Codzienne życie uczy nas, że czas płynie nieubłaganie. Planujemy spotkania na konkretną godzinę, wspominamy minione lata i martwimy się o przyszłość. Ta intuicyjna rzeczywistość staje się jednak mglista, gdy fizycy zaglądają w najgłębsze fundamenty wszechświata. Okazuje się, że nasze najbardziej podstawowe poczucie – upływ czasu – może być jedynie iluzją, zjawiskiem wyłaniającym się z czegoś […]

Tormod Fjeld, miłośnik historii, wybrał się na zwykłą przejażdżkę z córką w okolice wzgórza Kolsåstoppen w gminie Bærum. To, co zobaczył pod warstwą mchu, okazało się czymś wyjątkowo doniosłym. Były to bowiem prehistoryczne ryty naskalne sprzed trzech tysięcy lat. Dla Fjelda nie było to pierwsze spotkanie ze sztuką naszych przodków, lecz ten zestaw motywów od […]

Elon Musk podjął decyzję, która może całkowicie zmienić reguły gry w projekcie humanoidalnego robota Optimus. Produkcja, dotąd mocno osadzona w Chinach, ma wrócić do Stanów Zjednoczonych. Ta strategiczna zmiana niesie za sobą poważne konsekwencje, nie tylko dla samej Tesli, ale i dla ekonomicznych fundamentów całego przedsięwzięcia. Ambitny plan zakłada produkcję miliona jednostek rocznie w zmodernizowanej […]

Prehistoryczne olbrzymy od lat przyciągają całą uwagę, podczas gdy o znacznie mniejszych, ale nie mniej ważnych stworzeniach, łatwo zapomnieć. Tymczasem to właśnie one często kryją najciekawsze zagadki. W północnej Hiszpanii paleontolodzy natrafili na coś, co wyraźnie zachęca do przewartościowania wielu ustaleń dotyczących dziejów dinozaurów. Pozornie zwyczajne szczątki okazują się mieć gigantyczne znaczenie dla nauki. Jak […]

Roboty potrafią już wiele, ale ich sposób poruszania się często daleko odbiega od naturalnej, płynnej elegancji ludzkich ruchów. Problem często tkwi w samych podstawach – w przegubach. Konwencjonalne rozwiązania, oparte na prostych, okrągłych łożyskach i przekładniach, wymagają potężnych siłowników i skomplikowanych systemów sterowania, które są nieefektywne i ciężkie. To jak próba odtworzenia symfonii za pomocą […]

Elektryczne lotnictwo pasażerskie od lat ma ten sam problem: świetne silniki i fatalne zbiorniki. Same motory elektryczne potrafią być wydajne, ciche i podatne na precyzyjne sterowanie, ale kiedy przychodzi do magazynowania energii, wszystko rozbija się o fizykę. Akumulatory są po prostu zbyt ciężkie, by dźwignąć rejsy na dystansach, do których przywykliśmy w przypadku klasycznych odrzutowców. […]

Spektakularny sukces i viralową wpadkę często dzieli bardzo cienka granica. Przekonał się o tym chiński producent samochodów elektrycznych, Xpeng, który postanowił zabrać swojego najnowszego humanoida, model IRON, na spacer do jednego z centrów handlowych w Shenzhen. Wydarzenie to miało być pokazem siły i zapowiedzią masowego wdrożenia maszyn w 2026 roku i chociaż robot zaimponował tłumom […]

W silnikach odrzutowych najwięcej dzieje się tam, gdzie nic nie widać. Płomień, recyrkulacje, fale ciśnienia, mieszanie paliwa z powietrzem, to wszystko rozgrywa się w środku komory spalania, w temperaturach i warunkach, które skutecznie zniechęcają klasyczne czujniki. I właśnie dlatego rozwój napędów do lotu z bardzo dużą prędkością przez lata przypominał trochę pracę po omacku: budujesz, […]

Gotowanie na jednej patelni brzmi jak obietnica z pudełka po daniu gotowym: niby prosto, a w praktyce zwykle kończy się tym, że jedna rzecz jest już idealna, druga jeszcze surowa, a trzecia zdążyła się przesuszyć. Problem nie leży w braku talentu, tylko w fizyce – klasyczna patelnia daje w miarę jeden profil temperatury, więc każdy […]

W polskim budownictwie mieszkaniowym rzadko zdarza się projekt, który jednocześnie dotyka trzech wrażliwych tematów: kosztów życia, bezpieczeństwa energetycznego i realnej dekarbonizacji. A jeszcze rzadziej – taki, który robi to w formule mieszkań społecznych, czyli tam, gdzie liczy się nie tylko innowacja, ale też powtarzalność i przewidywalność rachunków. Właśnie dlatego inwestycja realizowana w Śrem jest ciekawa […]

Czy nasze dłonie mogą „widzieć” przez warstwę piasku? Najnowsze badania sugerują, że ludzka percepcja jest nawet bardziej tajemnicza, niż mogłoby się wydawać. Naukowcy z Queen Mary University of London oraz University College London donoszą o odkryciu fascynującej i wcześniej nierozpoznanej zdolności, którą nazwali właśnie „zdalnym dotykiem”. Jak działa zdalny dotyk? Na czym polega ten fenomen? […]

Podczas prac w meksykańskim stanie Oaxaca archeolodzy odnaleźli pod warstwami ziemi kompletny grobowiec, którego wiek szacuje się na niemal 1500 lat. Stan zachowania obiektu jest na tyle dobry, że już teraz wiadomo, iż mamy do czynienia z czymś wyjątkowym. Odkryta komora pochodzi z okresu, w którym w regionie dominowała kultura Zapoteków. Sam fakt, iż grobowiec […]

Miały skrócić świat, zabić korki i sprawić, że transport zacznie wreszcie przypominać science fiction. Ale się nie udało. Oto maszyny, które miały zrewolucjonizować transport, ale ekonomia, fizyka i ludzka niechęć do zmiany okazały się zbyt trudne do pokonania. Każda epoka ma swoje marzenia o przełomie. O pojeździe, który skróci dystanse, zmieni miasta, wywróci logistykę do […]

Kiedy patrzymy na różne materiały z pokazów możliwości robotów, w oczy rzuca się pewien szczegół – każda z tych maszyn musi zatrzymać się, by coś zrobić. Musi podnieść paczkę? Staje. Odkręcić zawór? Znowu staje. Ta sekwencja „stanąć, wykonać zadanie, ruszyć” to ogromne ograniczenie, które spowalnia potencjalną pracę takich maszyn. Kalifornijska firma Westwood Robotics twierdzi, że […]

Przez blisko dwa tysiące lat istniało tylko jako mglista legenda, ulotny ślad w nielicznych przekazach. Jedna z najważniejszych metropolii handlowych starożytności, która przez stulecia spajała świat od Mezopotamii po Indie, zniknęła bezpowrotnie: zarówno z map, jak i z ludzkiej pamięci. Jej historia zdawała się być na zawsze pogrzebana pod piaskami pustyni i w zamęcie dziejów, […]

Jeśli myśleliście, że humanoidy to delikatne maszyny, które najlepiej czują się w sterylnych laboratoriach lub na gładkich podłogach nowoczesnych fabryk, to chińskie Unitree właśnie udowodniło, jak bardzo byliśmy w błędzie. Na początku lutego, gdy większość z nas szuka ciepłego koca, ich flagowy model G1 został wysłany na ekstremalny test w regionie Ałtaju w Sinciangu. Warunki […]

Plany budowy kolejnej farmy wiatrowej w Saksonii-Anhalt odsłoniły coś znacznie starszego niż turbiny. Podczas rutynowych oględzin terenu archeolodzy trafili na ślad niecodziennej struktury, skrywanej przez ziemię od setek lat. To, co ujrzeli członkowie zespołu badawczego, okazało się fragmentem znacznie większej zagadki, która od dawna intryguje badaczy starych kultur Europy. Pod warstwą gleby i kamieni czaił […]

Roboty w fabrykach to już nie wielkie, nieruchome mechaniczne ramiona, a przynajmniej nie tylko. Wiele firm stawia bowiem na robotyzację, ale w wykonaniu humanoidów, które mają znacznie szerszy zakres działania. Maszyny te zaczynają się zadomawiać w logistyce, produkcji samochodów, a teraz również w ciężkim przemyśle, bo firma Persona AI właśnie podpisała porozumienie (MOU) ze stanem […]

Wojna dronów długo wyglądała jak powiększona wersja klasycznego pilotażu: jeden operator, jedna maszyna, jeden cel. Tyle że ten model ma naturalny sufit – człowiek nie jest w stanie być naraz w dziesięciu miejscach, a przeciwnik nie musi wygrać jakościowo, żeby wygrać liczebnością. I właśnie dlatego w Pentagonie od miesięcy coraz głośniej mówi się o przejściu […]

Pompy ciepła w domach jednorodzinnych przestały być egzotyką, ale wciąż potrafią wywołać ten sam odruch: czy to na pewno będzie działało zimą, czy nie skończy się na grzałce i czy instalacja nie zamieni kotłowni w magazyn urządzeń. Dlatego coraz częściej wygrywają rozwiązania, które obiecują prostszy układ, mniej elementów i mniej punktów, w których coś może […]

W mikroskopijnych generatorach energii od lat powtarza się ten sam scenariusz: pomysł jest sprytny, prototyp działa, ale w praktyce brakuje jednego parametru, który rozwiązałby połowę problemów naraz: sensownego napięcia wyjściowego, najlepiej w postaci prądu stałego. Bo jeśli źródło energii daje chaotyczne impulsy i niskie wolty, to kończy się to przetwornicami, prostownikami i stratami, które zjadają […]

Słońce ma w sobie dużo kolorów naraz: od ultrafioletu przez barwy widzialne aż po podczerwień. Problem w tym, że wiele materiałów używanych do pozyskiwania energii z promieniowania działa jak wybredny filtr – chętnie bierze to, co łatwe (część widzialną), a resztę przepuszcza albo zamienia w straty. I to właśnie tu pojawia się pomysł na powłokę, […]

Działania hobbystycznego poszukiwacza skarbów, który eksplorował tereny powiatu Havelland w niemieckiej Brandenburgii doprowadziły do ujawnienia wyjątkowego artefakt. Chodzi o średniowieczny wisiorek z brązowym krzyżem na kole, który okazał się powiązany ze znaleziskiem archeologicznym sprzed 40 lat. Historia odtworzona dzięki ostatnim wydarzeniom pozwala badaczom na lepsze zrozumienie dziejów chrześcijaństwa na Starym Kontynencie.  Brązowy krzyż, który łączy […]

Historia rzymskiej obecności na Balearach wydawała się dobrze poznana i opisana w podręcznikach. Przez dekady uczeni byli przekonani, że na Majorce istniały tylko dwa znaczące ośrodki miejskie założone przez Rzymian. Ostatnie odkrycie dokonane przez archeologów w centralnej części wyspy każę jednak zweryfikować tę opinię. Okazuje się, że dzieje romanizacji tego śródziemnomorskiego skrawka lądu mogą być […]