Badania z użyciem rezonansu magnetycznego ujawniły, że psy potrafią odróżnić znane i nieznane języki, jakimi posługują się ludzie. To czyni czworonogi pierwszymi i jak dotąd jedynymi obok człowieka zwierzętami, które posiadają taką zdolność. Autorką badania, którego wyniki ukazały się w czasopiśmie „NeuroImage”, jest dr Laura Cuaya z Uniwersytetu Loránda Eötvösa na Węgrzech. Cuaya niedawno przeprowadziła […]

Szyby, które za naciśnięciem przycisku zaczną odbijać ciepło? To możliwe dzięki niezwykle cienkiej powłoce, opracowanej przez amerykańskich i brytyjskich badaczy. Okna – a konkretnie szyby – to słaby punkt energooszczędności każdego domu. Latem pomieszczenia nagrzewa słońce. Zimą z kolei cenne ciepło ucieka przez okna. To spory problem nie tylko dla właścicieli mieszkań i domów, ale […]

Jeśli kobietę operuje chirurg płci męskiej, to ryzyko śmierci pacjentki – w trakcie zabiegu lub na skutek powikłań pooperacyjnych – jest o 32% wyższe, niż gdyby procedurę przeprowadziła chirurżka. Skąd ta rozbieżność? Wyniki badania opierają się na danych medycznych przeszło 1,3 miliona pacjentów (zarówno kobiet, jak i mężczyzn), którzy w latach 2007–2019 byli operowani w […]

Recepta online to ogromne ułatwienie dla osób, które z różnych powodów nie mają możliwości fizycznego stawienia się w przychodni w dogodnym terminie. Jest to opcja ciesząca się dużą popularnością, jednak narosło wokół niej także sporo mitów. Jednym z nich jest „zamawianie” e-recepty online. Czy faktycznie wystawiana jest ona zawsze na żądanie? Recepta online – czym […]

Mgławica Kraba jest najbardziej fascynującym obiektem w przestrzeni kosmicznej odkrytym przez człowieka. Mgławica Kraba to jeden z najbardziej majestatycznych obiektów na nocnym niebie. Znajduje się w gwiazdozbiorze Byka i w dobrych warunkach można ją obserwować nawet przez lornetkę. Jest najlepiej widoczna na przełomie jesieni i zimy, kiedy znajduje się wysoko nad horyzontem. Jak prezentuje się […]

Zaczęło się już w średniowieczu. Najbardziej znane takie sceny pojawiły się jednak po II wojnie światowej. „We wszystkich kulturach mamy ten sam motyw, że pierwszą ofiarą moralnych rozrachunków na ogół jest kobieta. Kobiety miały określoną rolę społeczną jako gospodyń domowych i miały służyć za przykład moralny i pedagogiczny dla następnych generacji, co zwiększało skalę potępienia” […]

Gdy autonomiczne roboty bojowe stanieją, zaczną z nich korzystać także przestępcy. Wykorzystanie drona-zabójcy sprawi, że trudniej będzie złapać człowieka, który stoi za morderstwem. Taką wizję przedstawił prof. Max Tegmark – fizyk, kosmolog i specjalista od sztucznej inteligencji. Zdaniem prof. Maksa Tegmarka autonomiczna broń będzie coraz bardziej dostępna. Przyczyny to m.in. postępująca miniaturyzacja urządzeń i brak […]

Udało się poprawnie rozłożyć osłony termiczne oraz lustro wsteczne. Można powiedzieć, że w odległości niemal miliona kilometrów od Ziemi właśnie wykluł się teleskop. A konkretnie – Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. Wystrzelony w świąteczną sobotę, 25 grudnia Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) zmierza ku oddalonemu o 1,5 miliona kilometrów od Ziemi miejscu swego zakotwiczenia. We wtorek, […]

Ludzkie szczątki, które odkopują archeolodzy, często budzą kontrowersje. Szczególne emocje rodzą teorie o tym, że na Ziemi żyli giganci, czego dowodzi historia z Cardiff. W Księdze Rodzaju czytamy: „A w owych czasach byli na ziemi giganci; a także później, gdy synowie Boga zbliżali się do córek człowieczych, te im rodziły. Byli to więc owi mocarze, […]

Skąd wiesz, jak się czujesz? Na przykład, że serce bije ci szybciej niż zwykle? Albo że jesteś głodny? Takich informacji nie dostarczą przecież ani wzrok, ani słuch, ani dotyk. Odpowiada za to interocepcja. To zmysł, który coraz bardziej fascynuje naukowców. Usiądź wygodnie albo – jeszcze lepiej – połóż się na plecach w miejscu, w którym […]

Perseusz, ostatni stopień rosyjskiej ciężkiej rakiety nośnej Angara A5, wystrzelonej 27 grudnia 2021 roku z kosmodromu w Plesiecku w obwodzie Archangielskim, szczęśliwie spadł do Oceanu Spokojnego po 10 dniach niekontrolowanego lotu po niskiej, eliptycznej orbicie Ziemi. Obliczenie tego, gdzie spadnie, było karkołomnym zadaniem, a wyniki symulacji wielokrotnie zmieniano. Opracowywaną przez Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. […]

Radiografia mionowa to nieinwazyjna metoda badawcza, wykorzystująca cząstki podróżujące przez kosmos z szybkością zbliżoną do prędkości światła. Dzięki niej może badać sekrety ukryte głęboko we wnętrzach piramid albo wulkanów. Do 13 października 2016 r. Mehdi Tayoubi już wiedział, że jego projekt ScanPyramids ma szanse powodzenia. Tego dnia Tayoubi wraz z zespołem spotkał się z grupą […]

Ewolucja przygotowała nas, byśmy jak najdłużej przeżyli w powietrzu zawierającym ok. 21 proc. tlenu przy ciśnieniu jednej atmosfery. Wyposażyła nas też w mechanizmy, które chronią organizm przed zbyt małą lub zbyt dużą ilością tego gazu. Nowoczesna medycyna coraz sprawniej te przystosowania wykorzystuje. Badania przeprowadzone w armii amerykańskiej sugerują, że wybawieniem dla osoby ze skłonnością do […]

Asteroida długości kilku Pałaców Kultury minie nas w bezpiecznej odległości, ponad pięć razy większej niż Księżyc. Można spokojnie patrzeć w górę – przez lornetkę. Asteroida (7482) 1994 PC1, która mierzy 1,1 kilometra średnicy, przeleci za dwa tygodnie w sąsiedztwie Ziemi. Ze względy na jej rozmiar i regularne odwiedziny została w przeszłości sklasyfikowana jako „potencjalnie niebezpieczna”. […]

Jeśli chcemy coś zrobić z miłości do siebie, to znacznie lepszej jakości paliwo wlewamy do baku postanowień. A do tego jeszcze lepiej dodać intencję i odrobinę wyrozumiałości. Dziś dwa słowa o postanowieniach noworocznych. Już trochę tych nowych „roków” przywitałam. Towarzyszyłam też innym w witaniu tych „roków”. Dlatego pozwalam sobie na zuchwałą tezę: cele noworoczne, które […]

Choć dla obecnych uczennic i uczniów bicie w szkole wydaje się czymś abstrakcyjnym, do niedawna było jeszcze na porządku dziennym. Kto dał surowym pedagogom taką władzę? „Uszy młodzieńca znajdują się poniżej jego pleców” – wywodził ponad trzy tysiące lat temu egipski pisarz-nauczyciel Amonmes. I precyzował, że jeśli małpę można za pomocą kija nauczyć tańczyć, a […]

Na razie konstelacje małych satelitów mają jedynie obserwować Ziemię i dostarczać nam internet. W przyszłości będą ostrzegać nas przed asteroidami, a być może nawet budować na orbicie wielkie teleskopy do badania kosmosu. Gdy w czerwcu 2003 r. rakieta Rokot startowała z kosmodromu Plesieck w północnej Rosji, nikt nie spodziewał się, że będzie to historyczne wydarzenie. […]

W Las Vegas rozpoczęły się targi CES 2022 – największe i najważniejsze targi elektroniki i nowych technologii na świecie. Obok gigantów z branży swoje wynalazki prezentują tu też mniejsi wystawcy. Zobaczcie kilka najciekawszych gadżetów, które pokazano w tym roku. Consumer Electronics Show, w skrócie CES, to coroczne wydarzenie organizowane w Las Vegas. Z powodu pandemii […]

Bez dobrych sposobów na gromadzenie energii nie mamy szans na rezygnację z paliw kopalnych. Akumulatory są drogie, ale pojawiają się inne pomysły. Przyszłość może należeć do wodoru i amoniaku. W 2017 r. Elon Musk założył się z władzami stanu South Australia, że w 100 dni jego firma Tesla dostarczy magazyn energii z akumulatorami o łącznej […]

W Kanadzie przybywa chorych na tajemniczą chorobę atakującą mózg. Jej objawy przypominają galopującego alzheimera. Zapadają na nią także ludzie młodzi. Pierwsze przypadki nowej choroby odnotowano w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik w 2013 roku. Kilka osób zaczęło uskarżać się na problemy z pamięcią, kłopoty z utrzymaniem równowagi, zaburzenia widzenia lub omamy wzrokowe, utratę wagi, ból kończyn. […]

Naukowcy z Uniwersytetu Ben Guriona w Izraelu skonstruowali specjalny pojazd dla ryb. Następnie nauczyli sześć złotych rybek, jak nim kierować, aby dotrzeć do wskazanego celu. Czemu miał służyć tak nietypowy eksperyment? Choć brzmi to jak żart, praca izraelskich naukowców właśnie ukazała się w recenzowanym czasopiśmie „Behavioral Brain Research”. W artykule podsumowującym wyniki badania autorzy opisują […]

Sonda Tianwen-1 okrąża Czerwoną Planetę od lutego zeszłego roku. Parę dni temu przysłała na Ziemię wyjątkowe selfie – fotografię pokazującą ją samą oraz znajdującą się poniżej planetę. Jak to możliwe, że powstała fotografia sondy oraz planety jednocześnie? Tianwen-1 miał na pokładzie niewielką kamerę, którą po prostu wypuścił w przestrzeń kosmiczną. Kamera zrobiła zdjęcia, po czym […]

Przez dziesięciolecia lekarze byli przekonani, że tylko jeden hormon obniża poziom cukru – insulina. Teraz okazało się, że to samo robi także FGF1. Czy to szansa na lepsze leczenie cukrzycy? Przełomowego odkrycia dokonali badacze z amerykańskiego Instytutu Salka. Ponad 100 lat po odkryciu insuliny znaleźli hormon o podobnym działaniu, nazwany FGF1. Otwiera to nowe możliwości […]

Co ciekawego zdarzy się na nocnym niebie w tym roku? 2022 rok będzie rokiem wielu koniunkcji, czyli spotkań planet na nieboskłonie. Oto lista najciekawszych wydarzeń astronomicznych, które każdy dojrzy nieuzbrojonym okiem. Luty i marzec – piękna Wenus Od połowy lutego do połowy marca na porannym niebie będziemy mogli podziwiać Wenus, która największą jasność osiągnie 13 […]