Od wieków wśród żeglarzy krążyły niesamowite opowieści. Mówili o monstrualnych ścianach wody, które pojawiały się nagle na spokojnym morzu. Były one zdolne pochłonąć nawet największe statki. Naukowcy długo traktowali te relacje z przymrużeniem oka, lecz wszystko zmieniło się w jeden styczniowy dzień. Właśnie wtedy, na początku 1995 roku, bezprecedensowa fala uderzyła w platformę wiertniczą Draupner […]

We wrześniu 2025 roku doszło do zdarzenia, które może zmienić nasze spojrzenie na możliwości obserwacji Słońca z orbity okołoziemskiej. Satelita GOES-19 zarejestrował coś wyjątkowego – naturalne zaćmienie Słońca widziane z przestrzeni kosmicznej. To nie była planowana obserwacja, a raczej szczęśliwy zbieg okoliczności, który dostarczył astronomom bezcennych danych. Koronograf CCOR-1 na pokładzie satelity GOES-19, normalnie zajmujący […]

W 1984 roku naukowcy usłyszeli coś dziwnego w swoim akwarium dla waleni – głosy, które brzmiały… wyjątkowo ludzko. Ale to nie był głos człowieka – jego źródłem okazała się białucha, która w tajemniczy sposób zaczęła “naśladować” naszą mowę. W 1984 roku w kalifornijskim ośrodku National Marine Mammal Foundation w San Diego naukowcy doświadczyli czegoś, co […]

Pięć stuleci po śmierci Leonarda da Vinci nauka próbuje rozwikłać jedną z największych zagadek renesansu. Co sprawiło, że był on jednocześnie genialnym malarzem, wizjonerskim wynalazcą i przenikliwym anatomem? Międzynarodowy zespół badawczy podjął się ambitnego zadania rekonstrukcji profilu genetycznego artysty, co może rzucić nowe światło na biologiczne podstawy geniuszu. Trwający od kilku lat projekt badawczy przynosi […]

W południowej Hiszpanii archeolodzy natrafili na niezwykłe znalezisko, które każe nam na nowo przemyśleć możliwości starożytnych cywilizacji. Monument sprzed 2500 lat wskazuje na zaskakujące połączenie między wiedzą astronomiczną a wierzeniami religijnymi Iberów. Konstrukcja z V wieku p.n.e. skrywała tajemnicę, która przez milenia czekała na odkrycie. Dopiero teraz badacze zaczynają rozumieć, jak precyzyjne obserwacje ciał niebieskich […]

Archeolodzy działający na południu Hiszpanii natrafili na znalezisko stanowiące niezwykłe świadectwo dawnych czasów. Odkryty tam obiekt jest tak dobrze zachowany, że naukowcom aż trudno uwierzyć w jego istnienie. Co takiego znaleziono w tym monumentalnym grobowcu sprzed pięciu tysięcy lat? Okazuje się, że nie tylko szczątki dawnych mieszkańców, ale także przedmioty, które pokazują, jak daleko sięgały […]

Jedno znalezisko może postawić pod znakiem zapytania wszystko, co wydawało nam się oczywiste na temat ludzkiej przeszłości. Tak właśnie może być z niepozorną skamieniałością, która przez dziesiątki lat spoczywała w muzealnych magazynach, uznana za szczątki prymitywnego przodka. Dopiero najnowsze technologie pozwoliły odkryć jej prawdziwe znaczenie. Okazuje się, że czaszka znaleziona w chińskiej prowincji Hubei może […]

Jeszcze kilka dekad temu instrumenty tak czułe, że potrafią zarejestrować drgania czasoprzestrzeni mniejsze niż tysięczna część szerokości protonu, byłyby ideą zbyt odważną nawet dla twórców science fiction. Takie właśnie są detektory fal grawitacyjnych LIGO, które nasłuchują echa kosmicznych kataklizmów sprzed miliardów lat. Paradoksalnie, te same urządzenia okazują się niezwykle wrażliwe na znacznie bardziej przyziemne zjawiska. […]

Perowskity od lat elektryzują świat nauki swoim potencjałem, ale równocześnie stanowią nie lada wyzwanie. Te niezwykłe materiały obiecują rewolucję w fotowoltaice, jednak ich kapryśna natura dotąd skutecznie opierała się próbom okiełznania. Wygląda na to, że szwedzcy naukowcy wreszcie znaleźli klucz do zrozumienia ich tajemniczego zachowania. Sprawa jest o tyle pilna, że zapotrzebowanie na energię elektryczną […]

Wielki Zderzacz Hadronów znów daje fizykom powód do głębszych rozważań. Najnowsze analizy wskazują na coś, co może być bardziej niż tylko statystyczną fluktuacją – powtarzające się odstępstwa od ustalonych przewidywań teoretycznych. Zespół naukowców z eksperymentu LHCb opublikował wyniki, które potwierdzają wcześniejsze obserwacje rozbieżności z Modelem Standardowym. Ten model od dziesięcioleci stanowi podstawę naszego rozumienia cząstek […]

Pod taflą jednego z najbardziej niezwykłych zbiorników wodnych na Ziemi dzieje się coś fascynującego. Proces, który normalnie trwa miliony lat, tutaj możemy obserwować niemal w przyspieszonym tempie. To jak zajrzenie do wnętrza Ziemi przez geologiczne okno, które nagle się otworzyło. Badacze odkryli, że dno Morza Martwego staje się sceną formowania się monumentalnych struktur solnych. Powolne […]

Południowa Australia skrywa niezwykłą zagadkę. Niepozorne kawałki szkła leżały rozrzucone po rozległych terenach, uważane za kolejne przykłady dobrze znanych tektytów. Okazuje się jednak, że te szklane fragmenty są zapisem zupełnie nieznanego dotąd wydarzenia, które miało miejsce na długo przed pojawieniem się człowieka na Ziemi. Dopiero najnowsze badania ujawniły, że mamy do czynienia z zupełnie nowym […]

Mumie odkryte na saharyjskim stanowisku Takarkori ujawniają, że przed tysiącami lat rozległe tereny dzisiejszej pustyni były zielonym rajem, a ich DNA odsłania ślady nieznanej dotąd populacji Afryki. Sahara skrywała przez tysiąclecia jedną z największych zagadek ludzkiej prehistorii. Dopiero teraz, dzięki najnowszym badaniom genetycznym, zaczynamy odkrywać niezwykłą historię ludzi, którzy żyli tam, gdzie dziś rozciąga się […]

Natura potrafi zaskoczyć w najbardziej nieoczekiwany sposób – zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym kontekście. Gdy w marcu tego roku ziemia zatrzęsła się w centralnej części Mjanmy, lokalna społeczność zmierzyła się z tragicznymi skutkami żywiołu. Okazało się jednak, że kataklizm przyniósł ze sobą także coś niezwykłego: możliwość zajrzenia w głąb historii tego regionu. Pod wpływem […]

Początek 2025 roku na greckiej wyspie Santorini przypominał scenariusz filmu katastroficznego. Przez kilka miesięcy ziemia niemal nie przestawała drżeć, a lokalni mieszkańcy i turyści doświadczyli niepokojącej serii wstrząsów sejsmicznych. Co tak naprawdę działo się pod powierzchnią jednej z najsłynniejszych wysp Morza Egejskiego? Naukowcy z niemieckich instytutów badawczych postanowili dokładnie zbadać to zjawisko, wykorzystując najnowsze technologie. […]

Badanie zjawisk kwantowych przypomina nieco próbę uchwycenia błyskawicy przy pomocy lupy. Procesy zachodzące w femtosekundach na przestrzeni ułamków nanometra są praktycznie nieosiągalne dla bezpośredniej obserwacji. Nic dziwnego, że kwantowy efekt Halla wraz z jego tajemniczymi stanami brzegowymi przez dziesięciolecia pozostawał głównie w sferze teoretycznych rozważań, a nie namacalnej rzeczywistości. Fizykom z MIT udało się jednak […]

Pod grubą na kilometry warstwą lodu Antarktydy kryje się świat, o którym wciąż wiemy zaskakująco mało. Najnowsze odkrycia sugerują, że podpowierzchniowa hydrologia tego kontynentu jest znacznie bardziej skomplikowana, niż podejrzewaliśmy. To nie tylko pojedyncze zbiorniki wodne, ale prawdziwe sieci połączonych ze sobą jezior, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla przyszłości naszej planety. Dane satelitarne zgromadzone […]

Ptaki, które jeszcze niedawno uchodziły za bliskie wyginięcia, znów rozpościerają skrzydła nad Ameryką Północną. Dzięki odbudowie siedlisk, ograniczeniu pestycydów i skuteczniejszej ochronie prawnej ich populacje zaczynają się odradzać, dając nadzieję na trwały powrót rzadkich gatunków. Kiedy w 1970 roku naukowcy zaczęli systematycznie badać północnoamerykańskie populacje ptaków, mało kto przypuszczał, że staną się świadkami jednej z […]

Rzeka, która jest źródłem życia dla setek milionów ludzi oraz świętym symbolem dla wyznawców hinduizmu, stopniowo zanika na naszych oczach. Ganges, bo o nim mowa, przeżywa kryzys na skalę, jakiej nie notowano przez ostatnie stulecia. Co gorsza, wszystko wskazuje na to, że sami jesteśmy głównymi sprawcami tej katastrofy. Najnowsze badania naukowe przynoszą zatrważające dane dotyczące […]

Czy można przeprowadzić badanie, które pozwoli zajrzeć głęboko w ludzkie ciało z nieosiągalną dotąd precyzją? Autorzy ostatnich postępów w tej materii twierdzą, że to możliwe – i to bez większych komplikacji, co oznacza, iż można byłoby prowadzić takie działania na masową skalę. Naukowcom udało się bowiem opracować technologię, która może znacząco zmienić obrazowanie medyczne. Chodzi […]

Drugi co do wielkości diament na świecie może wkrótce znaleźć nowy dom w muzeum lub prywatnej kolekcji szejka, ale najpierw musi zostać odpowiednio wyceniony. Wszystko zaczęło się od odkrycia w kopalni Karowe, która stopniowo umacnia swoją pozycję miejsca, gdzie wydobywa się prawdziwe skarby. To właśnie stamtąd pochodzi diament Motswedi ważący 2488 karatów, co plasuje go […]

Archeolodzy pracujący w centralnej Turcji natrafili na coś wyjątkowego. Pośród tysięcy fragmentów ceramiki wydobywanych z anatolijskiej ziemi ukrywały się artefakty o szczególnie tajemniczej naturze. Co sprawia, że kawałek wypalonej gliny jest tak niezwykły? Okazuje się, że mieszkańcy tych terenów już pięć tysięcy lat temu tworzyli przedmioty wykraczające daleko poza praktyczne zastosowanie. Dokonane znalezisko może rzucić […]

Salar de Uyuni jest nazywane największym naturalnym lustrem świata, ale czy słusznie? Naukowcy w końcu to sprawdzili. Salar de Uyuni w Boliwii od lat zachwyca turystów swoją pozornie idealną, lustrzaną powierzchnią, która tworzy magiczne odbicia nieba. To największe solnisko na Ziemi, rozciągające się na obszarze 10 tys. km2, obrosło legendą jako “największe naturalne lustro świata”. […]

Chińska armia postanowiła ujawnić swój najnowszy pomysł na modernizację sił zbrojnych. Podczas targów lotniczych w Changchun zaprezentowano po raz pierwszy bezzałogową wersję wycofanego myśliwca J-6. Pokaz zakończony we wtorek 23 września kończy okres domysłów dotyczących militarnych planów Pekinu. Fakt, że przedstawiciele chińskiej armii podjęli decyzję o ujawnieniu swojego nowego pomysłu, może świadczyć o zaawansowaniu prac […]