U wybrzeży Galapagos została odkryta dziewicza rafa koralowa. Znajduje się na głębokości 400-600 m, na szczycie wcześniej nieopisanych gór podwodnych i stanowi dowód na to, że przyroda walczy ze zmianami klimatycznymi, choć nie wiadomo, jak długo jeszcze. Rozległa, nieznana wcześniej rafa koralowa w rezerwacie morskim Galapagos (GMR) jest pierwszym tego typu odkryciem, którego dokonano wewnątrz […]

Dwieście pięćdziesiąt milionów lat świetlnych od Ziemi w kierunku gwiazdozbioru Węża znajduje się obiekt skatalogowany pod numerem Arp 220. To wprost doskonały cel obserwacji dla Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, bowiem jest on zdecydowanie najjaśniejszy w zakresie promieniowania podczerwonego, do obserwacji którego James Webb był od samego początku tworzony. Jeden rzut oka na najnowsze zdjęcie opublikowane […]

Czytanie aktywuje w mózgu dwie różne sieci neuronowe, które współpracują, aby zintegrować znaczenie poszczególnych słów i wydobyć ich sens. Nowe badanie potwierdza, jak korzystny wpływ ma czytanie na naszą kondycję intelektualną. Ludzki mózg zawiera ok. 10 miliardów neuronów i ok. 10 bilionów synaps. Procesy zachodzące podczas różnych czynności często wymagają aktywacji kilku odrębnych części kory […]

Spoglądasz przez teleskop na nocne rozgwieżdżone niebo. Widzisz jak na tle nieruchomych gwiazd przelatuje kometa. Jej położenie, a przede wszystkim jasność zmieniają się stosunkowo szybko. Myślisz „oho, jak zaraz coś tam na powierzchni nie wybuchnie, to będę bardzo zdziwiona/y”. Obserwujesz dalej i wtem, jak na twoje zawołanie jasność komety gwałtownie wzrasta, a za nią pozostaje […]

Naukowa wiedza oraz ludzka świadomość odnoszące się do stosowania pewnych substancji chemicznych wciąż się powiększają, dlatego pewne związki zostały wycofane z użycia. Nie oznacza to jednak, że związane z nimi problemy zniknęły z dnia na dzień. Najlepiej świadczy o tym historia tzw. polichlorowanych bifenyli. Przez kilka dekad stosowano je w formie izolatorów elektrycznych oraz cieczy […]

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w obrębie budynku wywodzącego się z połowy III wieku doprowadziły naukowców do kilku zaskakujących wniosków.  Rzeczony obiekt, położony wzdłuż Via Appia Antica, znajduje się w okolicach Rzymu i nosi nazwę Villa Quintilii. Zlokalizowana tam winiarnia była naprawdę luksusowa, a przebywające na miejscu osoby mogły podziwiać marmurowe kafelki oraz korzystać z fontann zawierających […]

Z jednej strony Afryka wydaje się kolebką ludzkiej cywilizacji, jednak historia tego kontynentu, szczególnie na przestrzeni ostatnich setek i tysięcy lat, okazuje się naprawdę zawiła i słabo poznana. Aby to zmienić, naukowcy wykorzystują analizy DNA. Badania na poziomie genetycznym pozwalają wykryć pewne podobieństwa i różnice zauważalne w obrębie odmiennych populacji zamieszkujących Afrykę dawniej i obecnie. […]

Walenie są jednymi z najlepiej poznanych zwierząt, ale w historii ich ewolucji wciąż są pewne luki. Niedawno odkryte skamieniałości w Charleston mogą pomóc je wypełnić. Fiszbinowce, parvordo waleni, są wyjątkowo zróżnicowane pod względem wymiarów, np. walenik mały ma 6 m długości i waży 3 tony, podczas gdy płetwal błękitny osiągający 34 mi długości i ważący […]

16 października 2021 roku o godzinie 11:34 polskiego czasu, gdy większość z nas była w pracy, czy w szkole z Przylądka Canaveral na Florydzie w swoją dwunastoletnią misję wystartowała sonda kosmiczna Lucy. Jej głównym zadaniem jest zbadanie tzw. planetoid trojańskich, które poruszają się wokół Słońca po tej samej orbicie co Jowisz, ale 60 stopni przed […]

Łuskowce to wyjątkowe ssaki, które mają ciało pokryte dachówkowato ułożonymi łuskami i długi język. Mimo iż przypominają amerykańskie mrówkojady i australijskie kolczatkowate, występują w Afryce i Azji Południowo-Wschodniej. Dzisiaj jeszcze można zobaczyć je na wolności, ale wkrótce może się to zmienić. Winny? Jak zawsze: człowiek. Najnowsze badania wskazują, że populacja łuskowców w całej Azji i […]

Kiedy na początku 2021 roku SpaceX niemal co tydzień wykonywał próbne loty kolejnych prototypów Starshipa, wznosząc je na wysokość 9-12 kilometrów, a następnie próbując nimi wylądować wydawało się, że do pierwszej próby orbitalnego lotu potrzeba zaledwie kilku miesięcy. Wszystko jednak zakończyło się wraz z pierwszym udanym lądowaniem, po którym Starship nie eksplodował. Niemal dwa lata […]

Dzięki postępom w badaniach poświęconym Xiongnu, czyli azjatyckiemu ludowi prowadzącemu koczowniczy tryb życia, archeolodzy dostarczają odpowiedzi na pytania dotyczące imperium, które na przełomie II i I wieku p.n.e. znajdowało się u szczytu. Przedstawiciele Xiongnu zajmowali się hodowlą zwierząt i mleczarstwem, choć świetnie radzili sobie także z walką w czasie jazdy konnej. To właśnie ich regularne […]

Testując 834 moduły fotowoltaiczne, związane z siedmioma producentami i należące do trzynastu różnych typów, naukowcy chcieli ocenić ich zmieniającą się wydajność. Do jakich wniosków doszli? Eksperymenty były prowadzone w zróżnicowanych warunkach klimatycznych, dzięki czemu ich autorzy mieli możliwość śledzenia potencjalnych zmian oraz oceny, jak poszczególne czynniki wpływają na stan modułów. Jak wynika z publikacji zamieszczonej […]

Ma 5 cm długości, ale jest większa niż wszyscy jej krewni. Naukowcy odkryli, że ryba z głębin u wybrzeży Irlandii należy do nowego gatunku, nazwanego Microichthys grandis, co dosłownie oznacza “małą dużą rybę”. Zespół uczonych z Państwowego Muzeum Historii Naturalnej w Stuttgarcie w Niemczech i Wageningen Marine Research (WMR) w Holandii trafił na ten gatunek […]

Mimo iż to o ziębach Darwina usłyszał cały świat, inne zwierzę zainspirowało słynnego brytyjskiego przyrodnika do stworzenia teorii ewolucji – mały, nieuchwytny lis. Zięby Darwina to grupa kilkunastu niewielkich, podobnych do siebie gatunków ptaków odkrytych przez Karola Darwina podczas wyprawy HMS Beagle. Ich odpowiednia klasyfikacja zajęła trochę czasu, ale zgodnie z obowiązującym stanem wiedzy, wszystkie […]

Jednym z podstawowych zadań Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba obserwującego wszechświat w zakresie podczerwonym od zawsze miało być obserwowanie bardzo wczesnych etapów historii wszechświata. Oto nowy flagowy instrument obserwacyjny miał nam pokazać jak wyglądały pierwsze galaktyki, które powstały po Wielkim Wybuchu. Dzięki pozyskanym w ten sposób informacjom naukowcy chcieli lepiej zrozumieć, z czego wyewoluowały galaktyki obserwowane […]

Większość spośród ponad 5000 znanych obecnie planet pozasłonecznych zostało odkrytych za pomocą tranzytu. Ich układy planetarne są tak ustawione względem Układu Słonecznego, że możemy obserwować je niejako od strony krawędzi i raz na pełne okrążenie wokół gwiazdy, planeta przechodzi przez chwilę na jej tle zasłaniając nam część jej blasku i powodując regularny i powtarzalny spadek […]

Masywy górskie wydają się być czymś bardzo stabilnym, wręcz nieruchomym. Nic bardziej mylnego. Te obszary na Ziemi są istnym geologicznym laboratorium, w którym tworzą się nowe formy terenu. Czy wypiętrzanie gór może trwać w nieskończoność? Jeśli tak, to jak wysoko mogą urosnąć góry na świecie? Sprawdziliśmy, czy Rysy w Tatrach staną się kiedyś tak wysokie, […]

Historia latarników z Wysp Flannana to jedna z bardziej tajemniczych opowieści, której poświęca się stosunkowo niewiele uwagi. Co stało się z trójką zaginionych mężczyzn? 23-metrowa latarnia morska znajdująca się na Eilean Mòr rozpoczęła swoją działalność 7 grudnia 1899 roku. Zaledwie rok później miały natomiast miejsce wydarzenia, które wspomina się do dziś. Na przestrzeni lat pojawiły […]

Nierówności społeczne panujące wśród starożytnych mieszkańców Egiptu były ogromne, dlatego niektóre dzieci pławiły się w luksusach, podczas gdy dla pozostałych brakowało nawet jedzenia. Efekty tego zjawiska widać również wśród mumii. Dokładniej rzecz biorąc, chodzi o niedobory żelaza i niski poziom natlenienia krwi. Do takich wniosków doszli naukowcy na podstawie analizy mumii dziecięcych, o czym piszą […]

Woda na Ziemi jest wszechobecna. 70 proc. powierzchni Ziemi pokrywają oceany, morza, jeziora i rzeki. Atmosfera naszej planety także wypełniona jest parą wodną pochodzącą z parowania (!) mórz i oceanów, ale także z procesu sublimacji lodu. Całe życie na powierzchni Ziemi możliwe jest właśnie dzięki temu związkowi wodoru i tlenu. Do dzisiaj jednak bez jednoznacznej […]

W Chinach odkryto nieznane wcześniej pająki należące do podrzędu Mesothelae. Gatunki te są określane przez naukowców mianem “żywych skamieniałości” i prawdopodobnie są starsze od dinozaurów. Naukowcy z Hunan Normal University odkryli trzy nieznane wcześniej gatunki pająków z podrzędu Mesothelae, które zamieszkują chińską prowincję Hunan. Nazwano je Songthela zhongpo, Songthela longhui i Songthela anhua, a przez […]

Pierwsze w historii zdjęcie przedstawiające bezpośrednie otoczenie supermasywnej czarnej dziury naukowcy stworzyli dopiero w 2017 roku. Gdy tylko je upubliczniono w 2019 roku, momentalnie zdjęcie rozmytego, niewyraźnego pomarańczowego pierścienia na czarnym tle przeszło do historii. Oto po raz pierwszy mogliśmy zobaczyć obiekt, którego istnienia niemal sto lat wcześniej, nie przyjmował do wiadomości nawet Albert Einstein, […]

W ciągu ostatnich lat na terenie Ameryki Południowej zostało odkrytych wiele tajemniczych jaskini, które nie wiadomo, w jaki sposób powstały. Prawda okazuje się zaskakująca – wielkich jam nie wykopał człowiek, tylko pewien prehistoryczny włochacz, którego dzisiaj próżno już szukać na Ziemi. Historia odkryć ogromnych jaskiń sięga 2010 roku. Wówczas Amilcar Adamy z Brazylijskiej Służby Geologicznej […]