Gwiazda Polarna ma zdecydowanie więcej niż tylko symboliczne znaczenie. Od wieków stanowi bowiem istotne wsparcie z zakresu nawigacji, będąc niezawodnym wyznacznikiem dla żeglarzy. O ile jednak istnienie takiego obiektu w obrębie bieguna północnego wydaje się dość oczywiste, tak sprawy mają się zgoła odmiennie na biegunie południowym. To z kolei prowadzi do pytania: dlaczego nie widzimy […]

Mijający tydzień obfitował w przeloty mniejszych i większych skał kosmicznych w pobliżu Ziemi. Każdy taki przelot uświadamia nam, że przestrzeń kosmiczna nie jest czymś, co znajduje się daleko od nas i nie ma na nas wpływu. My też, zajmując się swoimi rzeczami na powierzchni błękitnej planety, mkniemy przez przestrzeń kosmiczną jako jej pełnoprawny element i […]

Wielkimi krokami zbliża się czas, w którym ludzkość najpierw powróci na powierzchnię Księżyca, a następnie zbuduje na niej swoją pierwszą stałą bazę załogową. Na orbicie wokół Srebrnego Globu mają znaleźć się nie tylko satelity obserwacyjne, ale także nawigacyjne, komunikacyjne, a nawet stacje kosmiczne. Można zatem stwierdzić, że aktywność w otoczeniu i na powierzchni tego ciała […]

Arabia Saudyjska zdecydowanie nie należy do najbardziej zielonych krajów na świecie, dlatego plany tamtejszych władz dotyczące zmiany takiego stanu rzeczy wydają się wyjątkowo ambitne. Z drugiej strony, nie wszyscy są przekonani co do sensowności tego typu działań, a przede wszystkim – motywacji za nimi stojących. Infomacje w tej sprawie powróciły ze zdwojoną mocą za sprawą […]

Czy podróż z Londynu do Nowego Jorku w mniej niż godzinę jest możliwa? Pomysł budowy tunelu transatlantyckiego wciąż pozostaje w sferze konceptów, ale wkrótce może się to zmienić. Koncepcja tunelu transatlantyckiego, w którym poruszałyby się ultraszybkie pociągi w technologii lewitacji magnetycznej (maglev), od lat elektryzuje umysły inżynierów i futurystów. Dzięki tej technologii podróżowanie na dystansie […]

Ludzie pracują na orbicie okołoziemskiej już od ponad dwudziestu czterech lat. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest stale zamieszkana przez kolejne załogi astronautów wysyłanych tam z Ziemi na trwające najczęściej około 6 miesięcy misje. Od samego początku istnienia stacji kosmicznej astronauci korzystają z każdej okazji, aby wyjrzeć na zewnątrz i spojrzeć na to, co się dzieje na […]

Wzorce wzrostu populacji, które wydają się skomplikowane i trudne do przewidzenia, mają swoje matematyczne podłoże, oparte na równaniach opracowanych przez Lotkę i Volterrę niemal sto lat temu. W latach 20. XX wieku dwóch matematyków, pracujących na różnych kontynentach, opracowało identyczny zestaw równań, które pozwalają opisać zmiany populacji w systemach biologicznych. Alfred Lotka i Vito Volterra […]

Czarne zorze fascynują zarówno naukowców, jak i obserwatorów nieba. Czym właściwie są? Czy można je wypatrzyć gołym okiem? Czarne zorze to niezwykle rzadkie i tajemnicze zjawisko widoczne na tle tradycyjnych zórz polarnych. Wyglądają jak ciemne plamy lub pasma przecinające barwne łuny, ale w rzeczywistości są efektem unikalnych procesów fizycznych w jonosferze. To swoista “antyzorza”, gdzie […]

W ciągu ostatnich trzydziestu lat astronomowie odkryli ponad 5500 planet krążących wokół gwiazd innych niż Słońce. Od samego początku jednak zarówno naukowcy, jak i opinia publiczna w tych danych obserwacyjnych poszukuje planet bliźniaczo podobnych do Ziemi, po części w nadziei na znalezienie jakichkolwiek form życia we wszechświecie poza Ziemią. O ile planety skaliste już odkrywamy, […]

W 1963 roku astronomowie odkryli na niebie intrygujący obiekt. Na pierwszy rzut oka wyglądał jak gwiazda, jednak dokładniejsze oględziny wykazały, że znajduje się on 2,5 miliarda lat świetlnych od Ziemi. Z takiej jednak odległości nie mielibyśmy szansy dostrzec pojedynczej gwiazdy. Okazało się, że ten pozornie przypominający gwiazdę obiekt, to niezwykle jasne aktywne jądro galaktyczne, w […]

Arabia Saudyjska otwiera najdłuższy na świecie bezzałogowy system transportu, łącząc technologię, architekturę i zrównoważony rozwój w jedno imponujące osiągnięcie. Arabia Saudyjska, dążąc do przekształcenia Rijadu w globalne centrum turystyki i innowacji, 1 grudnia 2024 roku uruchomiła Riyadh Metro – najdłuższy na świecie w pełni zautomatyzowany system transportu miejskiego. Projekt, kluczowy element strategii Vision 2030, obejmuje […]

O tym, że klimat na Ziemi się zmienia, wiemy od wielu dekad. Z roku na rok notuje się coraz wyraźniejsze zmiany, po części spowodowane aktywnością człowieka. Rzadko jednak mamy do czynienia z tak symboliczną zmianą, jakiej możemy doświadczyć już za kilka lat. Topnienie lodowców, coraz intensywniejsze zazielenianie Antarktydy, czy też zmniejszająca się powierzchnia lodu morskiego […]

Kiedy 1 stycznia 1801 roku astronom Giuseppe Piazzi odkrył Ceres, środowisko astronomów uznało, że udało mu się odkryć poszukiwaną od dawna brakującą planetę między orbitą Marsa i Jowisza. Dopiero długie lata później uznano, wskutek nowych odkryć uznano, że między Marsem a Jowiszem nie ma planety, a znajduje się cały rozległy pas planetoid. Siłą rzeczy Ceres […]

Wielkimi krokami zbliża się długo wyczekiwany przez naukowców moment wejścia sondy kosmicznej BepiColombo na orbitę wokół pierwszej planety od Słońca. Po drodze do tego celu sonda musi najpierw sześciokrotnie przelecieć w pobliżu Merkurego, aby stopniowo obniżać swoją prędkość do punktu, w którym będzie ona na tyle niska, aby słaba grawitacja Merkurego mogła przechwycić sondę na […]

Między orbitami Marsa i Jowisza nie ma żadnej planety. Zamiast tego, tam, gdzie teoretycznie mogłaby się znajdować, mamy rozległy Pas Planetoid, w którym największym obiektem jest Ceres, dziś uważana za planetę karłowatą. Choć naukowcy śledzą tysiące znajdujących się tam planetoid, to od czasu do czasu udaje się zidentyfikować tam nowy obiekt, którego nikt wcześniej nie […]

I trudno byłoby dostrzec ten obiekt, bo dopiero w sytuacji, gdy zapuścimy się w morskie głębiny i wykorzystamy odpowiednio zaawansowany sprzęt. Tym sposobem będziemy mogli dostrzec podwodną formację ukrywającą się w wodach Oceanu Indyjskiego. Naukowcy postanowili dowiedzieć się jak najwięcej o okolicznościach, które doprowadziły do utworzenia tak zagadkowej struktury. Szukając informacji w tej sprawie przeprowadzili […]

Niemal dziesięć lat temu po raz pierwszy w historii naukowcy zarejestrowali fale grawitacyjne, które zostały przewidziane niemal sto lat wcześniej przez Alberta Einsteina. Po zaledwie dekadzie badań fal grawitacyjnych właśnie ogłoszono stworzenie jak dotąd najdokładniejszej mapy wszechświata w zakresie fal grawitacyjnych. Można zatem powiedzieć, że w ramach swojego projektu badawczego naukowcy stworzyli największy detektor fal […]

Około 450 lat świetlnych od Ziemi, w kierunku gwiazdozbioru Byka znajduje się potężny obłok molekularny, który zarazem jest najbliższym Ziemi obszarem formowania się gwiazd. To właśnie w nim naukowcy odkryli właśnie niesamowicie interesującą egzoplanetę. Na przestrzeni ostatnich trzech dekad astronomowie zidentyfikowali niemal 6000 planet krążących wokół innych gwiazd niż Słońce. Opisywana tutaj egzoplaneta IRAS 04125+2902 […]

Matematyk Pham Huu Tiep i jego zespół rozwiązali dwa główne problemy w dziedzinie algebry abstrakcyjnej znanej jako teoria reprezentacji. Wynikiem prac zespołu z Uniwersytetu Rutgers są trzy artykuły naukowe dokumentujące te osiągnięcia, które obejmują udowodnienie długotrwałej hipotezy i zajęcie się fundamentalnym pytaniem w tej dziedzinie. Aby zrozumieć znaczenie tych przełomów, jednak kilka informacji podstawowych. Z […]

Mogłoby się wydawać, że przez ostatnie lata podróżowanie stało się znacznie łatwiejsze i przyjemniejsze. Od wirtualnych banków z wielowalutowymi kartami, przez łatwiejszy dostęp do eSIM-ów w coraz większej liczbie telefonów, kończąc na aplikacjach z mapami i systemami opinii, dzięki którym łatwiej spróbować lokalnych przysmaków i atrakcji. Czy jednak wszyscy korzystamy z tego postępu w równym […]

Choć od trzydziestu lat astronomowie sięgają gwiazd i odkrywają krążące wokół nich tysiące egzoplanet, to wciąż jest wiele rzeczy, których nie wiemy o planetach krążących wokół Słońca. O ile bowiem Mars, Jowisz i Saturn były badane wielokrotnie przez kolejne sondy kosmiczne, o tyle Uran i Neptun doczekały się jedynie krótkiej wizyty od przelatującej w ich […]

Kiedy spoglądamy na powierzchnię Księżyca, widzimy przede wszystkim mniejsze i większe kratery. To samo dotyczy nie tylko Merkurego, Wenus, Marsa i Ziemi, ale tak naprawdę wszystkich skalnych czy lodowych obiektów krążących wokół Słońca, od księżyców skalistych, przez planetoidy, po planety karłowate. Teraz naukowcy dowiedli czegoś fascynującego: kratery mogą być naprawdę zdumiewająco małych rozmiarów. Jeżeli chcemy […]

Potrzeba było zaangażowania aż 600 tysięcy osób, aby zrealizować projekt mający na celu zapanowanie nad rozrastaniem się pustyni Takla Makan. Ambitne przedsięwzięcie na szczęście zakończyło się sukcesem, co daje nadzieję na uzyskanie podobnych rezultatów w innych częściach świata. Pustynnienie jest oczywiście naturalnym zjawiskiem, ale przy wpływie człowieka na zmiany klimatu może ono przebiegać wyjątkowo szybko. […]

O Wielkiej Czerwonej Plamie na powierzchni Jowisza słyszał chyba każdy. To zdecydowanie najbardziej długotrwały i największy cyklon wiejący w Układzie Słonecznym. Okazuje się jednak, że Jowisz, największa planeta Układu Słonecznego, ma więcej tak fascynujących cech, których wyjaśnienie do dzisiaj umyka naukowcom. Zespół naukowców z Uniwersytetu Kalifornii w Berkeley odkrył potężne plamy na biegunach Jowisza. Co […]