Zaledwie dwadzieścia lat świetlnych od Ziemi znajduje się gwiazda podobna do Słońca. Międzynarodowy zespół astronomów właśnie poinformował o odkryciu w jej otoczeniu wyjątkowej superziemi. Choć planeta ta nosi jak na razie jedynie oznaczenie katalogowe HD 20794 d, to w przyszłości może ona się okazać niezwykle istotnym ogniwem na drodze do odkrycia życia pozaziemskiego. Sama planeta […]

W maju 2024 roku Ziemia doświadczyła najpotężniejszej burzy słonecznej od niemal dwudziestu lat. W nocy z 10 na 11 maja do Ziemi dotarło aż siedem obłoków plazmy wyrzuconych w ciągu poprzednich dnia ze Słońca. Efektem były spektakularne zorze polarne, a nawet zakłócenia w komunikacji GPS. Okazuje się jednak, że te zdarzenia z dziedziny pogody kosmicznej […]

To właśnie na Starym Kontynencie mieści się największe znane nauce podwodne jezioro termalne. Taki zbiornik odkryto na terenie Albanii, a po wykonaniu pomiarów okazało się, iż jest on zlokalizowany na głębokości aż stu metrów. Historia badań w tej sprawie sięga 2021 roku, kiedy to geologom udało się dotrzeć do albańskiego jeziora. Położone na południu tego […]

W ciągu ostatnich trzydziestu lat astronomowie odkryli ponad pięć tysięcy planet krążących wokół innych gwiazd niż Słońce. Wiele z tych planet nie ma swojego odpowiednika w Układzie Słonecznym, co dowodzi tego, że wszechświat jest znacznie bardziej różnorodny niż nasze lokalne kosmiczne podwórko. Teraz, dzięki teleskopowi kosmicznemu Gaia, naukowcom udało się odkryć obiekt, który zdaje się […]

Odległy (a tym samym wczesny) wszechświat jest naprawdę fascynujący. Można w nim bowiem znaleźć obiekty, których cechy wystawiają naszą wyobraźnię na prawdziwą próbę. Tym razem takim obiektem jest zdecydowanie największy dżet radiowy, jaki dotąd udało się zaobserwować w odległościach kosmologicznych, we wczesnym wszechświecie. Pomiary wykonane za pomocą różnych instrumentów obserwacyjnych wykazały, że dżet, którego źródłem […]

Raz na kilka lat powierzchnia Marsa staje się niedostępna dla obserwatorów przyglądających się Czerwonej Planecie za pomocą teleskopów naziemnych i kosmicznych. Pozornie bez powodu pojawiają się tam bowiem regularnie potężne burze pyłowe, które w krótkim czasie obejmują całą planetę. Za każdym razem do masywnej burzy dochodzi podczas lata trwającego na południowej półkuli Marsa, aczkolwiek globalne […]

Przedstawiciele Rosatomu zaprezentowali światu szereg wyjątkowo ciekawych informacji. Jak twierdzą, tamtejsi inżynierowie skończyli prace nad silnikiem plazmowym, z wykorzystaniem którego można byłoby w około trzydzieści dni dostać się z Ziemi na Marsa. Do zasilania tej technologii potrzeba wodoru, a naładowane cząstki w postaci elektronów i protonów zostają w takich okolicznościach rozpędzony do około 100 kilometrów […]

Sztuczna inteligencja właśnie przyspieszyła ewolucję o 500 milionów lat, tworząc nowe białko, którego natura nigdy nie widziała. To przełom, który może zmienić przyszłość medycyny i biotechnologii. Sztuczna inteligencja nie tylko rozumie język i obrazy, ale teraz również potrafi projektować nowe białka – podstawowe budulce życia. Naukowcy z USA stworzyli model AI o nazwie EvolutionaryScale Model […]

W 2014 roku w Szkocji odnaleziono depozyt kosztowności – głównie w postaci srebrnych artefaktów – ważący około pięciu kilogramów. Na uzyskanie odpowiedzi na pewne palące pytania dotyczące tego odkrycia trzeba było sporo poczekać, bo do kolejnej dekady. Teraz poznaliśmy jednak nowe informacje, które pozwalają spojrzeć na to znalezisko z nowej perspektywy. Określa się je mianem […]

Różnorodność galaktyk we wszechświecie od dawna fascynuje miłośników astronomii. Mogłoby się zdawać, że we wszechświecie można znaleźć galaktykę dosłownie każdego kształtu i rozmiaru. Jest wszak w czym wybierać. Astronomowie szacują, że w obserwowalnym wszechświecie możemy znaleźć nawet 400 miliardów obiektów tego typu. W ostatnim tygodniu uwagę astronomów i miłośników astronomii przykuła jednak galaktyka skatalogowana pod […]

Naukowcy monitorujący stan lądolodu grenlandzkiego nie mają dla nas dobrych wiadomości. W pokrywie lądowej Grenlandii, czyli w drugiej pod względem wielkości skorupie lodowej na Ziemi dochodzi do bardzo niepokojących zmian. Wszystko bowiem wskazuje na to, że pęka ona szybciej, niż prognozowano. Wykorzystując zaawansowane techniki mapowania 3D opierające się na zdjęciach satelitarnych wykonywanych od 2016 do […]

Niemieccy naukowcy stworzyli okna przyszłości, które zacieniają się same, w zależności od nasłonecznienia. Takie rozwiązanie pozwala na automatyczną regulację dostępu światła i ciepła, całkowicie bez udziału prądu. Szyszki sosny od dawna fascynują naukowców swoim unikalnym mechanizmem działania. Ich łuski zamykają się w chłodnych, wilgotnych warunkach, a otwierają, gdy jest ciepło i sucho. Ten proces pozwala […]

Analiza słojów drzew może nam powiedzieć wiele na temat tego, co działo się dawniej na naszej planecie. Wiedzieliśmy o tym od dawna. Dzięki nowym ustaleniom możemy jednak zyskać zgoła odmienny wgląd w wahania ziemskiego klimatu, wypełniając poważną lukę w tej dziedzinie.  Kiedy temperatury osiągają wartości niższe od przeciętnych, drzewa i krzewy rozwijają się w nieprawidłowy […]

Zmiany klimatu są faktem i z roku na rok przekonujemy się o tym coraz bardziej. Nie ma chyba lepszego dowodu na te fundamentalne zmiany, jak drastyczny wzrost temperatur, tam, gdzie zimą teoretycznie powinno być najzimniej. 2 lutego naukowcy odnotowali rekordowo wysoką temperaturę na Biegunie Północnym. Ekstremalne zimowe ocieplenie wzbudziło obawy wśród naukowców. Nie jest bowiem […]

Spoglądając wystarczająco głęboko w przestrzeń kosmiczną za pomocą najnowocześniejszych instrumentów obserwacyjnych, zobaczymy coś zdumiewającego. Wszechświat bowiem nie jest — wbrew pozorom — pustką wypełnioną mrowiem pojedynczych galaktyk. W rzeczywistości mamy tutaj do czynienia z czymś, co bardziej przypomina rozległą pajęczynę składającą się z włóknistych struktur gazowych. Na przecięciach tych włókien natomiast znajdujemy czasami galaktyki, a […]

Swego czasu wyjątkowo popularne były kręgi w zbożu, łączone rzecz jasna z przylatującymi na Ziemię kosmitami. Ale tworzenie ich pod wodą było nieco trudniejsze do wyjaśnienia, szczególnie jeśli uznamy, że mieliby je fabrykować ludzie. Na szczęście udało się rozwikłać zagadkę związaną z ich powstaniem. Sprawcami całego zamieszania okazały się jednak organizmy, którym daleko i do […]

Współpraca archeologów z Polski oraz Armenii doprowadziła do odkrycia ruin dawnych domostw. Poza tym udało się odnaleźć dowody wskazujące na trzęsienie ziemi, które nawiedziło ten sam obszar. Wspomniane budynki pochodziły z okolic VI wieku p.n.e., a jak się okazuje nie były to jedyne obiekty namierzone przez uczestników ekspedycji. Wykopaliska odsłoniły również pozostałości cmentarzyska popielnicowego i […]

Obecność ludzi na terenach tworzących obecnie nasz kraj sięga znacznie odleglejszej przeszłości niż początki polskiej państwowości. W wyjątkowo brutalnych okolicznościach możemy się o tym przekonać za sprawą znaleziska dokonanego niedawno w jaskini Maszyckiej. Ta znajduje się na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego i od dawna stanowi obiekt zainteresowania archeologów. Najnowszy rozdział historii dotyczącej bogatej przeszłości tego […]

13 stycznia 2025 roku, kometa skatalogowana pod numerem C/2024 G3 (ATLAS) przeleciała przez peryhelium swojej trwającej 60 000 lat orbity, czyli przez ten punkt orbity, w którym znajduje się najbliżej Słońca i rozpoczęła swoją żmudną podróż w odległe ostępy naszego układu planetarnego. Zanim jednak całkowicie zniknie z naszych radarów, obiekt ten pojawi się z pewnością […]

Mimo dekad badań tego zjawiska mającego źródło w atmosferze Słońca, najbliższej nam gwiazdy, naukowcy wciąż nie wiedzą jeszcze wielu rzeczy o pochodzeniu wiatru słonecznego, który bezustannie wypełnia całą przestrzeń międzyplanetarną w Układzie Słonecznym. Europejska sonda kosmiczna Solar Orbiter jest jednym z tych aparatów kosmicznych, który daje nam nadzieję na rozwiązanie wielu zagadek związanych z tym […]

Archeologom co jakiś czas udaje się dotrzeć do pozostałości statków o różnorakim datowaniu. Niektóre wywodzą się z czasów współczesnych, podczas gdy inne pamiętają okres średniowiecza, a nawet starożytności. Pomimo licznych sukcesów na tym polu jedno pozostaje pewne: na odkrycie wciąż wiele podobnych obiektów, a morza i oceany całego świata są niczym cmentarzyska usiane wrakami. O […]

Mogłoby się wydawać, że w dobie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, astronomowie mają do dyspozycji już wszystko, aby odkrywać jedną tajemnicę wszechświata za drugą. To jednak tylko złudzenie, bowiem przekrojowe badanie przestrzeni kosmicznej wymaga naprawdę sporej liczny instrumentów obserwujących wszechświat na każdy możliwy sposób. Na szczęście, wkrótce do służby wejdą kolejne obserwatoria, […]

Na południowym biegunie Księżyca znajdują się dwa gigantyczne kaniony. Naukowcy poszukujący przyszłych potencjalnych miejsc lądowania dla księżycowych misji załogowych postanowili sprawdzić, w jaki sposób powstały. Okazało się, że ich wyrzeźbienie w powierzchni Srebrnego Globu zajęło zaledwie 10 minut i powstały one zupełnie inaczej niż Wielki Kanion na powierzchni Ziemi. W najnowszym artykule naukowym opublikowanym właśnie […]

Podróżowanie z jednej strony Quipu na drugą – o ile bylibyśmy w stanie osiągnąć prędkość światła – zajęłoby nam około 1,3 mld lat. Daje to pewien wgląd w to, o jak gigantycznych rozmiarów ciele mówimy. Zdaniem kosmologów to największa struktura znana nauce, a poświęcone jej badania są kluczowe, jeśli chcemy odpowiednio zrozumieć istotę wszechświata. Co […]