Czy można wyobrazić sobie zimę trwającą 2500 lat? To bardzo ponura perspektywa, jednak tyle właśnie trwałaby każda pora roku, gdyby Ziemia jakimś sposobem znalazła się na orbicie największej znanej ludzkości gwiazdy. Aby ją okrążyć, po pozwalającej na przeżycie ludzi orbicie, nasza planeta potrzebowałaby aż 10 tysięcy lat! Czy kosmos ma jakiekolwiek granice? Trudno nawet powiedzieć, […]

Gwiazdy ulegają ciągłym przemianom, których człowiek nie jest jednak w stanie zaobserwować. Długość ludzkiego życia w porównaniu do długości życia gwiazdy to zaledwie ułamek sekundy. Ewolucja gwiazd rozłożona jest bowiem na miliony, miliardy i biliony lat. Na nocnym niebie można niemal każdej nocy dostrzec ok. 6 tysięcy gwiazd. To jednak tylko drobny ułamek wszystkich obiektów […]

Są wszędzie tam, gdzie są ludzie. Zabierają się z nami w największe głębie oceanu i w najwyższe góry. Nie odstępują nas na krok. A ciasne wnętrza pojazdów i stacji kosmicznych to dla nich prawdziwy raj Gronkowiec złocisty z kosmosu, orbitalny szczep pałeczki ropy błękitnej, toksyna zmutowanych laseczek woskowych, astrobakterie kałowe – to wszystko brzmi jak […]

W warszawskich lasach trwają poszukiwania szopa pracza, który najprawdopodobniej uciekł z prywatnej hodowli. O włochatym uciekinierze poinformowało na swoim Facebooku Centrum Edukacji Przyrodniczo Leśnej w Lesie Kabackim, w którym zwierzaka uchwyciła fotopułapka. Jak podkreślają eksperci, szopy pracze nie są gatunkiem, który występuje w Polsce, więc w jego obecność na naszych ziemiach jest dosyć dużym zaskoczeniem. […]

Gwiazda Barnarda jest bodaj najczęściej badanym i obserwowanym obiektem tego typu. Dużo starsza od Słońca, od lat fascynuje naukowców podejrzewających, iż wokół gwiazdy istnieje układ planetarny. Bezzałogowa podróż do pobliskiego systemu gwiezdnego,  istnienie układu planetarnego, czy wreszcie książka Douglasa Adamsa, Autostopem przez Galaktykę. Te wszystkie hasła wiąże jeden temat – gwiazda Barnarda, od lat budząca ciekawość […]

Gdyby materiał tworzący gwiazdę neutronową skompresować do rozmiarów kostki cukru, ważyła by ona miliardy ton. A to nie jedyne niezwykłe właściwości tych gwiazd. W 1933 roku na zjeździe American Physical Society została ogłoszona koncepcja istnienia gwiazd neutronowych. Ogłosili ją dwaj naukowcy – Niemiec Walter Baade i Szwajcar Fritz Zwicky. W 1938 roku rosyjski fizyk, Lew […]

Gwiazdy. Liczą sobie miliardy lat. Ich rozmiary, jasność, temperatura w nich panująca i odległość od Ziemi, są dla nas trudne do wyobrażenia. Szczególnie, że z naszej perspektywy są jedynie małymi punktami na nieboskłonie. 9 miliardów lat świetlnych. W takiej odległości od Ziemi znajduje się najdalej położona od naszej planety gwiazda. A właściwie lepiej powiedzieć – […]

Wszystkie gwiazdy we Wszechświecie powstają z chmur gazu i pyłu nazywanych obłokami. Przy odpowiednich warunkach materia zaczyna się gromadzić i zagęszczać prowadząc do zapadania grawitacyjnego. Obiekty takie nazywamy protogwiazdami. Wyjaśniamy dokładnie czym one są i czy da się je zaobserwować z Ziemi? Czym jest protogwiazda? Protogwiazda to nic innego, jak wczesny etap tworzenia gwiazdy, która […]

Badania genetyczne dziecięcych szkieletów odkrytych nad brzegiem Dunaju pokazały, że ciała należą do braci bliźniaków zmarłych aż 31 tys. lat temu. Jeden z chłopców zmarł tuż po porodzie, drugi żył 7 tygodni. Półtora metra obok pochowano ich kuzyna. Tamten chłopiec przeżył 3 miesiące. Choć austriaccy archeolodzy odkryli miejsce pochówku dzieci już 15 lat temu, dopiero […]

W nocy z niedzieli na poniedziałek z Przylądka Canaveral na Florydzie wystartowała rakieta Falcon 9, która wyniosła w przestrzeń kapsułę załogową SpaceX Crew Dragon „Resilience”. To drugi udany start przeprowadzony przez SpaceX i pierwszy z cyklu regularnych lotów operacyjnych w ramach programu komercyjnych ekspedycji astronautów NASA. Na pokładzie Resilience znalazło się czworo astronautów. Troje Amerykanów: […]

Niedawno odkryty w Peru 9000-letni grób łowczyni sugeruje, że dawniej tamtejsze kobiety nie ustępowały mężczyznom w polowaniu na zwierzynę. Obraz pierwotnych społeczeństw, jaki od lat serwuje nam historia, jest prosty: mężczyźni polują na zwierzynę, a kobiety pilnują obozowiska, zbierając zioła i rośliny. Jednak niedawno odkryty w Peru około 9000-letni grób łowczyni oraz analizy innych miejsc […]

Europa wzywa. Prawdopodobnie ta odległa lodowa orbita może być tylko jednym z prawie 80 znanych księżyców Jowisza, ale liczy się to, co jest w środku. A to, co znajduje się wewnątrz niej, może być bardzo wyjątkowe. Naukowcy z NASA podejrzewają, że pod lodową powierzchnią Europy znajduje się ukryty gigantyczny ocean, który mógłby być szansą na […]

Znalezisko, jakiego archeolodzy dokonali w jednej z indonezyjskich jaskiń, daje nam doskonały wgląd w zwyczaje pogrzebowe naszych przodków. Ludzkie szczątki, na jakie natrafili naukowcy, to pierwszy znany pochówek dziecka z epoki środkowego holocenu. Ludzkie szczątki znalezione w jaskini Makpan na wyspie Alor należały do dziecka. Naukowcy szacują, że w chwili śmierci miało ono od czterech […]

Dziobaki od lat budzą naszą ciekawość i podziw. Ta nietypowa w świecie zwierząt krzyżówka okazuje się jeszcze bardziej interesująca niż dotychczas sądziliśmy. A to za sprawą badań naukowców z Teksasu i Chicago, którzy odkryli, że futro dziobaków świeci w świetle ultrafioletowym. W świetle widzialnym niezwykle gęste futro dziobaka, które izoluje i chroni zwierzęta w zimnej […]

Paleontolodzy trafili w Afryce na pierwsze skamieliny hadrozaura (Hadrosauridae), dinozaura zwanego z powodu charakterystycznego wyglądu ”kaczodziobym” (ang. duckbilled). Nie byłoby pewnie w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że tych zwierząt nie powinno być na tym konkretnym kontynencie. Odnalezienie jego szczątków oznacza, że pokonał setki kilometrów wpław albo na naturalnej tratwie. Badanie opublikowane w czasopiśmie […]

Koty nie mają lekkiego PR’u: owszem słodkie i śliczne, ale postrzegane często jako wredne i traktujące człowieka jako maszynkę do uzupełniania miski. Tymczasem nowe badania przeczą temu stereotypowi. Wygląda na to, że koty potrafią nas pokochać. Badania behawioralne na ten temat przeprowadził zespół naukowców ze Stanowego Uniwersytetu Oregonu w USA. Żeby poprawnie określić przywiązanie zwierząt […]

Gwiazdozbiór Perseusza jest jedną z największych konstelacji północnego nieba, którą z Polski możemy obserwować przez cały rok. Szczyt jego ziemskiej „popularności” przypada jednak na sierpień, kiedy z kierunku Perseusza możemy dostrzec Perseidy, czyli rój meteorów. Jak patrzeć i gdzie szukać? Wyjaśniamy! Opis gwiazdozbioru Perseusza Perseusz jest jednym z większych gwiazdozbiorów nieba północnego, co oznacza, że […]

Choć Strzelec jest gwiazdozbiorem półkuli południowej, praktycznie niewidocznym z Polski, to przy nadarzającej się okazji warto go obserwować. Znajduje się w najjaśniejszym punkcie Drogi Mlecznej i zawiera mnóstwo interesujących obiektów, jak układy podwójne, gromady gwiazd czy mgławice widoczne nawet gołym okiem. Podpowiadamy, gdzie go szukać. Opis gwiazdozbioru Strzelca  Gwiazdozbiór Strzelca jest 15. co do wielkości […]

Widoczny na niemal całej kuli ziemskiej Syriusz jest najjaśniejszą gwiazdą na nocnym niebie. Położony w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa, w Starożytnym Egipcie był czczony jako bóstwo. Syriusz to pierwsza według jasności gwiazda, którą możemy podziwiać na niebie. Nazwa Syriusz pochodzi od starogreckiego słowa Seirios, które można przetłumaczyć jako: ognisty, gorący, prażący.  W mitologii greckiej Syriusz był psem należącym […]

Od wieków ludzie wpatrując się w niebo poszukiwali na nim gwiazd łączących się w charakterystyczne kształty. Gwiazdozbiory – niektórzy dopatrują się w ich układach magicznych znaczeń, a dla innych stanowią po prostu obiekt obserwacji astronomicznych. Niebo  zawsze fascynowało ludzi. Od wieków obserwowali oni gwiazdy, tworząc na podstawie ich rozmieszczenia różne historie, opierając na nich kalendarze, […]

Podczas letniego spaceru bez problemu przechodzimy obok narkotycznych roślin, a halucynogenne zwierzęta powszechnie zamieszkują nasze lasy i jeziora. Egzotyka fascynuje nas znacznie bardziej niż polska przyroda nie tylko dlatego, że jest kolorowa i dziwaczna, ale również z powodu swej tajemniczości i czyhających na człowieka zagrożeń. Większość z nas uważa, że substancje halucynogenne można uzyskać tylko […]

Koty posiadają dodatkowy zmysł – połączenie powonienia i smaku oraz dodatkowy receptor, tzw. organ Jacobsona w górnej części podniebienia. Oto 32 ciekawostki na temat tych niezwykłych zwierząt 1.    Każdy koci nos jest tak unikalny, jak linie papilarne u człowieka 2.    Prawie 10% wszystkich kości kota znajduje się w jego ogonie 3.    Koty nie mają obojczyka. […]

Ponowna analiza danych z kosmicznego teleskopu Keplera zwiększyła prawdopodobną liczbę planet pozasłonecznych dających się skolonizować. Gdy w marcu 2009 roku rozpoczęła się misja (w założeniu ponad trzyletnia, dociągnięto ją do 2018 roku) tego instrumentu do badań kosmosu, naukowcy z NASA liczyli na znalezienie odpowiedzi na jedno z ważniejszych pytań stojących przed naszą cywilizacją: czy są […]

Gwiazdy od zawsze fascynowały ludzi i prowokowały do tworzenia różnych teorii związanych z ich powstaniem, a także do obserwacji i badania sklepienia niebieskiego. Rozgwieżdżone niebo było i inspiracją dla niejednego twórcy. Powstają wskutek zapadania grawitacyjnego chmury materii składającej się głównie z wodoru. Stanowią skupiska powiązanej grawitacyjnie materii. Gwiazdy – bo o nich mowa – są […]