Olbrzymia kosmiczna pustka, odkryta podczas analiz trójwymiarowych map wszechświata, to pozostałość po supernowej. Teraz astronomowie lepiej rozumieją, jak z obłoków gazów powstają gwiazdy. W pracy opublikowanej w „Astrophysical Journal Letters” astronomowie opisują kosmiczną pustkę, rozciągającą się na niemal 500 lat świetlnych. Na niebie znajduje się w gwiazdozbiorach Perseusza i Byka. Dlaczego astronomowie opisują odkrycie pustki? Badacze […]

Niedawno na Islandii uruchomiono największą na świecie instalację pochłaniającą dwutlenek węgla. To jednak za mało – uważają naukowcy pracujący nad zamianą tego gazu w paliwo. Firmy Climeworks oraz Carbfix uruchomiły na Islandii największy na świecie zakład https://www.focus.pl/artykul/te-bakterie-pochlaniaja-dwutlenek-wegla-zamiast-go-produkowac-moga-wytwarzac-paliwo-z-powietrza węgla zwany Orca. To osiem dużych skrzyń, przypominających kontenery przewożone statkami i ciężarówkami. Dwutlenek węgla z atmosfery zamienia […]

Naukowcy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego zbadali starożytną świątynię w Tyrze, na akropolu fenickiej wyspy. Tyr był w starożytności jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych świata śródziemnomorskiego. Jak podkreślają badacze z CAŚ UW, w epoce brązu i żelaza był to kwitnący ośrodek fenickiego handlu, przemysłu i rzemiosła. W źródłach pisanych (np. w Biblii) Tyr pojawia […]

Jakie są koszty podróży Uberem czy Lyftem? Mierzone nie pieniędzmi, ale zanieczyszczeniem powietrza, korkami czy zużyciem dróg? Naukowcy właśnie to policzyli. I namawiają do jazdy autobusami. Badania naukowców z Uniwersytetu Carnegie Mellon (CMU) odsłaniają pilnie strzeżoną tajemnicę. Uczonych interesowało, jakie są inne niż finansowe koszty podróży pasażerskim transportem samochodowym (PTS) – czyli taksówką, Uberem albo […]

Najbardziej gwałtowne kosmiczne zjawiska to rozbłyski gamma. Obliczenia wskazują, że ich źródłem są umierające masywne gwiazdy w aktywnych galaktykach. Rozbłyski gamma (Gamma-ray bursts, GBR) to najbardziej gwałtowne zjawiska we Wszechświecie. Jeden rozbłysk uwalnia w ciągu kilku sekund tyle energii, ile Słońce wyprodukuje w ciągu miliardów lat swojego życia – lub tyle, ile wytwarzałoby miliardy Słońc […]

Naukowcy z Uniwersytetu w Liverpoolu wykorzystali uczenie maszynowe do szukania nowych klas materiałów. Ich zdaniem sztuczna inteligencja może zrewolucjonizować tempo badań na tym polu. Szukanie https://www.focus.pl/artykul/9-materialow-ktore-moga-zmienic-nasza-cywilizacje to zajęcie wysokiego ryzyka. Jest czasochłonne i nadzwyczaj skomplikowane, ponieważ naukowcy muszą poruszać się po omacku, łącząc ze sobą różne pierwiastki z układu okresowego. Ilość takich połączeń jest niezliczona […]

Zdrowie i polityka mogą mieć ze sobą więcej wspólnego, niż nam się wydaje. Gdy rośnie liczba przypadków chorób zakaźnych, preferencje wyborców stają się mniej demokratyczne – wynika z badań prowadzonych w niemal 50 krajach. Największe dotychczas badanie rzuca nowe światło na związek między liczbą zakażeń a polityką. Jego autorzy, psychologowie z Uniwersytetu w Cambridge, sugerują […]

Archeolodzy mają dowody na to, że wybuch meteoru unicestwił kwitnące przez tysiące lat starożytne miasto Tall el-Hammam. Mógł też zatruć okoliczne ziemie na setki lat. Nieco ponad trzy i pół tysiąca lat temu, około 1650 roku przed naszą erą, miasto Tall el-Hamam rozkwitało. Położone na wysokim brzegu południowej doliny Jordanu, istniało nieprzerwanie od kilku tysięcy […]

Nie trzeba ani wielkich pieniędzy, wyrafinowanych kursów ani luksusowych przedmiotów. Poczucie szczęścia zależy w największym stopniu od naszego stylu życia – twierdzą brytyjscy uczeni. I jest to styl zadziwiająco prosty. https://www.focus.pl/artykul/co-nas-uszczesliwia od stuleci są przedmiotem rozważań filozofów, a od pewnego czasu także psychologów czy specjalistów od rozwoju osobistego. Na ten temat napisano mnóstwo poradników, organizowane […]

Po dekadach prób wulkanolodzy chcą w końcu otworzyć wrota piekieł – niemal dosłownie. Zamierzają wiercić w wulkanie Víti, którego nazwa po islandzku oznacza „piekło”. Naukowcy chcą w wywiercić głęboki na dwa kilometry odwiert w islandzkim wulkanie Víti. – Za dziesięć lat może być to centrum wulkanologii – twierdzi Ottó Elíasson z firmy Eimur, która zajmuje […]

Czy słońce może chronić przed ciężkim przebiegiem zachorowania na COVID-19? Z badania prawie pół miliona osób w Wielkiej Brytanii wynika, że tak. A dokładniej chroni nas przed tym witamina D, która pod wpływem słońca powstaje w skórze. https://www.focus.pl/artykul/jak-walczy-z-niedoborami-witaminy-d od dawna znana jest ze swego wpływu na działanie układu odpornościowego. Jej prawidłowy poziom jest niezbędny zarówno […]

Benzen, ołów, pyły zawieszone – wdychamy powietrze, które nam szkodzi. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia smog zabija co roku 6,5 mln ludzi na całym świecie. W Polsce jest to blisko 95 tys. osób rocznie. Inżynierowie z holenderskiej Envinity Group zaprezentowali „odkurzacz” do powietrza. Siedmiometrowe urządzenie przypominające kuchenny wyciąg ma zasysać powietrze w promieniu 300 m, […]

Skrzynie pełnie klejnotów i złote miasta. Takie bogactwa czekają na tych, którzy potrafią odcyfrować mapy i szyfry zostawione przez piratów i korsarzy. Czy w tych historiach kryje się ziarno prawdy? A może lepiej obejrzeć korsarski skarb w… Gdańsku? Walter Raleigh był faworytem królowej Elżbiety I, mającym w swej karierze żeglarza i odkrywcy także epizody korsarskie. […]

Badania przeprowadzone w Szwecji wykazały, że wielu ludzi ma w tętnicach wieńcowych zmiany miażdżycowe nie dające objawów, ale stanowiące zagrożenie dla zdrowia. Na szczęście miażdżycy można skutecznie zapobiegać. Miażdżyca polega na gromadzeniu się złogów substancji tłuszczowych – cholesterolu i innych lipidów – oraz wapnia w tętnicach. Jest powszechną przyczyną choroby niedokrwiennej https://www.focus.pl/artykul/walka-o-serce, zawału serca oraz […]

W XII wieku chińscy i japońscy astronomowie zauważyli na niebie niezwykły rozbłysk, który był niemal tak jasny, jak Saturn. Opisali go jako potężną gwiezdną eksplozję i oznaczyli przybliżoną lokalizację na niebie. Ale dokładna przyczyna pojawienia się tego kosmicznego błysku przez setki lat pozostawała tajemnicą – aż do teraz. Początek tej historii sięga 6 sierpnia 1181 […]

Niderlandzki urząd statystyczny przeprowadził badanie ankietowe, z którego wynika, że Holendrzy i Holenderki urodzeni w 2001 roku są o 1–1,4 cm niżsi od tych urodzonych w 1980. Choć mieszkańcy Niderlandów zachowali tytuł „najwyższego narodu świata”, to zmiana jest na tyle znacząca, że zainteresowała naukowców. Przez ostatnie 60 lat – a dokładnie od 1958 r. – […]

Wiele osób twierdzi, że pełnia Księżyca utrudnia im zasypiania, sprowadza zaburzenia snu lub nawet powoduje bezsenność. Z badań prowadzonych przez wiele lat w Szwecji wynika niezbicie, że księżycowy blask ma wpływ na nasz sen. Może skrócić go o 20 minut. Wielu z nas uważa, że jasny Księżyc za oknem pogarsza nasz sen. Inni w ogóle […]

W jaskini w Maroku naukowcy znaleźli narzędzia z kości, które prawdopodobnie służyły do obróbki skór. Odkrycie wskazuje, że ludzie produkowali i nosili ubrania dużo wcześniej, niż dotychczas sądzono – już 120 tys. lat temu Przełomowego – z punktu widzenia antropologii – odkrycia dokonano w jaskini Contrebandiers na wybrzeżu Maroka. Contrebandiers to jedno z bardzo ważnych […]

Przy okazji piątej edycji konferencji Masters&Robots odbywającej się w dniach 21-22 września a organizowanej przez Digital University, przeprowadziliśmy rozmowę z jednym z jej prelegentów – prof. Dariuszem Jemielniakiem (na zdj. poniżej), badaczem społecznym, analizującym m.in. dezinformację w sieci i ruchy antynaukowe, członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a od 2015 członkiem Rady Powierniczej Fundacji Wikimedia, która zarządza m.in. Wikipedią. […]

Thu-Thao V miała 16 lat, kiedy zdiagnozowano u niej toczeń rumieniowaty układowy – chorobę autoimmunologiczną, która może atakować wszystkie tkanki i narządy. Dzięki eksperymentalnej terapii komórkowo-genowej CAR-T, młoda kobieta odzyskała zdrowie i może mieć nadzieję, że choroba pozostanie w remisji przez długi czas. Pierwszymi objawami tocznia rumieniowatego układowego (SLE, od ang. systemic lupus erythematosus) u […]

Barry Lopez – autor „O wilkach i ludziach” – był jednym z tych, którzy zamiast próbować oswajać wilki, chcieli oswoić ludzi z wilkami. Swoje motto zawarł nawet w krótkiej dedykacji, która otwiera książkę: „Dedykuję wilkom. Nie samą książkę, z której nie będziecie miały wiele pożytku, ale wysiłek zrozumienia”. I choć od pierwszego wydania minęło sporo […]

Bomby jądrowe mogłyby zabić miliony ludzi. Ale po wojnie atomowej cierpieli by także ocaleni. Dym z pożarów utrzymywałby się przez półtorej dekady, wywołując głód i choroby. Naukowcy od dawna rozumieją, że https://www.focus.pl/artykul/atomowe-pieklo-swiatu-znow-grozi-konflikt-nuklearny oznaczałby dla ludzkości katastrofę. Bomby zabiłyby miliony, ale nie mniej ważne byłyby późniejsze skutki. Wywołane przez jądrowe eksplozje pożary wniosłyby do stratosfery pył. […]

Nauka zdalna miała jedną zaletę – pozwoliła dzieciom i młodzieży spać dłużej. To szczególnie ważne dla nastolatków, przypomina psycholog. I apeluje o dostosowanie godzin nauki do ich rytmu dobowego. Powrót do szkół jest ku temu znakomitą okazją. Susanne Hood, wykładowca psychologii z Bishop University na łamach portalu „The Conversation” porusza ważny, ale często zaniedbywany temat […]

Naukowcy nie wiedzą, dlaczego dziura ozonowa powiększyła się w tak krótkim czasie. Mają jednak nadzieję, że to chwilowe wahanie, a proces odbudowywania się warstwy ozonowej pozostaje niezakłócony. Dziura ozonowa tworzy się nad Antarktydą co roku. W ostatnim tygodniu zrobiła się jednak olbrzymia. Jest już większa od całego kontynentu i piętnasta co do wielkości od czterdziestu […]