Naukowe śledztwo poświęcone jednemu z największych prehistorycznych kurhanów w Skandynawii – zlokalizowanej w północnej Norwegii konstrukcji znanej jako Raknehaugen – mogą całkowicie zmienić nasze wyobrażenie o tym monumentalnym grobie. Przez stulecia naukowcy uważali go za miejsce spoczynku potężnego władcy, ale taka interpretacja mogła być zbyt uproszczona. Wydaje się, że prawdziwa historia związana z tą konstrukcją […]

Praca archeologa – nawet jeśli w kontekście wykopaliskowym – nie ogranicza się tylko do “grzebania” w ziemi. Nierzadko równie istotne okazują się działania pod wodą. W ramach takich poszukiwań badacze działający na terenie Grecji odkryli kolejne fragmenty historii, które przez tysiące lat pozostawały ukryte pod powierzchnią morza. Koncentrując się na okolicach starożytnego miasta Asini uczeni […]

Pływająca wyspa z Chin ma sięgnąć dna oceanu. Ambicja jest większa, niż sugeruje nazwa i wbrew intuicji, nie chodzi tylko o naukę, bo nie będzie to ot zwykła platforma badawcza, a coś, co może zmienić układ sił na morzu. Morze od dawna nie jest już tylko tłem dla handlu i rybołówstwa. Coraz wyraźniej staje się […]

Concorde był dowodem na to, że marzenia potrafią latać szybciej niż rachunek ekonomiczny. Gdy wzbijał się w powietrze, wyprzedzał obrót Ziemi i skracał Atlantyk do kilku godzin. Gdy zniknął z nieba, zostawił po sobie pytanie: dlaczego coś tak spektakularnego musiało przegrać z rzeczywistością? Historia Concorde’a zaczęła się nie od technologii, lecz od politycznej ambicji. W […]

Niewyobrażalna masa wody, odpowiadająca objętości trzech milionów basenów olimpijskich, runęła na Hawaje w ciągu zaledwie czternastu marcowych dni. Archipelag, kojarzony zazwyczaj z rajską pogodą, stał się areną jednego z najbardziej ekstremalnych zjawisk meteorologicznych w swojej nowożytnej historii. Eksperci z Uniwersytetu Hawajskiego, analizujący dane z sieci Mesonet oraz Portalu Danych Klimatycznych, potwierdzili, że skumulowane opady w […]

Naukowcy rozwiązali zagadkę jednego z najbardziej intrygujących sygnałów sejsmicznych rejestrowanych od lat na zboczach stratowulkanu Etna. Charakterystyczne, niskoczęstotliwościowe buczenie dochodzące z jego okolic przez długi czas pozostawało niewyjaśnione, budząc wątpliwości co do jego źródła i znaczenia dla prognozowania erupcji. Teraz wszystko stało się jednak jasne.  Sygnał ten był szczególnie trudny do interpretacji, ponieważ nie przypominał […]

Dzięki rozwojowi narzędzi badawczych naukowcy mogą coraz dokładniej analizować DNA pochodzące sprzed tysięcy lat. Ekspertyzy poświęcone takim próbkom ujawniły niedawno istnienie nieznanej wcześniej linii ludzkiej, która przetrwała aż do końca ostatniej epoki lodowej. Co więcej, jej funkcjonowanie miało miejsce nawet w okresie dużych przemian kulturowych. Tak sensacyjne wyniki stały się faktem w toku badań szczątków […]

Nowe urządzenie ultradźwiękowe opracowane przez zespół inżynierów z MIT pozwala na ekstremalnie szybkie wyodrębnianie wody z powietrza – zamiast godziny czy dni wystarczy kilka minut, dzięki wibracjom, które “strząsają” wilgoć z materiału adsorbującego. Każdego dnia ponad 2 miliardy osób zmagają się z brakiem dostępu do wody pitnej. Zmiany klimatyczne tylko pogarszają tę sytuację, wydłużając okresy […]

Gdy mówimy o transformacji energetycznej, lit znajduje się w samym centrum tych przemian. Bez tego pierwiastka nie byłoby ani samochodów elektrycznych, ani efektywnych magazynów energii dla OZE, a nasze smartfony i laptopy miałyby znacznie krótszy żywot. Problem w tym, że dotychczasowe sposoby pozyskiwania litu zaczynają być niewystarczające w obliczu galopującego popytu. W tle tych zmagań […]

Dzięki sukcesowi w poszukiwaniach poświęconych starożytnym zapiskom udało się dotrzeć do niezidentyfikowanych wcześniej wersów autorstwa wielkiego filozofa ówczesnej Grecji. W archiwach na terenie Kairu znajdował się bowiem fragment papirusu sprzed około dwóch tysięcy lat. To pierwsza od wieków okazja, by zapoznać się z jego myślą w oryginalnej formie, a nie jedynie poprzez cytaty zachowane w […]

Ludzkość znalazła się w punkcie krytycznym, którego konsekwencje mogą zdefiniować przetrwanie naszej cywilizacji w nadchodzących stuleciach. Najnowsze badania, których wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Environmental Research Letters rzucają nowe, alarmujące światło na stan naszej planety. Wynika z nich jednoznacznie, że populacja ludzka dawno przekroczyła zdolność Ziemi do zrównoważonego podtrzymywania życia, a obecny model konsumpcji i wzrostu demograficznego […]

W ostatnich dniach media społecznościowe obiegło zdjęcie, które u wielu internautów wywołało dreszcz niepokoju. Fotografia wykonana na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) przedstawia groteskową, fioletową istotę wypuszczającą wijące się „maziste macki”. Obiekt, unoszący się w sterylnym wnętrzu stacji, natychmiast stał się pożywką dla fanów teorii o pozaziemskich formach życia i miłośników kina grozy. Komentarze pod postem […]

W świecie fizyki niewiele zasad wydaje się tak nienaruszalnych, jak ta ustalona przez Alberta Einsteina: nic nie może poruszać się szybciej niż światło w próżni. Jednak najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature rzucają nowe światło na tę fundamentalną barierę. Międzynarodowy zespół fizyków po raz pierwszy w historii zaobserwował specyficzne „dziury” w świetle, znane jako osobliwości fazowe lub […]

Ludzka skłonność do ryzyka okazuje się tak stara, że jej pokłosie było widoczne już wiele tysięcy lat temu. Potwierdzają to odkrycia dokonane w Ameryce Północnej, które wyraźnie przesuwają dotychczasowe granice – zarówno pod względem czasowym, jak i geograficznym.  Jak długo hazard towarzyszy naszemu gatunkowi? Badania, o których jest mowa, wyraźnie sugerują, że najstarsze znane kości […]

Archeolodzy i badacze sztuki starożytnej ponownie zaskoczyli świat. Tym razem taka sztuka udała im się dzięki… sztuce. Wszystko za sprawą rzymskiego mozaikowego dzieła sprzed prawie 1800 lat, które może być pierwszym znanym obrazem kobiety walczącej z dzikimi zwierzętami na arenie. Taka scena pokrywa się z fragmentami zapisów poświęconych potyczkom gladiatorów.  Kobiety na arenie, czyli zaskakujące […]

Pod topniejącym lodem Antarktydy kryje się jeden z największych magazynów węgla na Ziemi. Przez dekady Ocean Południowy pochłaniał więcej dwutlenku węgla, niż oddawał, łagodząc skutki globalnego ocieplenia. Teraz jednak naukowcy ostrzegają: ten naturalny bufor klimatyczny zaczyna się chwiać. Ocean Południowy otaczający Antarktydę to jedno z najważniejszych miejsc na mapie klimatycznej planety. Szacuje się, że pochłania […]

Komputery kwantowe obiecują rozwiązanie problemów nieosiągalnych dla klasycznych maszyn, ale ich rozwój napotyka fundamentalne bariery. Jedną z największych jest zwiększenie liczby kubitów przy jednoczesnym zachowaniu precyzyjnej kontroli nad każdym z nich. Współczesne maszyny operują na poziomie około tysiąca kubitów, co jest imponującym wyczynem inżynieryjnym, ale wciąż niewystarczającym dla praktycznych zastosowań. Fizycy z Columbia University postawili […]

Głęboko pod naszymi stopami, w mrokach ziemskiego płaszcza, odbywa się powolny, ale potężny taniec materii, który kształtuje oblicze naszej planety. Przez dziesięciolecia naukowcy starali się zrozumieć, co dzieje się na samym dnie tej skalnej otoczki, tuż nad płynnym jądrem Ziemi. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie The Seismic Recordrzuca nowe światło na te procesy, prezentując pierwszą w […]

Historia naszej planety pełna jest gwałtownych zwrotów akcji, a niektóre z dawnych wydarzeń dziś brzmią niepokojąco znajomo. Naukowcy coraz uważniej przyglądają się okresowi sprzed 56 milionów lat, który może stanowić pewnego rodzaju lustro, choć nie idealne, dla współczesnych wyzwań klimatycznych. Klucz do zrozumienia tamtych czasów, zwanychPaleoceńsko-Eoceńskim Maksimum Termicznym (PETM), kryje się w głębinach mórz. Zespół […]

Jeden kilogram sześciofluorku siarki działa na klimat tak samo jak 24 tony dwutlenku węgla. To najsilniejszy znany gaz cieplarniany, a jego stężenie w atmosferze nad Niemcami okazuje się znacznie wyższe niż wskazywały dotychczasowe szacunki. Naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie odkryli, że oficjalne dane o emisjach tego gazu mogą być poważnie niedoszacowane. Problem ujawnił się […]

Jeszcze żyją obok nas – w lasach, na łąkach, w rzekach i w Bałtyku. Ale coraz częściej są to sąsiedzi widmowi, obecni bardziej w raportach niż w krajobrazie. Polska przyroda znalazła się w punkcie, w którym pytanie nie brzmi już “czy gatunki znikają”, lecz “które z nich zdążymy jeszcze zobaczyć”. Wymieranie gatunków rzadko wygląda jak […]

Badania nad lodem pochodzącym z Antarktydy okazały się szczególnie cenne dla naukowców zajmujących się historią klimatu Ziemi. W toku prowadzonych ekspertyz zdołali bowiem odczytać zapis zmian środowiskowych sięgający aż 3 milionów lat wstecz, co czyni te analizy jednymi z najdłuższych i najbardziej szczegółowych rekonstrukcji klimatu w dziejach badań. Co próbki z Antarktydy mówią nam o […]

Analizy szczątków znalezionych zarówno na Starym Kontynencie, jak i w Anatolii radykalnie przesuwają nasze rozumienie jednego z najstarszych partnerstw w historii ludzkości: relacji między ludźmi a psami. Do tej pory panowało przekonanie, jakoby udomowienie psa sięgało okresu sprzed około 11-12 tysięcy lat, lecz najnowsze badania dowodzą, że nasi pierwsi czworonożni towarzysze pojawili się u boku […]

Wyobraź sobie, że przez twoje ciało w każdej sekundzie przelatują biliony niemal niewidzialnych cząstek. To neutrina, nazywane często duchami mikrokosmosu ze względu na swoją nieuchwytność. Ich zdolność do przenikania przez niemal wszystko bez śladu od dawna fascynuje naukowców, a teraz może się okazać, że te cząstki skrywają klucz do rozwiązania jednej z największych zagadek wszechświata. […]