Najsilniejszym trzęsieniem ziemi w historii pomiarów sejsmicznych był kataklizm w Chile z 1960 roku. Magnituda wstrząsów wyniosła wtedy 9,5. Czy jest możliwe, aby pojawiły się na Ziemi trzęsienia o dwucyfrowej magnitudzie? Teoretycznie tak, a w praktyce? 2 maja 1960 roku w okolicach Valdivii, 700 kilometrów na południe od stolicy Chile, Santiago, zatrzęsła się ziemia. Wstrząsy […]

Na Ziemi istnieją tysiące wulkanów. Niektóre z nich są wygasłe, inne uśpione, a niewielka część nadal aktywna i są jak tykające bomby, które lada chwila mogą wybuchnąć. Poznajmy 10 wulkanów, obok których życie wiąże się z ryzykiem nadążającego kataklizmu. Które wulkany są tak bardzo aktywne, że mieszkanie w ich pobliżu wiąże się z ryzykiem rychłej […]

Bitwa pod Waterloo miała miejsce 18 czerwca 1815 roku i jest uznawana ze jedną z najważniejszych w historii. Jeden z jej aspektów pozostaje tajemnicą do dziś. Wróćmy jednak do tła tych wydarzeń. Te były związane z legendarnymi 100 dniami Napoleona, czyli jego powrotem do władzy we Francji. Gdyby wtedy istniał taki termin, to XIX-wieczni Europejczycy […]

Cynamon może się kojarzyć z robieniem szarlotki, ale dzięki nauce dowiadujemy się, że ta przyprawa wykazuje szereg niezwykle cennych właściwości. Do pozyskania tej przyprawy wykorzystuje się wysuszoną korę cynamonowca, który występuje w Azji, między innymi w Himalajach, w tamtejszych lasach deszczowych i innych, porastających Chiny, Indie oraz Azję Południowo-Wschodnią. Po odpowiednim przetworzeniu kory tego drzewa […]

Ekspedycje skierowane na Antarktydę wydają się stosunkowo niedawną sprawą. Ale czy na pewno? Jeśli chodzi o wyprawy z udziałem Europejczyków, to pierwsza potwierdzona i zakończona sukcesem odbyła się w 1820 roku i miała miejsce przy udziale rosyjskich uczestników. Z badań, których rezultaty zamieszczono na łamach Journal of the Royal Society of New Zealand wynika, iż […]

Wiele zjawisk i procesów jest ze sobą powiązanych, a w tym przypadku rozwiązanie jednej zagadki powinno przynieść kluczowe odpowiedzi dotyczące innej.  O co dokładnie chodzi? Zacznijmy od tego, że lód jest amorficzny, dlatego nie posiada starannie zorganizowanej struktury krystalicznej. Do tej pory nauce były znane dwa jego rodzaje: o dużej i małej gęstości. Brakowało jednak […]

W lasach Panamy pełza wąż koloru koralowego, z oczami jak rozżarzone węgle. Sibon irmelindicaprioae jest jednym z pięciu nowo odkrytych gatunków żyjących w dżunglach Ameryki Środkowej i Południowej. Swoją nazwę zawdzięcza Leonardo DiCaprio, słynnemu aktorowi i działaczowi na rzecz ochrony przyrody, który poprosił, aby w ten sposób uhonorować jego matkę, Irmelin Indenbirken. S. irmelindicaprioae ma […]

Nowe analizy wskazują, że wikingowie płynący ze Skandynawii do Anglii przywieźli ze sobą konie, psy, a być może nawet świnie. To odkrycie stoi w opozycji do dotychczasowych poglądów, że wikingowie kradli zwierzęta z najeżdżanych wiosek. O wikingach krąży wiele mitów, a jednym z najbardziej utrwalonych jest to, że byli barbarzyńcami, którzy najeżdżali na obce tereny, […]

Już po raz ósmy internauci zagłosują na Książki Roku w największym plebiscycie czytelników. W 13 kategoriach nominowanych jest 130 tytułów. Tegoroczną nowością, którą przygotował organizator – serwis Lubimyczytać – jest kategoria Człowiek Książki, w której nagroda główna to 10 tys. złotych. Tylko do tej pory w plebiscycie oddano w sumie ponad milion głosów. Plebiscyt Książka […]

Już wiemy, jak balsamowano egipskie mumie. Naczynia z warsztatu w Sakkarze wskazują na konkretne substancje, dzięki którym mumifikacja zwłok była możliwa. Już sto lat minęło od odkrycia grobowca Tutanchamona wraz z jego słynną na cały świat mumią. Od tego czasu dowiedzieliśmy się wiele o tym, jak starożytni Egipcjanie przygotowywali ciała do mumifikacji. Przez długi czas […]

Dodo dla wielu to synonim wymierania, gatunek skazany na wyginięcie przez człowieka. Naukowcy z firmy Colossal Biosciences chcą przywrócić go do życia, ale czy takie działania mają w ogóle sens? Lista gatunków, które wyginęły jest długa, ale dla wielu osób nic tak nie działa na wyobraźnię jak historia dronta dodo. Ten dziwnie wyglądający nielot żył […]

Takiej zdolności pozazdrościłby niejeden superbohater z wielu filmów science-fiction. Teraz zdolność zmiany kształtu jest możliwa. Naukowcy stworzyli model robota, który na żądanie zmienia stan skupienia i potrafi chociażby „uciec” z zakratowanej klatki. Do czego można wykorzystać w praktyce taki wynalazek? Na łamach czasopisma Matter pojawiła się praca naukowa badaczy z Carnegie Mellon University i Chińskiego […]

Teksty tworzone przez naszych przodków sprzed tysięcy lat są zazwyczaj nieco trudniejsze do odczytania niż to, co pisze się obecnie. Z tego względu lingwistycy postanowili poszukać sposobów na przyspieszenie całego procesu. Pomocna w tym zakresie okazuje się sztuczna inteligencja, wykorzystywana przez uczestników projektu Electronic Babylonian Literature. Na czele zespołu stoi Enrique Jiménez, który wraz ze […]

Jak wynika z danych spływających ze Stanów Zjednoczonych, eksploatacja tamtejszych elektrowni węglowych jest znacznie mniej opłacalna od budowy farm słonecznych czy wiatrowych. Taka zależność nie odnosi się do pojedynczych przypadków, lecz jest wysoce powszechna i obejmuje ponad 99% amerykańskich elektrowni węglowych. W efekcie taniej jest zbudować elektrownię z paneli słonecznych bądź turbin wiatrowych i podłączyć […]

Jaka była rola kobiet w czasach Majów? Jak się okazuje, zaskakująco niezgodna ze stereotypami na temat tego okresu. Do takich wniosków doszli archeolodzy zajmujący się szczątkami kobiety, która prawdopodobnie zginęła na skutek trafienia strzałą. Ta utkwiła w obrębie łopatki ofiary, a przeprowadzone analizy dostarczają dowodów na to, że niektóre z ówczesnych kobiet uczestniczyły w działaniach […]

Ponad połowa kakao od największego producenta na świecie może być niewiadomego pochodzenia. Wybrzeże Kości Słoniowej nie radzi sobie ze śledzeniem łańcuchów dostaw, a to może oznaczać problemy ze sprzedażą w krajach Unii Europejskiej. Kakao to bardzo drobno zmielone owoce kakaowca właściwego (Theobroma cacao). Jest cenione za walory smakowe i obecne w wielu produktach spożywczych z […]

Naukowcy stworzyli komórki, które zachowują funkcje organizmów żywych, ale nie mogą się replikować, odważnie nazywając je “komórkami-cyborgami”. Mogą mieć one szereg różnych zastosowań, od oczyszczania środowiska po produkcję leków. Mimo iż wciąż nie powstała w pełni satysfakcjonująca definicja życia, to ogólnie chyba każdy jest w stanie stwierdzić, co jest żywe, a co nie. Przecież nikt […]

W zalanej chińskiej jaskini odkryto nowy gatunek ryby z nietypową, rogatą strukturą wystającą z głowy, brakiem łusek oraz pigmentacji. To może być prawdziwy jednorożec zoologii – dosłownie i w przenośni! Sinocyclocheilus longicornus to prawdziwy unikat w świecie ryb. Nie ma łusek ani pigmentu, a jego rachityczne oczy prawdopodobnie niczego nie widzą. Najbardziej niezwykłą cechą charakterystyczną […]

Na terenie dawnego Pałacu Saskiego w Warszawie trwają badania konserwatorskie. Archeolodzy sprawdzają stan zachowania fundamentów zniszczonej podczas II wojny światowej budowli. Dotychczasowe eksploracje przyniosły kilka zaskakujących odkryć, m.in. natrafiono na pozostałości po studniach i latrynach, w których znaleziono bardzo ciekawe (i drogocenne) przedmioty. Odbudowa Pałacu Saskiego w Warszawie stała się faktem. Zanim jednak ruszy zasadnicza […]

Tworzywa sztuczne w dużej mierze przyczyniają się nie tylko do emisji gazów cieplarnianych, ale przede wszystkim fizycznego zanieczyszczania środowiska. Nic więc dziwnego, że producenci szukają alternatyw. Te mają postać biopochodnych butelek, a nowe badania pokazują, iż społeczeństwo całkiem przychylnie patrzy na tego typu opcje. I to do tego stopnia, że konsumenci są w stanie dopłacić […]

Już sama nazwa gatunkowa tego robaka: Iotuba chengjiangensis, przywodzi na myśl, że losy kambryjskich organizmów nie były jednoznaczne. W przypadku osobnika sprzed 515 milionów lat naukowcy zdziwili się więcej niż jeden raz. O swoich ustaleniach badacze piszą na łamach Proceedings of the Royal Society B. Z publikacji możemy wywnioskować, jakoby skamieniałości liczące ponad pół miliarda […]

Mogłoby się wydawać, że niemowlęta poruszają się spontanicznie, w pozornie przypadkowy sposób. Najnowsze badania wskazują, że przez lata żyliśmy w błędzie. Pierwsze ruchy dziecka rodzice wyczuwają już w łonie matki, ale ich prawdziwa “eksplozja” następuje u niemowląt, czyli po skończeniu 4. miesiąca życia. Przez dekady wydawało się, że mają one charakter spontaniczny, nieskoordynowany i przypadkowy, […]

Niczym fanatyczni kibice Millwall FC, średniowieczni mieszkańcy Wielkiej Brytanii również nie obawiali się potyczek. Dotyczyło to nawet mnichów, którzy stawili czoła wikingom. Ci ostatni zaczęli regularnie najeżdżać Wyspy w okolicach VIII-IX wieku, niszcząc, grabiąc, gwałcąc, porywając i zabijając. Szczególnie narażone na ataki były lokalne klasztory, ale z niedawno przeprowadzonych badań wynika, że mnisi nie byli […]

Obraz nieznanego artysty, który od ponad 40 lat był poddawany licznym badaniom i analizom, jest prawdopodobnie arcydziełem Rafaela. Wykazano to przy użyciu nowej technologii rozpoznawania twarzy. Zespół uczonych z Uniwersytetu w Nottingham wykorzystał sztuczną inteligencję do zbadania obrazu “de Brécy Tondo”, którego autor przez lata był uważany za nieznanego. Specjaliści porównali twarze z tego dzieła […]