Mysie geny i odchody zwierząt dostarczyły twardych dowodów, że archipelag na Atlantyku był zasiedlony długo przed tym, jak w XV w. przypłynęli tam pierwsi żeglarze z Portugalii. Azory, położone 1368 kilometrów od portugalskich wybrzeży, znali już starożytni Fenicjanie. Archipelag dziewięciu wulkanicznych wysp przez wieki pozostawał jednak niezamieszkany. Dopiero w 1427 roku został ponownie odkryty przez […]

Do grona noblistów dołączają Benjamin List i David McMillan. Najbardziej znaną nagrodę naukową dostali za opracowanie asymetrycznej katalizy organicznej. Dzięki nim chemia stała się bardziej precyzyjna i ekologiczna. W tym roku wiele spekulacji wskazywało, że Nagroda Nobla w dziedzinie chemii zostanie przyznana uczonym, dzięki którym powstały innowacyjne http://www.focus.pl/artykul/szczepionka-na-raka-z-mrna-dziala-zaczynaja-sie-proby-kliniczne-z-udzialem-ochotnikow-chorych-na-czerniaka na COVID-19. Komitet noblowski podjął jednak inną […]

Z obserwacji Plutona wynika, że planeta karłowata zaczęła tracić swoją atmosferę, która do tej pory się powiększała. Jak donoszą naukowcy, jest to jednak zjawisko cykliczne. Atmosfera Plutona zanika, gdy ten oddala się od Słońca. W 2005 roku odkryto planetoidę Eris. Początkowo wydawała się większa od Plutona. Późniejsze pomiary wykazały, że jej średnica jest zaledwie o […]

Jezydzi stali się celem nr 1 islamskich ekstremistów w Iraku. Kim są wyznawcy jednej z najbardziej prześladowanych religii na świecie? „Rzeź Jezydów. https://www.focus.pl/artykul/panstwo-islamskie-bojownicy-daesh-gorsi-od-al-kaidy przeszło do czynów”, „Dżihadyści grzebią jezydów żywcem”, „Palili żywcem kobiety i dzie­ci”, „Tysiące jezydów uciekło w góry. Grozi im śmierć z pragnienia”. Te i inne nagłówki wstrząsnęły międzynarodową opinią publicz­ną w sierpniu […]

Badacze stworzyli model pokazujący, jak morskie prądy przenoszą plastikowe śmieci. I szacują, że w Morzu Śródziemnym unosi się ich około 3760 ton. https://www.focus.pl/artykul/pulapka to problem, który narasta od pół wieku. Co roku ludzkość wytwarza 368 milionów ton tworzyw sztucznych. Większość z nich kończy na wysypiskach. Część przedostaje się z prądem rzek do mórz i oceanów […]

Rosnące z roku na rok temperatury sprawiły, że posadzone na Sycylii kawowce wydały owoce. To najbardziej wysunięta na północ uprawa kawy na świecie. Nie ma wątpliwości, że https://www.focus.pl/artykul/to-czerwony-alarm-dla-ludzkosci-mamy-czas-ale-jest-go-bardzo-malo postępuje. Każda z poprzednich czterech dekad była cieplejsza od poprzedniej. W ubiegłym dziesięcioleciu średnia temperatura Ziemi była o 1,09 stopnia wyższa od średniej z lat 1850–1900, zanim […]

Po tym, jak wszystkie dostępne terapie zawiodły, pacjentka cierpiąca na ciężką depresję zdecydowała się skorzystać z eksperymentalnej metody. Dzięki niewielkiemu implantowi mózgu stan kobiety znacznie się poprawił. Implant o nazwie NeuroPace RNS System został niedawno zatwierdzony przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) jako jedna z metod https://www.focus.pl/artykul/muzyka-klasyczna-lekiem-na-epilepsje-zalecenia-sonata-mozarta-minimum-raz-dziennie. Zespół naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w […]

To nie pierwszy raz, kiedy okazuje się, że „dodatkowa”, dziewiąta planeta bardzo by się w Układzie Słonecznym przydała. Wyjaśniłaby dwie zagadki naraz: niezwykły układ planet i orbity obiektów krążących poza Neptunem. W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Annual Review of Astronomy and Astrophysics” zespół naukowców sugeruje, że https://www.focus.pl/artykul/mroczne-swiaty-co-kryje-sie-na-obrzezach-ukladu-slonecznego. Powstała ona prawdopodobnie bliżej Słońca, ale na […]

Wystrzelona przed trzema laty sonda BepiColombo przesłała pierwsze zdjęcia powierzchni Merkurego – podała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Fotografie zostały wykonane z wysokości około 1000 km. Wśród doniesień o prężnie rozwijającej się https://www.focus.pl/artykul/najpierw-branson-potem-bezos-kto-jeszcze-poleci-w-kosmos-bogacze-ktorym-ziemia-juz-sie-znudzila i kolejnych sukcesach https://www.focus.pl/artykul/ogladaj-ladowanie-misji-nasa-na-marsie na Marsie łatwo przeoczyć wiadomości z misji, o których starcie zdążyliśmy już zapomnieć. Tym razem o jednym z takich […]

O najnowszym satelicie słynnej serii Landsat oraz o tym, dlaczego czasami mniej oznacza lepiej, opowiada dr Andrzej Z. Kotarba z Zakładu Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych PAN, autor bloga naukowego CzarneSwiatlo.pl. 27 września 2021 roku z Bazy Sił Kosmicznych USA im. Vandenberga w Kalifornii wyruszyła na orbitę rakieta Atlas-V. Na jej pokładzie znalazł się kolejny […]

Istnienie tej ćmy przewidzieli Karol Darwin i Alfred Russel Wallace na długo przed jej odkryciem. Długo też uważana była za odmianę innego gatunku. Po badaniach genetycznych stwierdzono, że należy jej się osobne miejsce w systematyce. Xantophan praedicta to ćma zaskakująca nie tylko swoim wyglądem, ale i historią odkrycia. Sięga ona czasów twórcy teorii ewolucji, https://www.focus.pl/artykul/najwazniejsze-mysi-darwina. […]

Rysunek byka wykonany ze starannie ułożonych kamieni i fragmentów piaskowca odkryto w miejscu pochówku z epoki brązu. Znaleziska dokonali archeolodzy prowadzący badania w Republice Tuwy – słynącej z szamanizmu autonomicznej części Rosji. Tuwa leży w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, tuż przy granicy z Mongolią. Jeszcze na początku XX wieku większość rdzennej ludzkości tych terenów prowadziła […]

Lasy schładzają Europę średnio o 2 stopnie latem. Zimą zaś sprawiają, że jest o 2 stopnie cieplej. Tak wynika z najdokładniejszej mapy wpływu lasów na temperatury na naszym kontynencie. W gorące, letnie dni spacer w lesie pozwala odetchnąć od upału. https://www.focus.pl/artykul/drzewo-najlepszy-przyjaciel-czlowieka nie tylko dlatego, że zapewniają cień. Schładzają otoczenie także dzięki parowaniu wody z powierzchni […]

Syriusz, dzierżący tytuł najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba, może mieć poważnego konkurenta. Astronomowie twierdzą, że system gwiezdny V Sagittae dąży do gigantycznej eksplozji, dzięki której stanie się najjaśniejszym obiektem w Drodze Mlecznej. Układ V Sagittae (inaczej V Sge) jest oddalony od Ziemi o ponad 7800 lat świetlnych. Obecnie jest tak słaby, że trudno go dojrzeć nawet […]

Znamy pierwszych laureatów Nagrody Nobla w tym roku. Do grona noblistów dołączają David Julius i Ardem Patapoutian. Uczeni prowadzili przełomowe badania nad narządami zmysłów – konkretnie nad receptorami w skórze odpowiedzialnymi za odczuwanie dotyku i temperatury. Medyczny https://www.focus.pl/artykul/10-najbardziej-kontrowersyjnych-nagrod-noblaw tym roku trafił do dwóch naukowców: Davida Juliusa i Ardema Patapoutiana. David Julius badał, jak organizm reaguje […]

Nie wierzę im, kiedy mówią, że coś będzie w trzech prostych krokach, w weekend, w 10 technikach. Że to wszystko zmieni i na dodatek już na zawsze. To tak nie działa. Rozwój osobisty jest jak przyroda. Dzieje się stopniowo. Absurdem byłoby powiedzieć, że wiosna zawita we wtorek o 16 i to w dodatku w trzech […]

Michał Dzierżanowski najpierw walczył z Anglikami w Indiach, potem został korsarzem, a po powrocie do Polski planował porwanie rosyjskiego ambasadora. W trakcie swego awanturniczego życia trafił też na Madagaskar, niczym Maurycy Beniowski. Madagaskar kojarzy się w Polsce z przygodami Maurycego Beniowskiego. Nie on jednak był pierwszym Polakiem na wyspie, lecz żyjący w tych samych czasach […]

Naukowcy wykryli niepokojąco wysokie stężenie narkotyków w rzece przepływającej przez tereny, na których odbywa się festiwal muzyczny w Glastonbury. Może to zaszkodzić zamieszkującym ją rybom. Glastonbury Festival to największa regularna impreza muzyczna w Wielkiej Brytanii. Gromadzi co roku około 200 tysięcy widzów. Odbywa się od 1970 roku w miejscowości Pilton w pobliżu Glastonbury. Od 1981 […]

Patrząc wstecz na swoje życie, jaki okres uznałbyś za najszczęśliwszy? Takie pytanie zadano ponad 17 tys. badanym z 13 krajów. Większość z nich wskazała bardzo podobny okres. Badanie poziomu szczęścia, jakie odczuwamy w ciągu całego swojego życia, nie jest łatwe. W końcu jak określić, na ile punktów w 10-stopniowej skali oceniamy swoje dzisiejsze samopoczucie? Może […]

Jak wylądować rakietą na Księżycu nie wnosząc tumanów pyłu, który uszkodzi rakietę? Zrobić lądowisko metodą natryskową, sugerują inżynierowie firmy Masten, którzy wygrali grant NASA. Zdobywanie kosmosu wymaga wielu innowacyjnych, a czasami zaskakujących rozwiązań. W amerykańskiej agencji kosmicznej istnieje nawet specjalna jednostka do ich wymyślania. To NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC). Ogłosiła ona właśnie wyniki […]

Opracowano algorytm, skutecznie przewidujący czas i natężenie opadów deszczu. Przyda się zwłaszcza w meteorologii lotniczej, bo dla samolotów kaprysy pogody potrafią być bardzo groźne. Meteorolodzy mogą dziś przedstawiać prognozy pokazujące, na jakim obszarze może spaść deszcz i jakie mniej więcej będzie nasilenie opadów. To, że dziś po południu będzie padać w pasie od Poznania po […]

Najnowsze prognozy klimatyczne nie pozostawiają złudzeń co do tego, jaki los zgotowaliśmy przyszłym pokoleniom. Dzisiejsze dzieci będą dorastać w zupełnie innym, bardziej niebezpiecznym świecie niż ich rodzice i dziadkowie. Seria nowych modeli klimatycznych wykazała, że dzieci urodzone po 2010 r. w ciągu całego swojego życia doświadczą średnio cztery razy więcej ekstremalnych zjawisk klimatycznych, niż pokolenie […]

Archeolodzy odkryli dużą komorę na samym końcu jaskini Vanguard. Sekretna komnata – jak okrzyknięto odkrycie – pozostawała zapieczętowana warstwą osadów i piasku przez co najmniej 40 tys. lat. Vanguard to nadmorska jaskinia położona na wschodnim wybrzeżu Gibraltaru, w rejonie zwanym Plażą Gubernatora. Razem z jaskiniami Hyaena oraz Bennetta wchodzi w skład rozległego systemu jaskini Gorhama, […]

Naukowcom z Nowej Zelandii udało się skłonić papugi kea do obsługi dotykowych ekranów. Nauczyły się grać w prostą grę, obsługując ekran językiem. Nowozelandzkie papugi kea (Nestor notabilis) są znane ze swojej inteligencji i ciekawości. To bardzo towarzyskie ptaki, żyjące w stadach od kilku do kilkunastu osobników. Potrafią rozwiązywać łamigłówki, a w naturze używają narzędzi. W […]