25 grudnia rozpoczęła się misja kosmicznego teleskopu Webba. Teraz urządzenie zaczyna się rozkładać. Dlaczego ten proces jest skomplikowany? Wyjaśnia inż. Adam Sikorski z Laboratorium Mechatroniki i Robotyki Satelitarnej Centrum Badań Kosmicznych PAN. https://www.focus.pl/artykul/oto-kosmiczny-teleskop-jamesa-webba-pokaze-nam-wszechswiat-jakiego-dotad-nie-widzielismy (JWST) jest urządzeniem obserwującym https://www.focus.pl/artykul/nie-ma-granic-ale-jest-skonczony-jaki-ksztalt-ma-wszechswiat w https://www.focus.pl/artykul/czy-czlowiek-moze-oslepnac-od-swiatla-podczerwonego-ktorego-nie-widzi. Wiąże się to z niezwykłym wyzwaniem inżynierskim, jakim jest utrzymanie aparatury pomiarowej w https://www.focus.pl/artykul/rekord-zimna-w-niemieckim-laboratorium-tylko-38-bilionowych-czesci-stopnia-powyzej-zera-absolutnego. Jest […]

Niejeden z nas mógłby pozazdrościć chomikowi jego niezwykłej zdolności do… picia alkoholu. Te małe gryzonie nie tylko lubią alkohol, ale też świetnie go metabolizują – donosi na Twitterze dr Tom Lawton. Dr Lawton jest konsultantem ds. intensywnej opieki medycznej w Instytucie Nauk Medycznych w Bradford w Wielkiej Brytanii. Na Twitterze dzieli się ze swoimi obserwatorami […]

Sonda DART, która we wrześniu 2022 roku ma rozbić się o powierzchnię asteroidy Dimorphos, przesłała pierwsze zrobione przez siebie fotografie. Astronomowie użyją ich niczym GPS-u. Na ciemnym zdjęciu widać tylko dwa jasne punkty. Z pozoru nic ciekawego, ale to pierwsze obrazy przesłane na Ziemię przez https://www.focus.pl/artykul/samobojcza-misja-sondy-dart-wystartowala-czy-tak-da-sie-uratowac-ziemie-211125120855 (Double Asteroid Redirection Test). Ma zakończyć swój żywot uderzając […]

Trudno jest przewidzieć, co naukowcy odkryją w nadchodzącym roku. Wiadomo jednak, jakie prace badawcze będą prowadzone. Czego możemy się spodziewać w nauce w 2022 r.? Ostatnie dwa lata zdominowała https://www.focus.pl/artykul/pandemia-za-rogiem-skad-przyjdzie-kolejny-grozny-wirus https://www.focus.pl/artykul/co-daje-lepsza-odpornosc-na-covid-19-przechorowanie-czy-szczepionka-zaskakujace-wyniki-badan-211209124353. W 2022 r. też z pewnością będziemy mieli do czynienia z nowymi odkryciami związanymi z SARS-CoV-2. Możliwe, że pojawią się nowe leki i szczepionki, […]

Czytanie, pisanie, ale też wiedza praktyczna, rachunki oraz elementy wychowania obywatelskiego. To, czego uczyli się starożytni, z jednej strony przypomina nasze standardy, z drugiej jednak to był zupełnie inny świat i inne wymagania. Bo jak liczyć za pomocą… 27 liter? W starożytnym Egipcie podstawowym i zarazem najtrudniejszym przedmiotem była nauka pisania. Trwała aż 12 lat, […]

Badanie wszy, a właściwie ich skamieniałych jaj, pozwoliło na opracowanie nowej techniki pozyskiwania DNA człowieka. To przełomowe rozwiązanie może dostarczyć wskazówek na temat ewolucji starożytnych i ich migracji. Zainspirowani „https://www.focus.pl/artykul/bzdurassic-park”, w którym https://www.focus.pl/artykul/jest-szansa-na-pozyskanie-dna-dinozaura-sprzed-125-mln-lat-nigdy-wczesniej-to-sie-nie-udalo pobrano z uwięzionego w bursztynie komara, naukowcy postanowili poszukać podobnego pośredniego źródła, z którego mogliby pozyskać DNA ludzi żyjących wieki temu. Wybór […]

Badania archeologów wskazują, że z handlu bursztynem można było żyć bardzo dostatnio. Świadczą o tym wykopaliska pokazujące życie Sambów. To pruskie plemię zamieszkiwało okolice dzisiejszego Kaliningradu. Półwysep, który rozciąga się na północny zachód od Kaliningradu (niegdysiejszego Królewca), odkrywa tajemnice dawnych mieszkańców. Byli nimi Sambowie, od których półwysep nazwano Sambijskim. Do dziś znajdują się tam wielkie […]

Chiny twierdzą, że w czerwcu i listopadzie ich stacja kosmiczna musiała zejść z drogi satelitom Starlink, należącym do SpaceX Elona Muska. Wzywają też Stany Zjednoczone do „wzięcia odpowiedzialności” za incydenty. W przestrzeni kosmicznej wokół Ziemi robi się ciasno. Na tyle, że Chiny – za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych – wzywają Stany Zjednoczone do przestrzegania Traktatu […]

Codziennie opisujemy dla was ciekawe odkrycia naukowe i technologiczne. Jednak o tym, które z nich są najbardziej warte uwagi, decydujecie wy! Oto top25 najbardziej popularnych artykułów 2021 roku. Przyroda: sekcja wieloryba, największy organizm i embrion dinozaura https://www.focus.pl/artykul/sekcja-wieloryba-pokazala-ze-pod-jego-pletwa-kryje-sie-ludzka-dlon-naukowiec-publikuje-zdjecia-na-twitterze Dr Mark Scherz miał rzadką okazję uczestniczyć w sekcji zwłok wieloryba, czym postanowił podzielić się ze swoimi obserwatorami […]

Hanka Tkáčová o sobie mówi, że jest Czeszką, Morawianką i Walaszką. Polskiego zaczęły się uczyć kilka lat temu, aby lepiej zrozumieć kulturę i historię północnych sąsiadów. W kolejnych odcinkach podcastu „Jak nas widzą” redaktor naczelny „Focusa” rozmawia po polsku z obcokrajowcami, którzy do tego stopnia opanowali naszą mowę, aby móc swobodnie opowiedzieć nie tylko o […]

Naiwny sklepikarz nieświadomie rozkręcił w Meksyku proceder produkcji fałszywych zabytków sprzed tysięcy lat. Naukowcy są już tego pewni, ale wciąż nie brak ludzi, którzy wierzą, że gliniane figurki z Acambaro są autentyczne i podważyły teorię ewolucji. W roku 1944 lub 1945 przed drobnym sklepikarzem niemieckiego pochodzenia otworzyła się droga do sławy. Waldemar Julsrud, osiadły w […]

Wyobrażacie sobie karpia plującego na telewizor? Lecz nie o tę rybę i świąteczne programy chodzi. Odkrycia, że ryby potrafią liczyć, dokonano dzięki strzelczykom indyjskim, zwanym też pryskaczami. W ramach eksperymentu pluły na ekrany z kropkami i innymi rybami Ryby umieją https://www.focus.pl/artykul/wczesnie-zarzuciles-nauke-matematyki-to-moglo-wplynac-na-prace-twojego-mozgu. A przynajmniej strzelczyki indyjskie (Toxotes jaculatrix). Ryby te zwane są także pryskaczami, bowiem potrafią […]

Wielkie firmy technologiczne chcą, abyś lepiej zabezpieczył swoje konto. Dlatego zmuszają użytkowników do włączenia tzw. uwierzytelniania dwuskładnikowego. Włącz je dziś, by uniknąć utraty dostępu do Facebooka czy GMaila! https://www.focus.pl/artykul/facebook-zablokowal-wpisy-z-serwisow-prasowych-w-australii i https://www.focus.pl/artykul/pozegnajcie-ciasteczka-powitajcie-floki wprowadzają pod koniec tego roku obowiązkowe korzystanie z tzw. uwierzytelniania dwuskładnikowego, zwanego inaczej weryfikacją dwuetapową. Jeśli jeszcze go nie włączyłeś, zrób to jak najszybciej. […]

Przez wiele lat ludzkość, pochłonięta szybkim rozwojem gospodarczym i ekonomicznym, nie zdawała sobie sprawy ze skali zniszczeń środowiska naturalnego, które powstały w wyniku działalności człowieka. Planeta niezaprzeczalnie poniosła ogromne straty i dlatego niezbędna jest zmiana podejścia do roli środowiska naturalnego w naszym życiu. Teraz, dzięki wzrostowi świadomości ekologicznej, panuje światowy trend ukierunkowany na ochronę przyrody, […]

Mumii faraona Amenhotepa I nigdy nie odwinięto w czasach nowożytnych. Teraz badacze poddali ją badaniu za pomocą tomografii komputerowej. Wszystkie odkrywane w ubiegłych stuleciach https://www.focus.pl/artykul/egipskie-mumie-o-1000-lat-starsze-niz-sadzono-nowe-odkrycie-moze-zrewolucjonizowac-wiedze-o-starozytnosci-211102012154 zostały już odwinięte i szczegółowo zbadane. Z wyjątkiem jednej. Egiptolodzy nigdy nie odważyli się rozwinąć mumii https://www.focus.pl/artykul/brutalna-smierc-faraona-badanie-mumii-ujawnilo-jak-zginal-211108105457 Amenhotepa I. Nie z powodu mitycznej klątwy lub obaw o stan mumii. Zachowała […]

Pedagodzy przekazują swoją wiedzę uczniom, najpierw jednak muszą posiąść ją sami. W przeszłości bywało z tym różnie, podobnie z innymi wymaganiami wobec nauczycieli. W sprawę z czasem wmieszała się polityka. Pedagogiem nazywali starożytni Grecy… niewolnika, który nosił za idącym do szkoły uczniem jego przybory. Za zgodą nauczyciela mógł zasiąść w kącie sali lekcyjnej i obserwować […]

Naukowcy z Cambridge odkryli kluczowy biochemiczny sygnał wykorzystywany przez płód, by kontrolować dopływ składników odżywczych z łożyska. Walczą przy tym geny obydwojga rodziców. https://www.focus.pl/artykul/szesciomiesieczny-plod-w-trumnie-biskupa-tajemnica-pochowku-z-xvii-wieku-wyjasniona u ssaków otrzymuje składniki odżywcze z https://www.focus.pl/artykul/amerykanski-sanepid-ostrzega-matki-nie-zjadajcie-lozyska-po-porodzie. U ludzi jest ono bardzo silnie unaczynione – łączna długość jego naczyń krwionośnych to około 320 kilometrów. Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge odkryli ważny […]

To tzw. „paradoks czerwonego nieba”. Większość gwiazd w naszej Galaktyce to czerwone karły. Dlaczego więc życie powstało wokół świecącego na żółto Słońca? Nasze https://www.focus.pl/artykul/tak-zmienia-sie-slonce-nasa-stworzyla-film-z-425-mln-zdjec za mniej więcej cztery miliardy lat zużyje cały https://www.focus.pl/artykul/klucz-do-produkcji-taniego-wodoru-zamiast-drogich-metali-wystarcza-chrom-mangan-i-zelazo i zacznie spalać hel. Powiększy się wtedy do rozmiarów czerwonego olbrzyma i najpewniej pochłonie najpierw https://www.focus.pl/artykul/merkury-to-planeta-z-ogonem-jak-to-mozliwe, a później także https://www.focus.pl/artykul/zycie-w-piekle-na-wenus-mogly-wyewoluowac-proste-organizmy-twierdza-naukowcy i być […]

Paleontolodzy z Kalifornii opisali nieznany dotychczas gatunek ichtiozaura. Cymbospondylus youngorum żył 245 mln lat temu w wodach oceanu Panthalassa i osiągał rozmiary, którym zawdzięcza miano „pierwszego olbrzyma na Ziemi”. Obecnie za największe zwierzę na Ziemi uważa się https://www.focus.pl/artykul/mit-morderczego-wieloryba-czy-walen-moze-pragnac-ludzkiej-krwi. Jednak liczne badania udowodniają, że zanim płetwal został królem oceanów, wody te były domem dla wielu innych […]

Po raz pierwszy – i prawdopodobnie jedyny – w czasie trwającej od 80 tys. lat międzygwiezdnej podróży kometa Leonard (C/2021 A1) przeleciała w pobliżu Ziemi. Jej przelot udało się uchwycić dwóm satelitom NASA. Kometa Leonard, znana również jako C/2021 A1, po raz pierwszy została zaobserwowana 3 stycznia 2021 roku. Swoją nazwę wzięła od nazwiska astronoma, […]

Hitlerowska okupacja Norwegii była, w porównaniu z Polską, dość spokojna. Mimo to Norweżki podejrzane o kontakty z Niemcami, a także ich dzieci, spotkał po wojnie straszny los. Jednym z takich niechcianych przez Norwegię dzieci była wokalistka słynnego zespołu ABBA. Szybki podbój Norwegii przez Wehrmacht w 1940 r. wstrząsnął społeczeństwem. Król zdołał uciec do Wielkiej Brytanii, […]

Gwiazdozbiór Łabędzia jest jednym z bardziej wyrazistych i dobrze widocznych gwiazdozbiorów. To gwiazdozbiór nieba północnego, znany już w starożytności. https://www.focus.pl/artykul/gwiazdozbiory-widoczne-w-polsce-co-kiedy-i-jak-mozemy-obserwowac-na-polskim-niebie od wiosny do jesieni. Czasami nazywana jest też Krzyżem Północy – jako nawiązanie do widocznego na półkuli południowej Krzyża Południa. Wszystko dlatego, że https://www.focus.pl/artykul/najjasniejsze-gwiazdy-na-niebie-lista-i-ciekawostki-gdzie-obserwowac-gwiazdy gwiazdozbioru Łabędzia układają się na niebie w charakterystyczny krzyż. Co jeszcze […]

Nasz organizm ma nieświadome poczucie zdrowia i stanu mięśni i kości, które pozwalają się nam poruszać. Ono zaś wpływa na to, co czujemy i sądzimy o swoich możliwościach. Dlatego aktywność fizyczna poprawia zdrowie psychiczne. Wyprostuj się, stań na lekko rozstawionych nogach, wyciągnij ręce do góry lub oprzyj dłonie na biodrach – psycholożka Amy Cuddy z […]

Rzymianie podbili kawał świata, ale do Ameryki nie dopłynęli. Skąd więc wzięły się w Arizonie zabytki z łacińskimi i hebrajskimi napisami? Na dodatek obok siebie znaleźli się na nich Rzymianie i dinozaury. Około roku 800 n.e., dzisiejszy stan Arizona. Wśród kaktusów rośnie żydowska kolonia Calalus, wśród której mieszkańców nie brakuje też potomków starożytnych Rzymian. Wkoło […]