów? Wygląda to jak sensacja na sezon ogórkowy. A jednak taką informacją, zamieszczoną 8 sierpnia 1950 r. przez „Washington Evening Star”, zajęły się najpoważniejsze amerykańskie agendy rządowe. Wyniki śledztwa nigdy nie zostały ujawnione. Czyżby więc Führer mógł mieć konto w angielskim banku? Odpowiedź […]

Mityczni herosi fascynują i budzą zainteresowanie swymi zdolnościami, sprytem, jak i siłą. Herosi to postaci pochodzące ze związku boga i istoty niższej (między innymi człowieka). Zarówno w mitologii greckiej, jak i rzymskiej, można odnaleźć niezwykłych bohaterów, takich jak: Perseusz (Syn Zeusa i Danae), Tezeusz (syn Posejdona i Ajtry), Achilles (syn Peleusa i Tetydy), a także […]

Wódz III Rzeszy genialnie grał na psychice tłumu i swoich rozmówców. Führer ciągle przemieniał swoje życie w sztukę teatralną. Jego kariera była w pewnym sensie pracą nad własnym mitem – ocenia w rozmowie z „Focusem Historia” niemiecki historyk Volker Ullrich, autor najnowszej biografii „Adolf Hi­tler. Lata awansu 1889-1939”. Pokazuje Führera w bardzo ludzkim świetle: obnaża […]

Juliusz Cezar to najpotężniejszy dyktator czasów starożytnych – jego osiągnięcia są uważane za spektakularne aż do dziś, a słowa, która padły z jego ust mają podobną wagę, co cytaty wypowiadane przez rzymskich myślicieli czy poetów. Kim był Juliusz Cezar i jak dokonał wszystkich swoich osiągnięć? Czy jako dyktator postępował sprawiedliwie, czy w całym jego życiu […]