Od stuleci oszukujemy się w kwestii węgla – z opłakanymi skutkami dla środowiska i zdrowia. Najwyższy czas z tym skończyć. W czasie ubiegłorocznych ferii postanowiliśmy zrobić synom terenową lekcję geografii. Ponieważ w szkole uczyli się o Śląsku, zabraliśmy ich do Zabrza na wycieczkę do Zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego Guido. Był to znakomity pomysł. Podczas trwającego […]

Nie tylko w Polsce tropiono hitlerowskie skarby. Złoty pociąg z Budapesztu był nie tylko pełen bogactw, ale i splamiony ludzką krwią. Mimo to złupili go… wyzwoliciele. W ciągu II wojny światowej Niemcom udało się zgromadzić więcej złota, niż – dla porównania – wynosiło wydobycie i przetworzenie tego kruszcu przez wiodące w tym prym kraje południowej […]

Klimatolodzy nie mają wątpliwości, że bez zaangażowania Chin nie uda nam się powstrzymać katastrofy klimatycznej. Sprawdzamy, jak wygląda zielona polityka Chińczyków. Prezydent Xi Jinping zapowiedział bowiem ważne zmiany. Ziemia już teraz boryka się z coraz poważniejszymi następstwami zmian klimatycznych, a eksperci zapowiadają, że prawdziwa katastrofa jeszcze przed nami. Jednym z głównych czynników wzmagających globalne ocieplenie jest nadmierna […]

Do beta-koronawirusów należą nie tylko SARS, MERS, SARS-CoV-2, lecz także wirusy wywołujące częste przeziębienia. Naukowcy twierdzą, że jest szansa na uniwersalną szczepionkę, która chronić będzie przed wszystkimi z nich. W ciągu ostatnich dwudziestu lat trzy wirusy: SARS, MERS oraz SARS-CoV-2 przeszły ze zwierząt na ludzi i wywołały epidemie. Badacze wirusów są przekonani, że będzie się […]

Naukowcy odkryli nowy sposób na walkę z nowotworami. Jest nim ferroptoza – proces obumierania komórek pod wpływem żelaza. Śmierć komórkowa wydaje się czymś niekorzystnym dla naszego organizmu. Jednak w rzeczywistości jest to proces całkiem naturalny i niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Każdego dnia w organizmie dorosłego człowieka umiera średnio 100 mld https://www.focus.pl/artykul/henrietta-lacks-kobieta-wazaca-50-mln-ton. Jeśli choć część z […]

Produkty sfermentowane i kiszone mają znane od dawna prozdrowotne działanie. Badania naukowe wykazały, dlaczego tak się dzieje. Okazuje się, że dieta bogata w kiszonki działa inaczej niż ta, która po prostu zawiera dużo warzyw. https://www.focus.pl/artykul/kiszonki-hitem-w-pielegnacji-skory-nowy-trend-przyszedl-do-nas-z-koreii https://www.focus.pl/artykul/jogurt-waniliowy-kluczem-do-szczesciapod lupę wzięli uczeni z Uniwersytetu Stanforda. Do udziału w badaniach zaprosili 36 zdrowych osób. Połowa z nich przez 10 […]

Astronomowie z centrum teleskopu Chandra NASA stworzyli fotografię niezwykłych kosmicznych pierścieni, które pojawiły się wokół czarnej dziury V404 Cygni odległej od Ziemi o 7800 lat świetlnych. V404 Cygni jest układem podwójnym. Obiegająca ją gwiazda ma masę mniej więcej połowy masy Słońca. Stale ją traci, a materia w formie obłoków pyłu i gazu czasami opada na […]

Zmiany klimatyczne, które dzieją się na naszych oczach, nie biorą się znikąd. Mają swoje konkretne źródło, którym niezmiennie pozostaje działalność człowieka. Nadmierna eksploatacja środowiska naturalnego połączona z jego zaniedbaniem sprawia, że zachodzą w nim nieodwracalne zmiany. Wpływ na nie ma również zaśmiecanie planety, które odbywa się na masową skalę. Najlepszym tego dowodem są całe tony […]

Są poszlaki, że średniowieczni arystokraci faktycznie mieli przywilej odbycia pierwszego stosunku seksualnego z każdą poddaną wydawaną za mąż. Pytanie, czy to prawo egzekwowali, i w których krajach. Nie ma chyba drugiego średniowiecznego obyczaju, który zyskałby tak wielką „sławę”. O prawie pierwszej nocy, ius primae noctis, słyszał każdy. Ale czy ten barbarzyński przepis naprawdę kiedyś obowiązywał? […]

Większość poszukiwań pozaziemskiego życia koncentruje się na tzw. ekosferach – obszarach wokół gwiazd, gdzie panują odpowiednie warunki, by na znajdujących się tam planetach mogły rozwijać się istoty żywe. Jednak najnowsze badania sugerują, że ekosfery mogą istnieć również obok supermasywnych czarnych dziur. Ziemia ma kłopoty. Malejące zbiory i mordercze burze piaskowe sprawiają, że planeta stała się […]

Astronomowie donoszą o odkryciu najmniejszej jak dotąd planety pozasłonecznej oraz paru innych w tym samym systemie. Jedna z nich krąży w strefie, gdzie temperatury sprzyjają życiu. Zespół astronomów za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) znajdującego się w Europejskim Obserwatorium Astronomicznym (ESO) w Chile obserwował planety pozasłoneczne wokół gwiazdy L 98-59 w gwiazdozbiorze Ryby Latającej.  Gwiazda […]

Elektryczne autostrady mogą być najskuteczniejszym sposobem na ograniczenie śladu węglowego ciężarówek, a więc także na skuteczną ochronę środowiska. Podłączenie elektrycznych ciężarówek do napowietrznych linii energetycznych na tzw. elektrycznych autostradach jest najbardziej energooszczędną drogą do bezemisyjnego transportu drogowego. Technologia ta jest testowana w wielu projektach pilotażowych, w których prym wiodą Niemcy i Szwecja. Największą przeszkodą na […]

Materiały termoelektryczne mogą zamieniać ciepło w napięcie elektryczne. Dotychczas były bardzo drogie, ale pojawił się właśnie tani odpowiednik. Jest rekordowo wydajny. Generatory termoelektryczne przetwarzają różnice temperatur na prąd. Składają się zwykle z dwóch blaszek o innym składzie chemicznym. Gdy jedna staje się znacznie cieplejsza od drugiej, pojawia się między nimi różnica napięć.  Dużo ciepła uwalniane […]

Podczas walk Stefana Batorego z Iwanem Groźnym nieszczęśni cywile woleli popełnić samobójstwo niż trafić do carskiej niewoli. Pozostała po nich inskrypcja na łotewskim zamku, którą niedawno przypadkiem odkryto Dzisiejsze łotewskie Cesis od XVI do XVIII wieku należało do Rzeczypospolitej Obojga Narodów i zwane było Kieś. Wcześniej wznieśli tam warownię niemieccy krzyżowcy z zakonu kawalerów mieczowych, […]

Mamy zdrowie psychiczne dane w lepszej lub gorszej jakości na start. Ale zrobić z nim coś najlepszego możemy potem już samodzielnie. Tylko zdradzę wam tajemnicę… Jakby to było mi być Anną Lewandowską, tylko że taką od zdrowia psychicznego. Brzmiałoby to jakoś jak „Healthy Psych by Jo”. Czy coś w tym stylu. No ale serio, kurczę, […]

W Internecie nie brakuje komentarzy samozwańczych „specjalistów”, którzy twierdzą, że naszej planecie wcale nie zagraża katastrofa klimatyczna. Naukowcy nie mają jednak co do tego żadnych wątpliwości. Katastrofa klimatyczna to obok szczepionek przeciw COVID-19 jeden z tematów, które najbardziej dzielą opinię publiczną. Mimo że na całym świecie dochodzi do niepokojących zjawisk pogodowych, wiele osób nadal neguje […]

Największa do tej pory analiza skutków diety ketogenicznej, w której spożywa się dużo tłuszczów i mało węglowodanów, nie pozostawia złudzeń: lepiej jej nie stosować. Przy normalnym odżywianiu głównym źródłem energii są węglowodany, które przetwarzane są na glukozę. To ona stanowi paliwo dla wszystkich komórek ciała. Dieta ketogeniczna (zwana też  dietą keto, dietą niskowęglowodanową lub wysokotłuszczową) […]

Czy sprawdzanie poziomu stresu będzie wkrótce równie proste jak mierzenie temperatury? Naukowcy twierdzą, że analiza wskaźnika zwanego HRV pozwala szybko ocenić kondycję psychiczną człowieka. Jak zmierzyć poziom https://www.focus.pl/artykul/twrcza-moc-przetrwania-jak-efektywnie-dziaa-mimo-stresu? Naukowcy zmagają się z tym wyzwaniem od dawna. Wiadomo, że każdy z nas może reagować odmiennie na to, co go spotyka. Dla jednego człowieka rozwód czy zwolnienie […]

Futro ssaków jest ptakom niezbędne – wyściełają nim gniazda, tworząc przytulne środowisko dla swoich piskląt. Zdobycie takiej wyściółki wymaga jednak sporej odwagi, ponieważ, jak się okazuje, ptaki bezczelnie podkradają ją zwierzętom znacznie większym od siebie. Jak sprawić, by w gnieździe było miękko i ciepło? Odpowiednio je wyścielić. Dla sikorki dwubarwnej (Baeolophus bicolor) i innych ptaków […]

Dobroczynny wpływ ruchu na zdrowie jest powszechnie znany. Badacze z Uniwersytetu Kopenhaskiego twierdzą, że po części zawdzięczamy go zmianom, jakie zachodzą w naszym DNA. Choć DNA otrzymujemy w chwili połączenia się komórki jajowej i plemnika rodziców, nie jest ono niezmienne. Każda komórka ciała ma przecież to samo DNA, ale komórki skóry produkują barwnik, a nie […]

Zagadkowa gwiazda oddala się od nas z szybkością 3 mln km na godzinę, odkryli astronomowie. Jest niemal pewne, że opuści Drogę Mleczną. Gwiazda LP40-365, odległa od Ziemi o 2 tys. lat świetlnych, jest jedną z dziwniejszych, jakie kiedykolwiek odkryto. Zamiast spokojnie okrążać centrum naszej galaktyki, oddala się od niego z niesamowitą prędkością. – Porusza się […]

Dane z Hongkongu wskazują, że podczas pandemii coraz więcej dzieci potrzebuje okularów. Wszystko przez czas spędzany w domach i przed ekranami komputerów. Pandemia mogła sprawić, że dzieci gorzej widzą. Z dość oczywistego powodu. Dużo mniej czasu spędzały na zewnątrz, znacznie więcej przed ekranami komputerów. Jak szacują badacze, z powodu pandemii we wrześniu ubiegłego roku szkoły […]

Nawet te urządzenia elektroniczne, które wydają się w miarę proste, po kilku latach trafiają do lamusa. A szkoda, bo mogłyby jeszcze długo sprawiać radość. Obserwowanie mikroświata pociągało mnie od najmłodszych lat. Jednym z najfajniejszych prezentów, jakie dostałem był zabawkowy mikroskop przywieziony przez tatę z Niemiec. Miał słabe oświetlenie, kiepsko radził sobie z dużymi powiększeniami, ale […]

Kryzys klimatyczny, przeludnienie planety… Niemal każdego dnia słyszymy o zagrożeniach dla naszej cywilizacji. Jedni chcą z nimi walczyć, inni znaleźć dla siebie bezpieczne schronienie. Tylko gdzie? Ten kraj to podróżnicze marzenie milionów osób na całym świecie. Turystów kuszą nie tylko zapierające dech w piersiach widoki, ale też sympatyczne usposobienie jego mieszkańców czy fascynująca kultura rdzennych […]