Nastały cudowne czasy dla podboju kosmosu. Wystarczy spojrzeć na minione 12 miesięcy, by dostrzec, jak dużo ważnych rzeczy dla ludzkości dzieje się poza Ziemią. Na jakie misje kosmiczne w 2023 r. czekamy najbardziej? Branża kosmiczna jest jedną z najszybciej rozwijających się na świecie. Duży wpływ na to mają prywatni inwestorzy, tacy jak Elon Musk czy […]

Mumifikacja prowadzona przez mieszkańców starożytnego Egiptu wydawała się mieć jasny cel: jak najlepsze zakonserwowanie szczątków. Coraz więcej naukowców ma jednak odmienne spojrzenie na tę sprawę. Skąd w ogóle wziął się pomysł zakładający, iż chodziło o zabezpieczenie ciał zmarłych? Tego typu hipotezy sięgają epoki wiktoriańskiej. Ówcześni badacze, ze względu na fascynację tematem śmierci, mogli mieć jednak […]

Kuba Rozpruwacz wzbudzał postrach w XIX-wiecznej Anglii. Ukrywający się pod tym pseudonimem seryjny morderca pozostał jednak nieuchwytny. Jego mroczna seria rozpoczęła się w 1888 roku, kiedy to Kuba Rozpruwacz dokonał prawdopodobnie pierwszego morderstwa. Od 3 kwietnia 1888 do 13 lutego 1891 roku przypisano mu co najmniej jedenaście zabójstw, choć w rzeczywistości mogło ich być nawet […]

Nowe badania wykazały, że azotyny stosowane do konserwacji mięsa, mają istotny związek z ryzykiem wystąpienia raka jelita grubego. To może być potwierdzenie niepokojącego trendu, o którym dietetycy ostrzegają od lat. Azotyny i azotany to popularne środki konserwujące stosowane w produkcji wielu peklowanych produktów mięsnych. Wystarczy wymienić choćby: azotyn potasu (E249), azotyn sodu (E250), azotan sodu […]

Wiecie, że gdyby 26-letni kot był człowiekiem, to należałby do niego tytuł najstarszego żyjącego obecnie przedstawiciela naszego gatunku? Bez względu na to, czy mówimy o kotach, psach, czy innych zwierzętach domowych, zapewne co najmniej raz zdarzyło wam się zastanawiać nad przeliczaniem wieku swoich pupili na ludzki. Oczywiście z perspektywy biologii nie ma to większego znaczenia, […]

Odkąd ludzie potrafią pływać? Archeolodzy i historycy natrafiali na przeróżne ślady świadczące o tym, w jakich czasach i w jaki sposób ludzie pływali. Dzisiaj jest to bardzo popularny sport, ale nadal zarezerwowany tylko dla niektórych. Dowiedzmy się, jaka jest najwcześniejsza, sięgająca wielu tysięcy lat wstecz historia pływania. Jak daleko sięga historia pływania? Okazuje się, że […]

Jak poruszał się ogon dinozaura? Czy mógł wywołać grom dźwiękowy i poruszać się z prędkością większą od prędkości dźwięku? Nad tym niecodziennym problemem naukowym przysiadła grupka badaczy, która przeprowadziła hipotetyczne modelowanie, które wyjaśniło te kwestię raz na zawsze. Zauropody były dinozaurami o przedziwnej budowie ciała. Przede wszystkim ci roślinożercy byli ogromni. Posiadali długie szyje i […]

Dzisiejszy świat animacji nieco inaczej wygląda, niż to miało miejsce chociażby 100 lat temu, nie wspominając o czasach bardziej odległych sięgających prehistorii. Okazuje się jednak, że nie tylko malowidła naskalne potrafiły opowiadać jakieś historie z życia codziennego, ale także we wczesnym okresie starożytności ludzie potrafili tworzyć coś podobnego do zootropu. Jak mogło wyglądać prehistoryczne kino? […]

Połowa XIX wieku to był czas wielu odkryć geograficznych w północnych regionach naszego globu. Niestety nie wszystkie wyprawy kończyły się sukcesem. Do takich należy legendarna ekspedycja Franklina z 1845 roku. Na dalekiej Arktyce odnaleziono wraki okrętów, które próbowały przepłynąć Przejściem Północno-Zachodnim. Tegoroczna ekspedycja na dno Oceanu Arktycznego przyniosła kilka zaskakujących odkryć. HMS Erebus i HMS […]

Nowe badanie przeprowadzone na ponad 300 000 osobach z 57 krajów nie pozostawiają wątpliwości, że w tej kwestii kobiety nie mają sobie równych. Potrafią lepiej od mężczyzn “wczuć” się w inną osobę i wyobrazić sobie, co ona myśli. Zespół uczonych z Uniwersytetu w Cambridge wykazał, że kobiety osiągają wyższe wyniki mężczyzn w szeroko stosowanych testach […]

Szacuje się, że rolnictwo rozwinęło się około 12 tysięcy lat temu, co miało ogromny wpływ na kondycję całego naszego gatunku. Propozycja firmy Solar Foods może być równie rewolucyjna. O tym, jak istotne było pojawienie się możliwości prowadzenia upraw, nie trzeba chyba nikogo informować. Co więcej, nawet pozornie niewielkie modyfikacje, takie jak wprowadzenie płodozmianu, rzutowały na […]

Zachodnie stany USA latem 2021 roku doświadczyły rekordowych upałów. Temperatury wtedy dochodziły do niewyobrażalnych 40 st., a w niektórych miejscach zbliżały się nawet do 50 st. Jaka była przyczyna tak niespotykanego kataklizmu w regionie, gdzie zazwyczaj lato jest rześkie i przyjemne? Okazuje się, że pewne zjawisko nad Pacyfikiem było kluczowe dla tego, co się potoczyło […]

Naukowcy potwierdzają od dawna znaną zasadę w relacjach damsko-męskich. Kto raz zdradził, zrobi to ponownie. Wierność po prostu nie wszyscy mają we krwi. Aż 42 proc. społeczeństwa polskiego ma za sobą doświadczenia związane ze zdradą. W romanse z osobami pozostającymi w stałych związkach angażuje się ponad połowa Polaków i co trzecia Polka. Takie wyniki mogą […]

Koniec roku jest zawsze dobrą okazją do różnego rodzaju podsumowań. Rok 2022 zapisze się nam nie tylko pod znakiem inwazji Rosji w Ukrainie, ale także pod względem licznych zjawisk naturalnych, których doświadczała ludzkość. Przypomnijmy sobie najważniejsze z nich, o których było najgłośniej. Ziemia nieustannie się zmienia. Chociaż może się wydawać nasza planetą stabilną ostoją, to […]

Naukowcy z Virginia Tech przeprowadzili badania, których celem było zrozumienie, kiedy i z jakich powodów doszło do pierwszego masowego wymierania na Ziemi. Na czele zespołu badawczego stanął Scott Evans, który wraz ze współpracownikami przygotował publikację dostępną w Proceedings of the National Academy of Sciences. Jak wykazali autorzy, przyczyną pierwszego znanego masowego wymierania zwierząt była niska […]

Jak nazwać nowy gatunek dinozaura, którego szczątki paleontolodzy znaleźli na terenie Transylwanii? Transylvanosaurus platycephalus, rzecz jasna! Transylwania, zwana również Siedmiogrodem, zawdzięcza swoją sławę przede wszystkim jednej postaci: słynnemu hrabiemu Drakuli. Ten oczywiście w rzeczywistości nie istniał, choć inspirację dla jego stworzenia bez wątpienia stanowił Wład Palownik, XV-wieczny hospodar wołoski. Władca zapisał się w historii czymś, […]

Niespełna 100 lat od odkrycia rysunków na ścianach egipskiego pałacu Meritaten ponownie przebadano, co one dokładnie prezentują. O malowidłach wszyscy zapomnieli na wiele lat, a okazuje się, że skrywają one niezwykle szczegółowe przedstawienia ptaków, co pokazuje, z jakimi gatunkami współżyli starożytni Egipcjanie ponad 3300 lat temu. W 1924 roku zostały odkryte pozostałości pałacu Meritaten w […]

Tegoroczny sezon przeziębień daje się we znaki. Fala zachorowań jest ogromna, a co gorsza są one związane z różnymi patogenami. W identyfikacji chorób mogłoby kiedyś pomóc urządzenie zaprojektowane przez naukowców z Norwegii i Stanów Zjednoczonych. Cała magia ma się dziać za sprawą wykonanego z germanu mikrorezonatora, który odpowiada za przechowywanie pola optycznego wewnątrz bardzo ograniczonej […]

Depresja dotyka co najmniej 350 mln ludzi na świecie, a jej diagnostyka i leczenie niestety często jest zaniedbywane. Okazuje się, że objawy depresji można wykryć na podstawie obserwacji skanów mózgu – naukowcy zrobili ważny krok w tym kierunku. Depresja to choroba podstępna i niezwykle trudna do leczenia. Potrafi wyniszczać psychikę przez lata, zanim ofiara zreflektuje […]

Orzęski są organizmami rozpowszechnionymi na całym świecie – teraz odkryto gatunek znany jako Halteria, który żywi się wirusami. Zespół naukowców z Uniwersytetu Nebraska-Lincoln pod kierunkiem prof. Johna DeLonga odkrył nietypowe preferencje żywieniowe orzęsek Halteria. Uczeni potwierdzili także, że dieta oparta wyłącznie na wirusach – wiropatia – jest wystarczająca do napędzania fizjologicznego wzrostu pojedynczych organizmów, a […]

Bajkał to najstarsze i najgłębsze jezioro świata. Liczy około 25 milionów lat, a jego głębokość sięga ponad 1600 metrów. Niezwykłych faktów na temat tego zbiornika jest jednak znacznie więcej. O rozmiarach Bajkału najlepiej świadczy to, że wypełniająca to jezioro woda stanowi 20% całych znanych zasobów słodkiej wody występujących na Ziemi. I choć przez pięć miesięcy […]

Bliźniacze ciąże nie należą do częstych i zdarzają się średnio raz na 80-90 porodów. Okazuje się, że dla dziewczynek dzielących łono matki z braćmi nie jest to najbardziej fortunna sytuacja. Naukowcy doszli do takich wniosków po przeanalizowaniu sylwetek około 13 800 bliźniąt. Na czele zespołu zajmującego się tą sprawą stanął Krzysztof Karbownik z Northwestern University. […]

Politechnika Gdańska kończy realizację projektu Centrum Kompetencji STOS (CK STOS). Jego sercem będzie najszybszy superkomputer w Polsce i jedna z najwydajniejszych tego typu maszyn w Europie. Centrum Kompetencji STOS powstaje na terenie kampusu Politechniki Gdańskiej, na zboczu Góry Szubienicznej w Gdańsku Wrzeszczu, przy ul. Traugutta. To właśnie tam jest zlokalizowany tzw. bunkier, czyli serwerownia jednego […]

Najstarszy znany pterodaktyl został znaleziony u zachodniego sąsiada Polski – w Niemczech. Skamieniałość jest o ok. milion lat starsza od innych znanych okazów latających gadów. Pterozaury to rząd latających archozaurów, żyjących od późnego triasu do końca kredy (230-65,5 mln lat temu). Były pierwszymi aktywnie latającymi kręgowcami i największymi zwierzętami, które wzbijały się w powietrze (zgodnie […]